Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Non coticei nunca, que futuro me espera?

Non cotizar nunca á Seguridade Social impide acceder a numerosas prestacións públicas, aínda que hai pensións non contributivas por invalidez e xubilación que aseguran numerosas axudas

Non coticei, aínda que traballo

/imgs/2003/08/amadecasa.jpgAmas de casa, inmigrantes, opositores, estudantes, doutores, traballadores sen papeis, persoas con discapacidade ou herdeiros que se dedican a investir o patrimonio familiar poden formar parte dun mesmo grupo. Un grupo tan amplo como heteroxéneo: o das persoas que nunca cotizaron á Seguridade Social. É difícil determinar o número de residentes en España que se atopan nesta situación, porque este feito non sempre significa que non traballen. En xeral, trátase de persoas que non se deron de alta e formaron parte da chamada “economía mergullada” ou que desempeñaron profesións nas que non era necesario este requisito. Por unha banda, hai un gran número de persoas en risco de exclusión, con carencias sociais, familiares e educativas que non reúnen as condicións mínimas requiridas paira traballar. E no outro extremo, bolseiros e investigadores que poden alcanzar o máximo nivel académico, o de doutor, e encadear una bolsa tras outra sen cotizar nunca.

A cotización á Seguridade Social é una obrigación que nace no momento en que se inicia a actividade laboral e mantense durante o tempo en que o traballador a desenvolva. A obrigación extínguese co cesamento no traballo sempre que a baixa comuníquese en tempo e forma establecidos. Un determinado número de días cotizados á Seguridade Social permiten a opción de acceder a prestacións por desemprego, incapacidade permanente, permiso de paternidade ou pensións de xubilación.

Bolseiros e investigadores

Son moitos os licenciados españois que reciben o seu salario a través de una bolsa. Trátase principalmente de traballadores que se dedican á investigación, á tecnoloxía ou que desempeñan o seu labor noutras áreas. A diferenza co resto dos empregados é que, aínda que se dediquen ao proxecto a tempo completo, non cotizan á Seguridade Social. As bolsas non adoitan establecer una relación laboral entre quen as reciben e o organismo paira o que presta os seus servizos e tampouco está incluído no Estatuto dos Traballadores.

A isto súmase que numerosos investigadores non teñen cobertura sanitaria pública equiparable á dos traballadores -aínda que algunhas bolsas están dotadas de seguro de accidentes ou médico privado-, non cotizan ao sistema de pensións e carecen de permiso de maternidade ou paternidade, de baixa por enfermidade ou prestación por invalidez, incapacidade permanente ou morte. O bolseiro, una vez terminado o seu traballo, carece tamén de dereito a prestación por desemprego. A pesar de que o Estatuto do Persoal Investigador en Formación, aprobado en 2006, supuxo un pequeno paso paira dignificar o sector, moitos dos integrantes deste colectivo quedáronse fóra. Ademais dos licenciados que teñen a bolsa e, por tanto, reciben a fin de mes una cantidade fixa, dáse una situación máis anómala: a de bolsas a cargo de proxectos nas que os investigadores reciben o salario-bolsa até fin de proxecto. Forman parte do equipo, desenvolven o traballo e investigan, pero non están amparados por un contrato.

O licenciado que quere acceder ao doutoramento e dedicarse á investigación vese obrigado, na maioría dos casos, a encadear bolsas mesmo até os 40 anos. O soldo adoita ser de 1.000 euros de media. As vacacións non teñen por que estar remuneradas, e si sufriu un accidente no lugar no que desempeña o seu labor non terá una prestación, como tampouco poderá pedir una redución no horario de traballo paira coidar a un familiar. Chegado aos 35 ó 40 anos o bolseiro pode ser contratado e entrar a formar parte da Seguridade Social, pero perdería entre 10 e 15 anos de cotización. Se desexa traballar no sector público, os seus anos de investigación non lle serven como antigüidade. E que entidade financeira concedeulle una hipoteca?

Moitos investigadores reciben o seu salario a través de bolsas que non lles permiten ter os dereitos básicos que gozan outros traballadores

Neste sentido a Lei de 4 de decembro de 2007 de Medidas en Materia de Seguridade Social pode lanzar algo de luz sobre o futuro dos investigadores, pois encomenda á Secretaría de Estado de Universidades e Investigación, e á Secretaría de Estado da Seguridade Social que realicen una avaliación relativa á incorporación ao réxime de protección social do persoal bolseiro. Por tanto, haberá que analizar os novos “contratos” dos investigadores durante os próximos meses.

Tamén forman parte do grupo de mozos que non cotizaron nunca os estudantes ou opositores que, traballando, fixérono sen darse de alta na Seguridade Social. O futuro que lles espera a estes mozos, como a moitas outras persoas na súa situación, é cotizar -por conta propia ou allea-, canto antes á Seguridade Social e durante un mínimo de 30 anos para que se xubilen cunha pensión digna -equivalente a un soldo- ou menor, segundo cada caso e de acordo á lei actual. Se una persoa ten máis de 30 anos sen que nunca cotice é moi probable que a súa vida laboral esténdase até pasados os 60 anos, salvo que, segundo os diferentes convenios laborais, opte por un contrato de prexubilación.

En todo caso, hai pensións non contributivas por invalidez e xubilación ás que poden acceder persoas que non cotizaron nunca. No entanto, o Estado garante ás persoas que, ben realicen una actividade profesional contributiva ou que cumpran os requisitos esixidos na modalidade non contributiva, a protección adecuada fronte ás continxencias e nas situacións que se contemplan na Lei Xeral da Seguridade Social”. A pensión non contributiva de invalidez asegura a todos os cidadáns nesta situación e en estado de necesidade una prestación económica, asistencia médico-farmacéutica gratuíta e servizos sociais complementarios, aínda que non se cotizou ou se fixo de forma insuficiente paira ter dereito a unha pensión contributiva, do mesmo xeito que ocorre no caso da xubilación.

Paxinación dentro deste contido


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións