Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Novos fondos de investimento

Os "hedge funds" e ETF son fondos novos en España, dirixidos a investidores de perfil de risco medio-alto
Por EROSKI Consumer 16 de Outubro de 2008
Img money man
Imagen: Tory Byrne

Una industria moi ampla

A industria dos fondos de investimento non paira de crecer. Á marxe dos vaivéns actuais que sofre a Bolsa, numerosos investidores abandonan estes produtos e trasladan o seu aforro a novos depósitos e contas de aforro (só no mes de xuño, os aforradores rescataron máis de 22.000 millóns de euros investidos en fondos). Nos últimos anos, comezaron a comercializarse en España dous novos tipos de fondos: os ETF e os “hedge funds”, entre outros. Todos son vehículos dirixidos a investidores cun perfil de risco medio-alto. Por iso, antes de investir neles, convén coñecer as súas peculiaridades:

Por moi esixente, agresivo, sofisticado ou conservador que sexa un investidor, o máis probable é que dentro do amplo mercado de fondos de investimento atope un produto que se adecue ás súas necesidades. Na actualidade, esta industria move un patrimonio de case 280.000 millóns de euros e conta con máis de 8,5 millóns de partícipes. Entre os máis de 6.000 produtos que comercializan bancos, caixas de aforros, xestoras e demais sociedades de investimento pódense localizar artigos paira todos os gustos e estilos de investimento. Na actualidade, os fondos máis demandados e que contan con maior número de clientes seguen sendo os máis seguros e que menos riscos implican paira o aforro. En concreto, os fondos garantidos acollen a máis de dous millóns de partícipes, os monetarios (que invisten en activos de renda fixa a curto prazo), contan con máis de 1,3 millóns de investidores e os de renda fixa a curto prazo, con 996.000. A pesar de que a oferta é moi ampla, as entidades seguen esforzándose en crear novos produtos cos que gañar novos interesados. Entre outros, son relativamente recentes en España os ETF, os monetarios dinámicos e os “hedge funds”.

ETF: Como funcionan?

Os ETF chegaron ao mercado español en xullo de 2006 e desde entón convertéronse nunha referencia paira moitos investidores. No sete primeiros meses de 2008, negociáronse 4.909 millóns de euros nestes produtos, o que supón un crecemento do 122,8% respecto de 2007. A sigla ETF responde á expresión inglesa “Exchange-Traded-Funds” e poden traducirse en castelán como fondos de investimento mobiliario que cotizan en bolsa. É dicir, negócianse no parqué como as accións. A súa principal peculiaridade é que se poden comprar e vender no día, coma se dunha acción tratásese, en tempo real. Ou sexa, o investidor pode investir coa mesma facilidade na acción de Santander ou Iberdrola que nun fondo ETF.

Os fondos ETF son flexibles e de gran liquidez, e as súas comisións son inferiores ás dos fondos de investimento tradicional

O obxectivo destes fondos é replicar da forma máis aproximada posible a evolución dos índices de renda variable ou renda fixa, ou activos concretos como divisas, accións, materias primas…, asegura Fernando Luque, analista de Morningstar, firma de asesoramento de investimentos. Por tanto, como os fondos de investimento tradicionais, “permiten investir nunha carteira diversificada, aquela que compoñen os valores do índice que replican”, engade.

Como ocorre coas accións, o prezo dos ETF varía ao longo do día. O investidor poderaos vender cando desexe, durante o período de negociación da bolsa de valores na que estean a cotizar. Ademais da súa flexibilidade e liquidez (pódense vender en calquera momento), outra das vantaxes destes produtos é que as comisións de xestión que cobran adoitan ser inferiores ás dos fondos de investimento tradicionais. No entanto, o investidor tamén terá que abonar as comisións que se fixen paira as operacións de compravenda de accións, xa que estes fondos cotizan no mercado como un título máis.

Rendibilidade dos ETF

Na actualidade, comercialízanse en España 31 ETF de só tres xestoras: BBVA Xestión, Santander Asset Management e Lyxor. A súa contratación pode realizarse a través de calquera intermediario financeiro español ou entidade que preste servizos de investimento (sociedades e axencias de valores, brokers en liña…). No que vai de ano, o comportamento destes produtos é bastante decepcionante. Tan só tres ETF escapan ás perdas, o AFI Monetario Euro, o BBVA AFI Bonos medio prazo e o Flame Monetario. E as súas ganancias son bastante discretas: do 2,9%, 2,7% e do 1,7%. O resto de produtos está en números vermellos, que van do 8 ao 41%. Os peor parados son son ETF de Lyxor que invisten en Rusia e no Euro Stoxx apalancado. Rexistran perdas do 36% e do 41% desde xaneiro. Na actualidade, convén apostar só polos ETF monetarios, xa que as perspectivas bolsistas seguen sendo negativas.

Con todo, segundo un informe de Morgan Stanley, o horizonte deste produto é prometedor. Esperan que o seu patrimonio supere os dous billóns de dólares en 2011. No entanto, desde este banco de investimento destacan o seu principal interese entre os investidores institucionais (grandes empresas, outros fondos de investimento, de pensións…), máis que entre os pequenos investidores.

“Hedge funds”

Outro dos produtos máis novos cos que conta a industria dos fondos de investimento español son os “hedge funds”. Un “hedge fund” pode traducirse ao castelán como un fondo de investimento libre. É dicir, podería resumirse como un fondo de investimento que ten total liberdade paira investir no que desexe. Na actualidade, os fondos de investimento tradicionais contan cunha serie de restricións e non poden investir nalgúns activos ou utilizar determinadas técnicas de cobertura. Con todo, cos “hedge funds” o xestor goza dunha liberdade total paira elixir os activos da súa carteira e as técnicas paira xestionalos. Por exemplo, poden usar derivados, como opcións, futuros ou “swaps”, apalancamiento, venda a curto, etc.

Trátase de fondos que buscan preservar o capital e obter rendibilidades absolutas, en definitiva, facelo mellor que os índices aos que están asociados. No entanto, non sempre o conseguen, posto que non é una obrigación. O seu obxectivo é conseguir rendibilidade positiva, independentemente das condicións de mercado, pero non é sempre posible, xa que este tipo de fondos non garanten rendibilidades positivas. Ademais, as políticas de contratación e de reembolso do fondo adoitan ser bastante restritivas. Polo xeral, as xestoras impoñen períodos ou portas de entrada e saída concretas. En moitos casos, o investidor só poderá reembolsar as súas participacións una vez ao mes ou ao trimestre. Disto dedúcese que estes produtos non estean obrigados a dar liquidez de forma diaria ou inmediata.

Cos “hedge funds” o xestor goza de liberdade paira elixir os activos da súa carteira e as técnicas paira xestionalos

A súa xestión realízase a través de estratexias moi sofisticadas, unhas máis agresivas e outras máis conservadoras, polo que o seu funcionamento real pode non ser completamente entendido por un pequeno investidor. Polo xeral, son produtos paira diversificar carteiras aptos paira investidores experimentados. Ademais, adoitan esixir altos investimentos mínimos (ao redor de 30.000 ó 50.000 euros). Precisamente paira os investidores particulares creáronse os fondos de investimento libre, que conteñen, baixo un mesmo paraugas, varios “hedge funds”; son produtos que si contan con investimentos mínimos alcanzables por particulares e poden atoparse ofertas desde 6 euros.

Afectados pola desaceleración económica, estes fondos tampouco arroxan cifras moi positivas este ano. Dos máis de 30 fondos de investimento libre que se comercializan en España, só sete presentan rendibilidades positivas este ano e non son nada relevantes. Destacan os produtos Altex GLG (de Altex Partners Xestión), Barclays Alpha Selection (de Barclays Fondos) e Altitude Catavento (de BBVA Xestión). Gañan un 3,5%, un 2,8% e un 1,7%. Pola contra, á cola da clasificación sitúanse os fondos DWS Topiary Select (de DWS Investments) e Caixa Madrid Selección Investimento Libre, que perden un 7,3% e un 21% desde xaneiro.

As novidades de 2008

Á marxe dos novos deseños de fondos (ETF e “hedge funds”), no mercado segue multiplicándose o lanzamento de fondos máis conservadores. Este ano, ao peche do primeiro semestre, estreáronse 21 novos fondos das categorías de renda fixa a curto prazo e monetarios, e máis de 30 novos garantidos. De feito, este tres son as modalidades de fondos que mellores rendibilidade presentan nos últimos doce meses. A peche de agosto, a rendibilidade media dos monetarios puros alcanzaba o 2,97% e a dos garantidos, o 2,79%. Os fondos de renda fixa a curto prazo son a terceira categoría que acumula ganancias nos últimos doce meses, neste caso, do 2,37%, mentres que os fondos de renda fixa a longo prazo gañan un escaso 1,08%. O resto de categorías anota perdas (do 18,30% no caso dos fondos de Bolsa española).

En xeral, a complicada situación pola que atravesan os mercados de valores está a mover aos partícipes a buscar refuxio en produtos máis seguros. Os “fondepósitos” (fondos que invisten en depósitos bancarios) están a ter moi boa acollida este ano, segundo sinala Marcelo Casadejús, director de mercadotecnia de Aforro Corporación. Este produto insérese dentro da categoría de renda fixa a curto prazo, e inviste nos mellores depósitos bancarios do mercado en cada momento. O seu principal atractivo reside en que aúna a seguridade dos depósitos e as vantaxes fiscais dos fondos de investimento.

Algunhas das últimas ofertas que acolleu o mercado de fondos son as seguintes:

  • “Unifond Depósito”, de Unicaja. É un fondo de renda fixa a curto prazo que inviste en depósitos bancarios. Pode contratarse desde 3.000 euros.
  • “Altae Euribor Máis Garantido”, garantido de renda fixa de Caixa Madrid. Está dispoñible desde 5.000 euros. Garante o pago trimestral dun interese igual ao Euribor a tres meses máis un diferencial de 0,50 puntos.
  • “BBVA Elite Protexido”. É un garantido que pode contratarse desde 600 euros. Garante a vencimiento (en agosto de 2011) o pago dun cupón igual ao cento por cento da subida do IPC e dunha cesta de accións composta por Telefónica, BBVA; IBM, Nokia, Nestlé e Coca Cola.
  • “BBVA Inflación II” é un garantido de renda fixa. O investimento mínimo son 600 euros, e ofrece un cupón igual á inflación anual, máis un cupón do 0,25% entre 2008 e 2012.
  • “Ibercaja Monetario”. Pode subscribirse desde 18.000 euros, inviste en activos de renda fixa pública e privada con vencimientos de entre 9 e 12 meses.
  • “March Renda Fixa Privada”. É un fondo de renda fixa internacional, inviste en renda fixa privada de empresas da zona euro. Non ten investimento mínimo.