Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

O paro en España

A temporalidade e o elevado desemprego feminino son dous das maiores deficiencias do mercado de traballo en España

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 01 de Marzo de 2007
img_paro01p

Img
Aínda que a situación mellorou levemente nos últimos anos, a elevada taxa de paro (cociente, expresado en porcentaxe, entre a poboación parada e a poboación activa) segue sendo unha das materias pendentes da economía española. Na actualidade, un total de 2.082.508 de españois están en paro, o que supón un 8,5% da poboación activa. A cifra dista bastante da doutros países desenvolvidos, como Estados Unidos, onde a taxa de paro apenas alcanza o 5% (sitúase no 4,6% a peche de xaneiro de 2007) ou do 5,4% de desemprego que presenta Inglaterra.

O desemprego español segue sendo un problema que afecta fundamentalmente as mulleres, aos mozos que buscan o primeiro emprego, e aos traballadores de menor nivel de cualificación. En total, a peche de xaneiro de 2007 había en España 1.273.249 mulleres desempregadas, mentres que entre os homes o paro sitúase en 809.259 desempregados. Tamén se manifesta con diferente intensidade segundo a comunidade autónoma de que se trate, o que estaría a indicar unha escasa mobilidade da poboación.

Causas do paro

Como causas do desemprego en España pódense citar a elevada temporalidade, a súa escasa flexibilidade, a insuficiente apertura tecnolóxica das empresas e de políticas de incentivación por parte do Goberno e, outro aspecto moi importante, o aínda baixo nivel de emprego feminino (por baixo dos niveis doutros países europeos).

En concreto, a temporalidade é, segundo os economistas, unha das principais causas do alto desemprego que hai en España. En xaneiro de 2007, por exemplo, subscribíronse 1.653.150 contratos, 180.611 máis que en xaneiro de 2006 e a maior cifra alcanzada nun mes de xaneiro. Deses contratos, 255.422 foron indefinidos, o 15,4% do total. Pola súa banda, do total de contratos fixos de xaneiro, 197.714 foron a tempo completo (o 60,7% máis que un ano antes) e 57.708 a tempo parcial (o 57% máis). O resto de contratos ata completar o total foron de carácter formativo (16.967) e temporais doutro tipo (1.380.761).

A contratación temporal xera uns efectos negativos, entre os que destacan a precariedade do emprego e a excesiva rotación de moitos traballadores

Ademais, os contratos temporais agudizan a segmentación do mercado de traballo e a diferenciación salarial entre os traballadores indefinidos -con custos de despedimento relativamente elevados- e temporais -con custos de despedimento baixos ou nulos-.

Outro feito negativo e constatable deste tipo de empregos é que, polo xeral, os traballadores temporais son menos produtivos que os contratados indefinidamente. Este aspecto negativo repercute na competitividade das empresas, entre outras razóns, pola escasa experiencia no posto de traballo e o menor investimento dos empresarios na formación destes traballadores respecto dos indefinidos. Igualmente, a elevada sinistralidade laboral dos contratados temporalmente é moi superior á do resto dos traballadores.

Ademais da situación particular de cada país, na análise do desemprego español ten tamén unha notable influencia a mellora tecnolóxica. “Cando un país gasta en tecnoloxía tende a xerar maior emprego que outro que non aposta por este tipo de desenvolvemento. A tecnoloxía está claramente relacionada coa eficiencia das empresas. Canto máis desenvolvemento tecnolóxico teña un país, mellores adoitan ser as súas taxas de emprego, xa que as súas empresas adoitan ser máis eficientes, o que tamén lles permite contratar a máis persoas”, comenta Gregorio Izquierdo, director de análise do Instituto de Estudos Económicos. En resumo, os países con pouco desenvolvemento e pouca tecnoloxía adoitan caracterizarse polos salarios baixos dos seus traballadores. Neste sentido, España é un dos países que aínda ten moito que mellorar en cuestións tecnolóxicas. Só así conseguirá empresas máis eficientes e tamén máis competitivas.

No apartado de escasa flexibilidade, Gregorio Izquierdo cita aspectos como a baixa mobilidade xeográfica dos traballadores desempregados. Non existen incentivos que motiven aos traballadores a cambiar o seu lugar de residencia por traballar. Neste punto tamén hai que citar que nun país como España os salarios adoitan ser baixos, incentivo insuficiente en moitas ocasións para cambiar de lugar de residencia.

Reforma en marcha

Conscientes da existencia das debilidades mencionadas, en 2006 o Goberno puxo en marcha unha reforma laboral que comezou a dar os seus froitos. Entre outros obxectivos, pretende ampliar a contratación indefinida, fronte á temporal, e crear un maior número de empregos de alta calidade (fronte aos empregos no sector servizos ou en sectores que requiren unha baixa cualificación). Xa no segundo semestre de 2006, deixáronse notar, en certa medida, os aspectos dinamizadores da reforma. En todo o exercicio, a economía española xerou 687.600 novos empregos en 2006, o que supón un bo ritmo de crecemento, do 3,5%. A temporalidade baixou seis décimas co plan de choque da reforma laboral.

Por primeira vez a economía española superou en 2006 a barreira dos 20 millóns de persoas traballando

En concreto, o número de ocupados ao finalizar 2006 era de 20.001.800, tras a creación de 687.600 novos empregos o ano pasado, segundo datos da Enquisa de Poboación Activa (EPA) de todo o exercicio. No entanto, a práctica totalidade destes empregos situouse nos sectores menos produtivos, como son os servizos e a construción: 540.900 novos empregos no sector servizos, e 200.000 na construción, que foi o sector que máis creceu (un 8,2%). Ambos os sectores gañaron peso na repartición do emprego, xa que o número de ocupados en servizos supón xa o 65,7% do total de traballadores, sete décimas máis que en 2005. Os contratos no sector da construción pasaron de representar un 12,4% ao 13% do total.

A industria, que contén os postos de traballo que achegan valor engadido, só xerou 31.300 empregos, todos eles no último trimestre. Aínda que como signo positivo, o sector industrial non destruíu emprego, algo que é habitual nos últimos anos.

Deficiencias estruturais

En España, como en calquera país, a taxa de paro reflicte unha relación directa coa evolución económica e con aspectos estruturais internos e mesmo sociais. Os datos mostran que economías abertas, flexibles e moi liberalizadas, como poden ser a de Irlanda, Nova Zelandia, Estados Unidos ou Reino Unido, presentan taxas de paro moi baixas. Estes países compoñen o denominado modelo anglosaxón, cunha mínima normativa, moita flexibilidade e uns custos de despedimentos baixos. Pola súa banda, outra economía con moito emprego e pouco paro é Holanda, un país moi aberto aos mercados internacionais. En todos estes casos, as reformas laborais sempre han ido orientadas a reducir as intervencións políticas. España aínda ten moito que aprender e avanzar para incluírse no anterior grupo de países mencionados.

A pesar de todo, aínda teñen taxas de desemprego máis altas que España outros países como Alemaña e Francia, que a peche de decembro de 2006 localizaban taxas de paro do 10,5 e do 8,7%, respectivamente. Na actualidade, pesa sobre estes mercados a negativa evolución económica que tiveron nos últimos anos, con crecementos mínimos. Pero ademais, hai que mencionar outras cuestións, como o retroceso social que define Francia. O feito de non aceptar cambios está a incidir negativamente sobre a boa marcha do seu mercado laboral.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións