Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Pere Brachfield, director do Centro de Estudosde Morosología da Escola de Administración de Empresas de Barcelona

Non é lícito que en España aínda haxa empresas que humillen e persigan ao presunto debedor

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 20 de Marzo de 2007

Coa subida dos tipos de interese son moitas as familias e, tamén, as empresas que se atopan ‘afogadas’ para pagar os seus préstamos. Segundo un estudo de Crédito e Caución, a morosidade empresarial crecerá un 10% en 2007. E a morosidade hipotecaria, por pór outro exemplo, xa se atopa no 0,41%, o nivel máis alto do últimos catro exercicios. Consciente deste problema histórico, no ano 2002 Pere Brachfield (1958, Técnico Superior en Relacións Públicas e Máster en Administración de Empresas) decidiu pór en marcha en Barcelona o Centro de Estudos de Morosología, pertencente á Escola de Administración de Empresas. Na actualidade, Brachfield sente especialmente preocupado xa que a subida do prezo do diñeiro está a incrementar o número de morosos en España. Na súa opinión, “é moi importante atopar mecanismos que acaben contra a morosidade”. “En España, un 30% das empresas que creban anualmente fano por problemas de insolvencia, unha cifra á que hai que pór freo”, asegura. No entanto, en opinión de Brachfield, non se pode resolver este problema utilizando empresas que faltan ao respecto e á intimidade dos debedores. “As empresas de recobro de débedas que pon en ridículo ao moroso deberían estar prohibidas en España, do mesmo xeito que o están no resto de países civilizados”, engade.

En España prodúcense moita falta de pagamentos. Ata que punto é preocupante a situación española?

Desde o punto de vista da morosidade, é preocupante ver como soben as cifras de falta de pagamentos. Hai un aumento continuo da morosidade en sectores como a construción, informática, téxtil, transporte. O tecido empresarial non está en crise, nin moito menos, pero pode ir a peor se a economía desacelera e seguen subindo os tipos de interese. As empresas xa notaron que financiarse é agora máis caro, xa que os tipos pasaron de estar no 2,5 ao 3,75%. E poden chegar a subir ata o 4-4,25%. Isto implica que as sociedades que necesitan financiamento teñen que pagar máis polos seus créditos. E en moitas ocasións este encarecemento está a facer que as empresas atrasen os pagos aos seus provedores.

Como podería resolverse o problema da morosidade en España?

Creo que é necesario desenvolver un Regulamento que determine cando serán consideradas abusivas ou excesivas as cláusulas nos prazos de pago. Outra proposta é crear un organismo independente e especializado de control e defensa dos provedores. Un Servizo de Defensa do Provedor que faga respectar e cumprir a Lei contra a morosidade e que actúe baixo a mesma filosofía do Tribunal de Defensa da Competencia na persecución dos abusos de posición dominante. A misión deste novo organismo sería supervisar a aplicación e respecto á Lei, e a imposición de sancións aos que incumpren a lexislación contra a morosidade e cometen habitualmente malas prácticas no pago. Paralelamente a creación de organismos de defensa do provedor en cada comunidade autónoma sería de gran utilidade para defender aos provedores das prácticas abusivas e tutelar os seus dereitos desde a proximidade xeográfica e o coñecemento do ámbito local. De igual modo, debería aprobarse un regulamento que regulase os custos que poden ser imputados ao debedor moroso.

Outra cuestión moi importante que tamén debería cambiar é que os procedementos legais fosen máis rápidos e resolutivos para cobrar débedas atrasadas e que duren como máximo 90 días. Agora en España dáse o paradoxo de que se o moroso ofrece pagar ao acredor só o principal da débeda, este adoita aceptar a proposta do debedor, xa que pola contra, se rexeita o pago do principal e quere cobrar lexitimamente os intereses moratorios e gastos, o acudir aos tribunais de xustiza para reclamar a débeda, adoita ser unha opción menos conveniente. Tamén é necesaria a reforma da lexislación cambiaria e a regulación das empresas de recobro de débedas ou cambios na Lei de IVE para poder recuperar o imposto de facturas incobrables.

Por que é necesario o código que regule a actividade das empresas de cobro de débedas?

Utilizar cobradores disfrazados vulnera os dereitos de imaxe e intimidade dos cidadáns.“Utilizar cobradores disfrazados vulnera os dereitos de imaxe e intimidade dos cidadáns”Non todas as empresas dedicadas ao recobro de débedas fano, pero si algunhas. Por tanto, considero necesario elaborar un código ou unha lei que regule que tipo de actuacións poden e cales non realizar este tipo de empresas. Así, evitaríanse intromisións e actuacións desleais e sería positivo para os consumidores.

En relación con este tipo de empresas de recobro de débedas, Que tipo de prácticas considera que deben prohibirse?

A Constitución española, no seu artigo 18 garante o dereito á honra, á intimidade persoal e familiar e á propia imaxe. Por tanto, non é lícito que existan empresas que humillen ao presunto debedor, que lle persigan por onde sexa e mesmo que utilicen prácticas de presión realmente violentas. Algunhas das condutas destes xestores de cobro foron cualificadas por xuíces como faltas de coaccións, ameazas e vexacións. É sorprendente que en España non exista ningunha normativa que regule a estas empresas. É o único país civilizado no que non existe unha lexislación que prohiba expresamente que as axencias de recobro utilicen métodos baseados no acoso e en prexudicar a imaxe dos presuntos debedores.“España é o único país civilizado no que non hai unha lexislación que prohiba expresamente que as axencias de recobro utilicen métodos baseados no acoso e en prexudicar a imaxe dos presuntos debedores” No resto de países europeos, está absolutamente prohibida a utilización de cobradores disfrazados. Ademais, están prohibidas todas as prácticas que supoñan un acoso ou persecución aos debedores. Recentemente, tamén Perú e Colombia aprobaron leis que prohiben a utilización de cobradores disfrazados que acosen aos cidadáns.

As regulacións de que países poden servirnos de modelo?

En Europa, todos os países desenvolvidos teñen regulacións concretas, unhas máis permisivas e outras menos, pero calquera debe servir de modelo. Noutros países como Estados Unidos a lexislación é moi restritiva. Alí hai unha norma federal na que mesmo se contempla a que horas pódese contactar co presunto moroso. E mesmo, se este así o determina, as empresas de recobro deben deixar de molestarlle. En xeral, trátase de que os dereitos do debedor estean máis protexidos, do mesmo xeito que o están as súas obrigacións. En España temos moito que mellorar tamén neste sentido.

Podemos porlle cifras á conxuntura actual?

As cifras xa din moito dunha realidade decepcionante: unha de cada tres empresas consolidadas, con máis de dous anos de actividade, vai á quebra por problemas de insolvencia. Dentro das empresas de menos de dous anos de antigüidade a situación é peor, xa que máis da metade van á quebra por este tipo de problema. En torno ao 60% das empresas non alcanzan o cinco anos, en moitos casos por problemas de morosidade.

De que países deben aprender España?

En Europa, hai moitos países que poderían ser un bo modelo a imitar por España. Por exemplo, os países escandinavos, con Noruega e Finlandia á cabeza, son moito máis cumpridores nos pagos. Tamén Dinamarca, Suecia ou Suíza teñen menos problemas de morosidade. O problema da morosidade e a pouca seriedade nos pagos é algo que vén ligado de sempre á cultura empresarial española, pero hai que porlle freo se non queremos perder competitividade. “O problema da morosidade e a pouca seriedade nos pagos é algo que vén ligado de sempre á cultura empresarial española, pero hai que porlle freo se non queremos perder competitividade”

A adopción da Lei 3/2004, de 29 de decembro, pola que se establecen medidas de loita contra a morosidade nas operacións comerciais serviu para mellorar significativamente este problema histórico no noso país?

Dous anos despois da entrada en vigor da Lei 3/2004 de loita contra a morosidade nas operacións comerciais, menos do 5% das empresas españolas está a aplicala. Tampouco as Administracións Públicas cumpren co prazo de 60 días que marca a Lei para pagar aos seus provedores. As empresas acredoras non están a utilizar os dereitos que lles outorga a nova lexislación nin implementado as medidas recollidas na lei, sobre todo porque non son claras. Pretender que os empresarios pacten entre eles para determinar cando hai que pagar aos provedores, tal e como expón a lei, termina xerando abusos.

Por que as empresas non fan uso dos dereitos que lles outorga a Lei?

A primeira razón é o descoñecemento que hai entre as pemes do contido da nova lexislación. En segundo lugar, as empresas son reticentes a aplicar a lei por medo a prexudicar as súas estratexias comerciais de penetración no mercado e polo imperativo dos departamentos comerciais de aumentar as vendas ano tras ano. Por último, os provedores que coñecen a Lei son reticentes á hora de aplicar os dereitos que esta lles outorga por medo a enturbar as relacións cos seus clientes ou a perdelos definitivamente a favor doutros subministradores máis tolerantes.

España perdeu unha gran ocasión para igualar as condicións competitivas das empresas españolas e en particular das pemes. Tampouco se creou unha contorna propicia para acordar as condicións de pago semellante ao existente noutros Estados da UE. Isto, indubidablemente, favorecese a medio prazo a competitividade das empresas españolas.

En que sectores é maior o problema da morosidade?

España segue ocupando un dos primeiros lugares do ranking europeo de demoras nos cobros en sectores básicos como a alimentación e a construción. “O noso país segue ocupando un dos primeiros lugares do ranking europeo de demoras nos cobros en sectores básicos como a alimentación e a construción” O prazo medio de cobro no sector de alimentación é de cen días; douscentos, no caso dos provedores do sector da construción. Pola súa banda, ningún Servizo Autonómico de Saúde do Estado cumpre co prazo de pago de 60 días, que é o obrigatorio para todas as administracións públicas. Con todo, si que se pode dicir que a lei axudou a empresas como os provedores de material sanitario, que están a recibir intereses do 10,58%, tal e como establece a lei, cada vez que as Administracións Públicas demóranse nos seus pagos.

Cal é entón a novidade máis importante da lei?

Unha das novidades máis importantes e que ten algún efecto (por exemplo no pago da Administración aos provedores de produtos sanitarios) é a do cobro de intereses de demora. Quen se atrasen nos pagos están obrigados a devengar intereses do 10,58%. Este tipo de interese revísase semestralmente. No entanto, a lei ten moitas lagoas e é moi mellorable.

Cales son algúns deses fallos?

Por exemplo, non establece prazo máximo de pago das facturas, senón que establece que as empresas deben porse de acordo e isto en moitos casos é contraproducente. A lei marca criterios moi amplos suxeitos a interpretacións varias, o que dá lugar a abusos contractuais. A norma española non outorga legitimación ás organizacións empresariais como representantes dos seus asociados para denunciar, en nome dos seus membros, situacións de posición de dominio nas relacións entre provedores e compradores, así como por cláusulas abusivas nos contratos provedor-cliente. A nosa Lei non deixa de ser unha versión descafeinada do que pretendía a Directiva Europea.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións