Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

É posible unha semana laboral de catro días en España?

Os expertos priorizan outras medidas para mellorar a conciliación e racionalización dos horarios laborais, aínda que os experimentos illados en varios países demostran que a medida é positiva

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 25 de Novembro de 2019
Imaxe: rawpixel

Cando, no transcurso dun recente debate electoral no Reino Unido entre o primeiro ministro, o conservador Boris Johnson, e o líder da oposición, o laborista Jeremy Corbyn, este último considerou a posibilidade de instaurar unha semana laboral de catro días, a audiencia botouse a rir. Lóxico? Nas organizacións británicas onde se implementou a xornada reducida, dúas de cada tres xefes opinaron que o rendemento dos seus empregados mellorara. O verán pasado, Microsoft experimentou en Xapón cunha semana laboral de catro días e conseguiu aumentar as vendas nun 40 %, a pesar de reducir drasticamente as horas de traballo. Iniciativas similares reproducíronse en países como Estados Unidos ou Nova Zelandia. E ata Suecia probou a xornada de seis horas e Dinamarca ten unha media de 29 horas semanais. Podería ser esta a próxima gran revolución laboral en España?

Os beneficios de reducir a xornada de traballo son moitos, independentemente do tamaño da empresa: o aumento da calidade de vida do empregado, un maior tempo de lecer ou unha mellor conciliación familiar e persoal, ademais de aumentar a produtividade e diminuír o absentismo laboral e mental dos traballadores.

En España, a lei non o prohibe, xa que fixa unha xornada máxima que logo é mellorada en moitos casos grazas aos diferentes convenios colectivos. “Calquera comité de empresa pode negociar unha semana de catro días. E, como é unha medida que redunda en beneficio do traballador, a empresa podería mesmo facelo unilateralmente”, explica Antonio Fernández, profesor de Estudos de Dereito e Ciencia Política da Universitat Oberta de Catalunya (UOC).

Por suposto, non fai falta pensar moito para darse conta de que un paso como este resultaría moi difícil de dar en sectores como o comercio ou a restauración, pero si sería factible noutros. Tan só necesítase “facer unha análise previo do sistema de produción que aclare se é viable ou non, sen que por iso baixen os salarios nin se perda competitividade ou produtividade”, asevera Fernández. A final de contas, trátase de traballar catro días ou 32 horas á semana, non de repartir as 35 ou as 40 nese mesmo tempo.


Imaxe: Rawpixel

Se soa tan ben, e ten tantas vantaxes, é posible importala a España nestes momentos? “Non é que non se poida, é que estamos nunha fase diferente e antes hai que ocuparse doutras materias pendentes. No noso país, case o 30 % da poboación activa está a traballar máis aló do sete da tarde (sen contar hostalaría ou comercio) e, segundo a Oficina Europea de Estatística (Eurostat), España é o cuarto país no que peor se concilia de toda a UE”, sostén José Luís Caseiro, presidente da Comisión Nacional para a Racionalización dos Horarios Españois (ARHOE). “O que defendemos é un traballo digno, un salario acorde ás responsabilidades e un tempo digno para gozalo”, comenta.

Si se conseguiron avances, como a redución de xornada por coidado de nenos ou maiores, lactación ou adopción, pero falta moito por facer. A flexibilidade horaria, o teletrabajo, o control das horas extra, a redución do tempo de comida a unha hora como máximo —e saír, claro, unha hora antes— e a conciliación son aspectos nos que aínda queda moito por avanzar en España. Moita marxe de mellora nun país que en 1919 converteuse na primeira nación europea en implantar unha xornada laboral de oito horas, por mor da folga en Barcelona dos traballadores da central eléctrica A Canadense, que durou 43 días e deixou 3.000 detencións.

As empresas españolas non gozan de flexibilidade horaria de forma xeneralizada, “e a conciliación é a gran materia pendente das empresas españolas, e en especial das pemes, que representan o 98 % do tecido produtivo”, engade Caseiro. Na súa opinión, falar agora dunha semana de catro días “é unha falta de honestidade, xa que hai que avanzar moito no modelo socioeconómico deste país para poder exporse ese catro días sen rebaixar o salario (…). Si podería ser unha medida correcta para empresas que teñan xa un modelo de conciliación e horarios racionais maduro, e que queiran dar un salto cualitativo”.

Entre o presentismo e a desconexión dixital

En verdade, resultaría curioso que a conversación se situase na redución da xornada laboral cando, en moitos casos, a nosa cultura aínda adoece de hábitos tan prexudiciais como o presentismo: se o xefe non se vai, ti tampouco, por medo a que pense que, se non estás, é que non traballas. Quentar o asento durante horas non é un sinónimo de maior rendemento: “Somos a quinta economía da Unión Europea, pero a novena en produtividade, a pesar de traballar entre 150 e 200 horas máis que alemáns, belgas, franceses ou holandeses”, lembra Caseiro. Outro exemplo: o 30 % do escaso tempo que os médicos de atención primaria pasan nas súas consultas escápase realizando tarefas que non lles son propias.

O problema non termina aí. Segundo un estudo de Edenred e a consultora Ipsos, o 65 % dos empregados españois traballa fóra do horario laboral, unha cifra que alcanza o 90 % no caso de postos directivos. “Se estás a loitar por reducir a túa xornada e ao final resulta que traballas sete horas, pero logo chégache traballo a casa ou che chaman ao móbil, estás a traballar de forma ilegal”, afirma Fernández. Unha conquista que está contemplada pola Lei de Protección de Datos Persoais e garantía dos dereitos dixitais, que no seu artigo 88 especifica que o traballador ten dereito a unha desconexión dixital, a fin de garantir o respecto do seu tempo de descanso, permisos e vacacións, así como da súa intimidade persoal e familiar. Ser incapaz de desconectar do traballo “aféctache, ademais, á saúde e cáusache tensión e ansiedade”, apunta Fernández.

E que pasa coas horas extra? O recente real decreto lei 8/2019 de control horario laboral aprobouse coa intención de acabar co exceso de horas extra que aínda padecen moitos traballadores e, aínda que a enquisa de poboación activa (EPA) do terceiro trimestre mostra un descenso do 10,4 %, non son poucas as irregularidades que están a detectar tanto as inspeccións de traballo como os tribunais.

Avanzar na racionalización de horarios é, máis aló dun deber ético ou moral, pura necesidade. “Para os millennials, o primeiro factor para buscar emprego é o salario, pero o segundo é a liberdade de espazo e de tempo. Se as empresas queren atraer ao novo talento, teñen que ofrecer paquetes que sexan atractivos para eles. As empresas cren que o diñeiro é o único, pero hai máis cousas”, conclúe Caseiro.

Etiquetas:

Jornada-gl

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións