Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Prestación por desemprego en traballadores autónomos

A prestación de paro paira autónomos está prevista no novo estatuto pero os pormenores aínda non están detallados
Por nuria 24 de Xaneiro de 2008

Prestación a longo prazo

Prestación a longo prazo

Una das máis antigas reivindicacións dos traballadores autónomos en España é poder cobrar o paro, un dereito que rebaixaría a barreira que os separa do resto de traballadores. Parece que esta separación forma xa parte do pasado, pois o novo Estatuto do Traballador Autónomo, que entrou en vigor o 12 de outubro, contempla a prestación por cesamento de actividade ou seguro de desemprego paira estes profesionais, aínda que os seus pormenores iranse detallando nos próximos meses.

Esta prestación é un dos elementos de protección máis importantes paira dar seguridade e cobertura a uns traballadores que, en opinión de Camilo Abiétar, presidente da Organizaciónde Profesionais e Autónomos (OPA), sono motor da economía española. En termos similares maniféstaseSebastián Reyna Fernández, secretario xeral da Unión de Profesionais e Traballadores Autónomos de España (UPTA), quen afirma que a protección por inactividade ou desemprego pódese converter no futuro nun dos principais factores que permitan superar o tradicional medo ao traballo autónomo, e fomentará a existencia de emprendedores.

A regulación dun sistema de protección por cesamento de actividade paira traballadores autónomos debe chegar a través de una lei específica que se prevé estea lista en 2009

A creación do seguro de desemprego paira os traballadores autónomos atópase expresada na nova Lei do Estatuto do Traballo Autónomo que establece, na súa Disposición Adicional Cuarta, que o Goberno “proporá ás Cortes Xerais a regulación dun sistema específico de protección por cesamento de actividade paira os traballadores autónomos”. En consecuencia, esta regulación terá que chegar a través de una lei específica que deberá pasar por todos os trámites previos necesarios, polo que segundo sinala Sebastián Reyna, aínda se está ante unha realidade “que o será a longo prazo”. Mentres tanto, púxose en marcha una Comisión de Expertos, acordada coas principais organizacións de autónomos, paira realizar estudos previos durante o primeiro semestre do ano en curso, e formalizar una primeira proposta. Así mesmo, preténdese levar a cabo una ampla enquisa entre os profesionais autónomos, “e quizais en 2008 consígase estar ante un anteproxecto que podería converterse en lei durante 2009”, segundo matiza Reyna.

Cotización paira cobrar o paro

Que condicións esixiránselle ao autónomo que queira cotizar paira facer efectivo o dereito a unha prestación de desemprego? Baralláronse moitas propostas, segundo sinala o secretario xeral de UPTA. En todo caso sempre se establecería una cotización propia paira o sistema, pero esta será moi diferente segundo o acordo definitivo. Entre outras incógnitas haberá que despexar previamente algunhas tan importantes coma se a opción será paira todo o colectivo ou ben se aplicará con carácter selectivo, se vai aparellada a outras cotizacións, como a de accidente de traballo, e en especial a definición das prestacións, os seus límites, períodos de carencia…

Estímase que paira acceder ao desemprego os autónomos terán que elevar a súa cotización una media de 30 euros ao mes, e manter ese nivel durante polo menos un ano

As primeiras estimacións apuntan a que os autónomos terán que elevar a súa cotización mensual una media duns 30 euros ao mes e manter ese nivel durante polo menos un ano, do mesmo xeito que os traballadores por conta allea. No entanto, trátase tan só de conxecturas. Tamén haberá que esperar ao desenvolvemento da lei para que quede claro o sistema polo que se calculará a cantidade que cobrarán os autónomos que se vexan abocados a unha situación de paro, así como o tempo que poderían estar a cobrar esta prestación. Sobre esta cuestión, o máis probable é que fronte a una cotización mínima, estéase ante unha prestación fixa, determinada e de duración limitada, pero tamén podería articularse una cotización voluntaria de carácter complementario, co que as prestacións neste caso serían proporcionais á cotización efectiva, como explica Reyna.

A principal dificultade paira acceder á prestación de desemprego atópase, segundo o secretario xeral de UPTA, en establecer as situacións que dan dereito a recibila. O idóneo sería formular un sistema obxectivo que poida demostrar a causa suficiente de cesamento de actividade non imputable ao traballador, pois a proba neste caso é máis complexa que a referida ao traballador asalariado. En canto ao tempo durante o que se podería estar a cobrar a prestación, o máis probable é que se determine un tempo prudencial que permita, en condicións normais, acceder a unha nova actividade. No entanto, en todo caso, tanto o tempo como a cantidade que se percibiría deben estar vinculados á cotización que definitivamente quede establecida.

Outra incógnita que quedará despexada co desenvolvemento da lei é si tratarase ou non dunha achega voluntaria, é dicir, se o autónomo que non queira cotizar paira cobrar o paro poderá continuar cotizando como até o momento. Segundo Sebastián Reyna, as condicións establecidas no Estatuto parecen indicar que debería ter un carácter universal, polo menos nunha cotización mínima. Desde a OPA, Camilo Abiétar indica a súa aposta por que se trate dunha achega voluntaria.

O paro dos autónomos dependentes

Entre os autónomos existe a categoría dos Traballadores Autónomos Economicamente Dependentes (TRADE), é dicir, “aqueles que realizan una actividade económica ou profesional a título lucrativo e de forma habitual, persoal, directa e predominante, paira una persoa física ou xurídica (denominada cliente), e do que dependen economicamente por percibir del polo menos un 75% dos seus ingresos por rendemento de traballo e de actividades económicas ou profesionais”. Trátase, por tanto, dun tipo de autónomo que se atopa máis próximo á condición de “empregado” que á de “empresario autónomo” que puxo en marcha un negocio. No seu caso, que ocorrerá co dereito ao seguro de desemprego?

Debido á súa relación contractual, estes traballadores están en mellores condicións de demostrar a situación de inactividade se se produce rescisión unilateral por parte do seu cliente, segundo asegura Reyna. E o sistema “podería cubrirlles de forma máis eficaz, xa que é o colectivo que máis necesita a protección pola súa especial situación de dependencia e debilidade”. Pola súa banda, o presidente nacional de OPA explica que cando o Estatuto refírese ao desemprego, “realízao de maneira xeral paira todo o colectivo”. No entanto, asegura que hai que atender ao tratamento final paira saber si, en último lugar, inclúe apartados diferentes paira os “empresarios autónomos” e paira os “traballadores autónomos economicamente dependentes.

En caso de rescisión laboral os traballadores autónomos economicamente dependentes poderán recibir una indemnización da empresa paira a que traballan

Este grupo de traballadores constitúe unha porcentaxe de case o 10% dos autónomos e, en moitos casos, trátase de asalariados encubertos, aos que a empresa dá de alta como autónomos paira aforrar custos. Co fin de protexer máis a estes autónomos cuxos ingresos dependen nun 75% dunha empresa, a lei obrigaría ás empresas a asinar un contrato no que se fixen as condicións de traballo. En caso de litixios, o autónomo podería acudir aos xulgados do social, máis rápidos e favorables ao traballador que os encargados de dirimir as causas civís ou mercantís. En caso de rescisión laboral, os TRADE poderán, ademais, recibir una indemnización da empresa paira a que traballan, pois o novo Estatuto establece que os autónomos dependentes teñen dereito a reclamar una indemnización que pode quedar establecida no contrato ou ser fixada polo xuíz ou o árbitro, segundo as circunstancias.

A opción dos seguros privados

Ademais de acceder á protección por desemprego e outras vantaxes que contempla o Estatuto, o autónomo ten tamén a posibilidade de contratar seguros privados. Non en balde, trátase dun tipo de traballador que pode verse abocado a un cesamento de actividade por dous motivos:

  • Cando o negocio que xestiona queda sen clientes (como sucede con calquera outra empresa). O novo seguro de paro contemplado no Estatuto viría paliar esta situación.
  • Cando, por accidente ou enfermidade, o autónomo vese obrigado a paralizar o seu traballo durante un período de tempo (a frase “día que non traballo, día que non cobro” é una das máis repetidas por este colectivo de traballadores).

Paira solucionar en parte este segundo problema, as aseguradoras privadas contan con diversos produtos dirixidos aos autónomos. Así, existen seguros que ofrecen un capital ou axuda en caso de cesamento de actividade, os Seguros de Protección de Pagos, que adoitan vincularse a produtos como hipotecas ou créditos, e fanse cargo do pago das cotas do préstamo durante un tempo. Por outra banda, existe outra familia de seguros que buscan garantir estabilidade económica a quen, polo seu perfil profesional, non poden permitirse baixar o ritmo de ingresos nin por accidente nin por enfermidade. Nesta liña, existen seguros que contemplan una indemnización diaria en caso de enfermidade ou accidente.