Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Que cobertura ten un autónomo en caso de accidente?

O tipo de cotización elixida polo traballador determina a protección que lle ofrece a Seguridade Social
Por Rosa Cuevas 11 de Agosto de 2008
Img electricista
Imagen: Bart

Ser autónomo

Ser autónomo supón, na maioría de casos, converterse no propio xefe. Cando isto é así, o traballador por conta propia sabe que una enfermidade, un accidente ou calquera imprevisto poden impedir o desenvolvemento da súa actividade cunha clara consecuencia: a perda ou diminución dos seus ingresos. Porque, que é o que sucede cando un traballador autónomo cae enfermo? Desde que o novo Estatuto do Traballador Autónomo –Lei 20/2007 de 11 de xullo- entrase en vigor o pasado ano, moitos son os aspectos que se melloraron paira os dous millóns e medio de profesionais dados de alta no Réxime Especial de Autónomos (RETA). Entre as condicións que se viron optimizadas destaca a intención de que os autónomos gocen da mesma cobertura e protección social en caso de enfermidade e/ou accidente que os traballadores asalariados ou por conta allea. No entanto, débese ter en conta que a natureza da enfermidade ou accidente sufrido así como o tipo de cotización elixido polo autónomo inflúen na cobertura que lles dará a Seguridade Social.

Enfermidades comúns

Desde o 1 de xaneiro de 2008, os novos emprendedores que se dean de alta no RETA están obrigados a cotizar pola incapacidade temporal derivada de continxencias ou enfermidades comúns. O que supón aplicar un 29,80% á base que o traballador por conta propia elixa. Paira este exercicio, a Seguridade Social establece como base mínima 817,20 euros e como máxima 3.074,10; e un límite especial paira aqueles traballadores que superen os 49 anos de 1.601,40 euros.

Desde o 1 de xaneiro de 2008, os novos emprendedores están obrigados a cotizar pola incapacidade temporal derivada de continxencias ou enfermidades comúns

Anos atrás, se o autónomo así o desexaba, podía non cotizar sequera por estas continxencias comúns. Era moi común que un traballador por conta propia optase por pagar o mínimo “debido a que a cobertura que se lles brindaba era moi escasa”, como lembra Salvador Reyna, secretario xeral da Unión de Profesionais e Traballadores Autónomos de España (UPTA). Con todo, hoxe en día cando un traballador autónomo colle a baixa por unha enfermidade común ten cobertura desde o cuarto día e dereito a cobrar o 60% da súa base de cotización; esta porcentaxe cambia cando o período de baixa alárgase, a partir do vixésimo primeiro día o traballador por conta propia pasa a cobrar o 75%. Todo iso, sempre que pague a correspondente cota de autónomos mensual. Neste punto, o Réxime Xeral de Traballadores e o de Traballadores Autónomos difiren, xa que cando un empregado por conta allea enferma, o tres primeiros días de incapacidade temporal abónaos a súa empresa, e a partir do cuarto faio a Seguridade Social.

Enfermidade profesional e accidente de traballo

Cando un traballador por conta propia desexa ter protección e cobertura fronte a aquelas enfermidades cuxo orixe está relacionado coa actividade desenvolvida -é dicir, enfermidades profesionais- ou ante os posibles accidentes que poidan chegar a ter lugar no seu posto de traballo, o autónomo debe elixir un tipo de cotización máis alto e que supera ao das continxencias comúns. Nestes casos, trátase dunha cotización voluntaria, xa que non hai obrigación de facela se non se desexa.

O novo Estatuto obriga aos traballadores autónomos economicamente dependentes a cotizar paira ter cobertura en caso de enfermidade e accidente profesional

Paira iso, a Seguridade Social establece o tipo de cotización aplicable segundo a actividade económica que o traballador por conta propia desenvolva, conforme á Clasificación Nacional de Actividades Económicas (CNAE). Así por exemplo, un autónomo que traballe no sector da barbaría e a estética e que opte por ter cobertura en caso de enfermidade profesional ou accidente de traballo, deberá sumar un 1,10% ao seu tipo de cotización, mentres que paira un empregado por conta propia da construción ascende ao 7,30%. No entanto, tal e como sinala Salvador Reyna, está a estudarse que naqueles sectores cun alto índice de sinistralidade laboral, por exemplo o da construción e o transporte, a cotización por accidentes e enfermidades profesionais non sexa voluntaria senón imposta. Neste sentido, o novo Estatuto obriga ao traballador autónomo economicamente eependiente (TRADE), aquel que percibe o 75% dos seus ingresos dunha mesma persoa física ou xurídica, a cotizar paira ter cobertura en caso de enfermidade profesional ou accidente ocasionado no seu posto de traballo.

Una vez que a situación de incapacidade temporal é recoñecida pola mutua laboral asignada pola Seguridade Social, o traballador autónomo ten dereito a percibir o 75% da súa base de cotización desde o primeiro día no que a doenza é declarada.

Accidente ‘in itinere’

Accidente 'in itinere'

A pesar de que nos momentos inmediatamente posteriores á aprobación do novo Estatuto paira Autónomos fixéronse diversas lecturas que clasificaban aqueles sinistros producidos cando un autónomo ía ou volvía do seu lugar de traballo como profesionais, o Estatuto recoñece como accidente laboral aquelas lesións que sofre o traballador durante o tempo e no lugar do traballo e cando se probe a conexión co traballo realizado por conta propia. Paira Reyna a razón de que isto sexa así reside en que hai un gran número de actividades laborais de autónomos cuxo lugar de traballo é dificilmente definible e ubicable.

Pola súa banda, o Estatuto entende que a enfermidade profesional é a contraída a consecuencia do traballo executado por conta propia, e está provocada pola acción dos seus elementos e sustancias; así mesmo debe de estar incluída no cadro de enfermidades profesionais recoñecidas polo sistema da Seguridade Social.

Autónomos ben asegurados

Sempre se asociou a figura do traballador autónomo á dos seguros privados e complementarios á Seguridade Social. E non é una impresión falsa, xa que actualmente só un 10% dos traballadores autónomos dados de alta cotizan por ter cubertas as enfermidades profesionais e os accidentes de traballo, segundo indica José Luís Perea, responsable de Prevención de Riscos Laborais da Federación Nacional de Asociacións de Traballadores Autónomos (ATA). É por iso polo que son moitos os traballadores por conta propia que prefiren cubrirse ante calquera imprevisto de forma independente, a pesar das recentes melloras. Os sistemas complementarios son positivos, como aseguran desde ATA, pero é aconsellable que os traballadores autónomos realicen un pequeno esforzo económico e desta maneira, “coticen pola máxima cobertura de face a posibles enfermidades e accidentes profesionais”, sinala Perea.

Só un 10% dos traballadores autónomos dados de alta cotizan por ter cubertas as enfermidades profesionais e os accidentes de traballo

As coberturas máis demandadas por parte dos autónomos son as de seguros específicos que cobren asistencia médica privada, casos de incapacidade temporal por enfermidade ou accidente, indemnizacións por cesamento de actividade así como a protección de pagos.

O traballador por conta propia que desexe contratar un destes produtos debe ter en conta, en primeiro lugar, que as curmás dos seguros calcúlanse en función do tipo de seguro que se contrata. Así, a curmá que recibirá non será a mesma se o que o autónomo ten contratado é un seguro de vida ou un de protección de pagos. En segundo lugar, debe saber que a súa idade inflúe na cantidade de diñeiro que lle custará o seguro. E, por último, ten que ter en conta que a actividade laboral que desenvolva é crucial neste sentido, xa que paira as entidades aseguradoras non é o mesmo cubrir, por exemplo, os posibles contratempos dun transportista que os dun empregado de oficina.