Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Recesión económica: como afectará os consumidores

A recesión implicará un retroceso xeneralizado do consumo
Por Ana Palomo Trigo 13 de Xaneiro de 2012
Img terraza vacia
Imagen: Vestman

O comportamento dos consumidores españois cambia aos poucos debido á situación económica. No último informe de proxeccións para os próximos dous anos, obanco estadounidense Goldman Sachs prognostica que a situación económica española empeorará en 2012 como consecuencia da deterioración da crise de débeda na zona euro. O consumo reséntese polo aumento incesante do desemprego e a desfeita de moitas empresas. Hoxe consómese menos e téndese a comprar o máis barato. Por iso, os consumidores deben saber en que partidas afectaralles con máis dureza a recesión.

Que implica a recesión económica

O ministro de Economía e Competitividade, Luís de Guindos, recoñeceu que os próximos meses non serán bos para a actividade e o emprego. Pola súa banda, os analistas financeiros coinciden ao sinalar que Europa entrará en recesión en 2012 e o resto do mundo crecerá a un ritmo menor. Un país entra en recesión cando todos os seus indicadores económicos experimentan un retroceso xeneralizado durante dous trimestres consecutivos.

O aumento do paro, a incerteza laboral e as subidas do euribor dificultarán a compra dunha vivenda

A redución dos salarios, o aumento do desemprego, a contracción no consumo e o investimento, a diminución da produción de bens e servizos, as caídas dos beneficios de moitas empresas e, nalgúns casos, o seu peche, son os principais síntomas que diagnostican a chegada dunha recesión. No terceiro trimestre de 2011, o PIB (Produto Interior Bruto) español se estancó, no cuarto diminuíu e hai moitas posibilidades de que volva decrecer no primeiro trimestre de 2012, o que derivaría nunha recesión.

O 60% dos consumidores reduciu o seu orzamento destinado a restauración e lecer

Ante este sombrío panorama, complícase a supervivencia dalgunhas empresas, aumenta a taxa de paro e diminuirán os ingresos do Estado. Por iso, case con total seguridade, o novo Executivo proxecta incrementar a presión fiscal, en parte, a través do IVE. Algúns expertos cren que esta medida é a máis sinxela de realizar, xa que o seu impacto nas arcas do Estado é case inmediata. Con todo, un dos principais efectos da subida do IVE sería o enfraquecemento do consumo e a retardación da economía. A recesión provocará que aos consumidores non quede outra opción que gastar menos. Pero, en que partidas afecta os consumidores a recesión económica?

A recesión afectará os consumidores en seis materias

  1. A vivenda:

    As previsións macroeconómicas apuntan a unha máis que posible recesión. Este dato,unido ao aumento das taxas de paro e de inseguridade laboral e ás subidas doeuribor, dificultará a adquisición dunha vivenda.

    A pesar de que houbo unha redución do volume de vivendas iniciadas, a oferta deinmobles de nova construción é elevada e a venda do stock das inmobiliarias e bancos será lenta, tanto en primeiras como en segundas residencias. O incremento dos custos financeiros levará unha diminución nas marxes comerciais das promotoras, o que pode contribuír a prolongar o período deincerteza no mercado inmobiliario.

    Por todo iso, prevese que en 2012 continuará a tendencia á baixa dos prezos dos inmobles, ata que se absorba o excedente de oferta. Ademais, a redución do stock será máis rápida nas zonas céntricas das cidades, debido á escaseza de vivendas novas e de chan edificable.

  2. Vehículos:

    O ano pasado comercializáronse en España 809.948 turismos e todoterreos. Esta cifrarepresenta un retroceso do 17,7% respecto das vendas en 2010, segundo os datos deANFAC (Asociación Española de Fabricantes de Automóbiles e Camións). Son unhas vendas similares ás alcanzadas en 1993, pero están moi lonxe dos 1,6 millóns de automóbiles comercializados en 2007, cando afloraron os primeiros síntomas da crise económica.

    A pesar de que a situación empeorou, o segmento do mercado de automóbiles que mellor comportamento experimentou en 2011 é o das berlinas de luxo, cun crecemento do 83,1%. Os todoterreos pequenos (cun 22%) e os monovolúmenes grandes (cun 11,3%) foron outros dous segmentos que rexistraron as maiores vendas.

    Desde 2008, fabricantes e distribuidores non conseguiron superar o millón deautomóbiles vendidos, a pesar dos incentivos económicos ofrecidos polo Goberno e apropia industria, que viu como, no últimos dez anos, o seu negocio reduciuse nun 45%. As expectativas para 2012 son pouco optimistas, xa que se estima unha cifra de vendas inferior ás 800.000 unidades.

    Ademais, a caída das vendas provocou a perda duns 5.000 postos de traballo e afectou ás arcas públicas, pola menor recadación fiscal. Segundo asestimacións de ANFAC, o Estado deixou de percibir 450 millóns de euros respecto de2010.

  3. A alimentación:

    O consumo resentiuse e tanto os españois que perderon o seu emprego comoquen se contaxiaron do ambiente xeneral de crise compran menos e a un prezo máis barato. Este comportamento afecta de maneira negativa ao gran consumo. 2008 foi o último ano no que este sector creceu de maneira significativa (un 7%).

    Os españois adoptaron de maneira progresiva as marcas brancas dos comercios como unha medida de aforro. En 1999 representaban o 20% do gasto en alimentación, mentres que en 2009 xa constituían o 38%. Hoxe supoñen unha gran competencia para as marcas dos fabricantes.

    Segundo as previsións dos especialistas, en 2012 só aumentará o consumo en drogaría (un 0,6%) e en alimentación (un 0,1%), en especial, no que respecta a alimentos saudables, de dieta e preparados.

  4. Os gastos do fogar:

    O prezo converteuse no factor determinante para decidir unha compra,mesmo nos artigos que antes se consideraban inmunes aos ciclos económicos. Pódese dicir que case ningún produto está a salvo da recesión.

    Ademais, haberá que facer un consumo máis moderado das subministracións básicas do fogar en 2012. No exercicio anterior, o importe destinado aos transportes foi un 19% menor que en 2010. En cambio, o consumo de auga, electricidade e gas incrementouse nun 18%. Utilizar lámpadas de baixo consumo, apagar os aparellos eléctricos que non se usan de modo habitual, non malgastar a auga, diminuír algún grao a temperatura da calefacción ou viaxar máis en transporte público son normas que poden axudar a reducir o gasto doméstico.

    O consumo ao longo do pasado ano creceu un 2,3%, sobre todo, a consecuenciada inflación, que foi do 3%. Para o presente exercicio, espérase que a inflación nonexceda o 1,1%, pero parece claro que os consumidores se resignan aafrontar unha longa etapa de crise e, se manteñen o consumo, é á conta dos seus aforros e de buscar o mellor prezo.

  5. A roupa e os complementos:

    Os consumidores convértense nuns expertos ao administrar os seusrecursos e pretenden manter a adquisición das súas marcas favoritas, pero non a calquera prezo.O prezo é un factor crave na compra e un 65% dos españois fíxase agora moito máis que antes no importe dos produtos.

    Esta procura do mellor prezo leva a ser infiel á marca. Dous terzos dosconsumidores están dispostos a cambiar de marca para sacar un maior partido ao seuorzamento. O mesmo porcentaxe de españois estaría disposto a ser fiel á súa marca só se o prezo é axustado. En determinados casos, os consumidores prefiren reducira frecuencia de compra antes que renunciar ao produto, como nos artigos de beleza e cosmética de alta gama.

    De todos os xeitos, a elección da compra non está baseada só no prezo, senón no valor e a confianza na marca. Ademais, o 59% dos españois sente a necesidade de darsealgún capricho á marxe da súa situación económica e máis da metade están interesados en comprar novidades.

    O sector téxtil creceu un 2,2% o ano pasado, grazas ás compras en establecementos outlets e ás agresivas campañas de rebaixas. Prevese que o gasto en roupa mantéñaseestable en 2012, mentres que o consumo de artigos de perfumaría e beleza caerá un0,5%.

  6. O lecer:

    A difícil situación económica impactou de maneira negativa nos niveis de gasto e ametade dos españois reduciu os seus hábitos de consumo. Os consumidores teñenagora unha nova mentalidade que provoca un cambio no seu comportamento. Viven a experiencia do lecer caseiro, como organizar veladas na súa propia casa ou en casas de amigos.

    Desde o inicio da crise, o 60% dos consumidores reduciu o seu orzamentodestinado a restauración e lecer. Os bares e restaurantes víronse afectados, xa quea clientela deixou de frecuentalos para consumir máis no fogar. Os usuarios sedecantan agora polos servizos low cost, como o lecer barato ou as ofertas, e pretendenmantelos no futuro.

    Ademais da restauración e o lecer, o gasto dos consumidores tamén se reduciunoutras categorías, como o aloxamento en viaxes. O consumo de impulso “” (que recolleo gasto en comida e bebida fóra de casa) caerá un 0,6% en 2012. Un 36% dosconsumidores cociña agora máis na súa casa e o 43% leva a comida ao traballo, fronte ao36% de media europea.

    A televisión representa un papel fundamental na familia, é a principal actividadeno seu tempo de lecer, sobre todo para as mulleres. Internet convértese nun benimprescindible do que os consumidores non se queren desprender. Ademais, caeuo consumo en telefonía móbil nun 0,6%. Pola súa banda, as redes sociais constitúenun excelente medio para comunicarse. O actual consumidor empezou a practicaro “consumo intelixente” e ten que buscar as ofertas que lle dean máis por menos.