Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Redución de xornada, un dereito en risco?

A crise e a falta de emprego ameazan a conciliación real de vida familiar e laboral

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 23 de Novembro de 2011

A configuración da xornada de traballo reducida para o coidado dos fillos corre por conta case exclusiva do empregado. Tras catro anos de vixencia, o respecto por este dereito aumentou de modo progresivo, amparado na reforma da lei laboral, avalada de maneira reiterada polos xulgados. Con todo, a crise e a falta de emprego tamén se transforman nunha ameaza para a conciliación real de vida familiar e laboral.

A crise ameaza a redución de xornada

Imaxe: Kelly B

Ter a cargo un fillo menor de 8 anos (biolóxico ou adoptado), estar ao coidado dun familiar de ata segundo grao de consanguinidade que non sexa capaz de valerse en por si e non realice ningunha actividade laboral retribuída, ser responsable dunha persoa con discapacidade física, psíquica ou sensorial que non traballe… Todas son -desde 2007- situacións causantes da redución de xornada laboral. A estes supostos sumouse este ano o estar a cargo dun menor de 18 anos con cancro ou enfermidade grave, unha das últimas modificacións legais que buscan fortalecer a amentada conciliación da vida familiar e laboral. Agora ben, que ameazas sofre este dereito na vida cotiá?

Na práctica, utilízanse certos ardides para recortar soldos e impor restricións no momento de ter que recoñecer este dereito. Con todo, a lei é clara: ao reorganizar as condicións laborais de quen ten a cargo un menor, hai que reducir de maneira proporcional o seu soldo e a empresa debe adaptarse aos novos horarios dos traballadores.

Os períodos de crises con grave afectación do mercado laboral xeran un dobre efecto negativo: por unha banda, as empresas aprovéitanse do medo dos traballadores á posible perda do seu emprego para aumentar os niveis de esixencia; doutra banda, os traballadores afectados deixan de reclamar debido a ese mesmo medo. Así se explica a conxuntura actual: hai empresas que se escudan na baixada da produción para que os seus traballadores non se acollan á xornada reducida, mentres o empregado non se atreve a oporse. Todo iso ten tamén o seu reflexo nas consultas realizadas en foros e sitios web especializados como Todoexpertos, Laboro, etc.

Quen ten a cargo un familiar menor conta coa posibilidade de reducir a súa xornada entre un 12,5% e un 50%, sen máis diminución do seu soldo que a correspondente ao desconto proporcional das horas traballadas. Ademais, conserva a posibilidade de elixir (dentro do seu horario habitual) cales son as horas que desexa traballar, sen necesidade de cambiar o seu contrato de categoría, e cunha indemnización en caso de despedimento, que se calcula sobre a base do seu salario a xornada completa.

Nos xulgados

Desde a súa aprobación en 2007, a xornada reducida ha tido que percorrer un lento camiño para que a xurisprudencia brindase unha interpretación unificada que dese por terra coas resistencias do sector empresarial a recoñecer este dereito.

Desta maneira, a interpretación parcial da norma facía que nos primeiros litixios recoñecésese o dereito á redución de xornada, pero non a elección do horario en que o traballador non desexaba traballar, entre outros asuntos. O Xulgado do Social número 17 de Barcelona resolvía en 2008 que a xornada reducida por maternidade non pode servir de escusa para cambiar de forma unilateral o horario habitual e deu a razón a unha empresa que negaba a unha empregada a posibilidade de acudir ao traballo só pola mañá para coidar dos seus fillos.

Desde 2007, os xulgados do social recibiron un aluvión de casos nos que as empresas consideraban desmedidas as esixencias do traballador en canto a redución. Con todo, antes de ir a xuízo, convén sopesalo ben: a duración dun proceso xudicial nesta materia depende da axenda do xulgado en cuestión e os honorarios profesionais para este tipo de causas fíxaos o avogado. No entanto, unha vantaxe para quen se ve na situación de reclamar nos xulgados é que -excepto en casos de temeridade ou mala fe- na xurisdición laboral case nunca hai condena en costas, polo que cada parte asume os seus propios gastos procesuais.

Ademais, a unificación da doutrina por parte do Tribunal Supremo ha avanzado e a interpretación da norma axustouse de maneira progresiva. Pola súa banda, na actualidade, as empresas entenden cada vez máis o dereito a conciliar vida laboral e familiar.

Como solicitar a redución de xornada

Un procedemento legal permite acollerse a unha redución de xornada e, ademais, protexe ao traballador de calquera abuso por parte do empregador. O traballador ten que comunicalo á empresa por escrito (de ser posible vía burofax). Debe remitir un documento ao departamento de Recursos Humanos coa data na que desexa iniciar a redución e o novo horario.

O comunicado debe lembrar á compañía expresamente que, se nun prazo determinado non contesta, o documento servirá como aceptación expresa da redución de xornada.

Para selar o acordo, non basta cunha aceptación verbal. O procedemento correcto demanda que o comunicado se asine entre as dúas partes, con copia para ambas.

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións