Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Rescate económico: que é e cales son os seus efectos

As consecuencias máis relevantes son a perda de confianza nos mercados internacionais, a caída do mercado de valores e a desvalorización da moeda nacional

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 30deNovembrode2010

Ocupa portadas desde hai días: Irlanda e o seu rescate económico han sementado o medo e as dúbidas sobre a economía española. A súa presenza dentro do grupo dos chamados países periféricos (xunto con Portugal, Grecia, Italia e a mencionada Irlanda) sitúana no punto de mira de calquera noticia negativa que afecte a algúns dos seus integrantes, dadas as similitudes do seu actual modelo económico. Nos mercados, a credibilidade e confianza sobre a economía española han caído en picado. Con todo, é difícil aventurar se o país necesitará axuda. En calquera caso, que supón ser protagonista dun rescate económico? Cando se chega a esta situación? Cales son os seus efectos? Os exemplos recentes de Grecia, algúns países de Europa do Leste ou Islandia pon de manifesto que, a pesar da gravidade que supón declararse insolvente, con apoio internacional a situación reverte con éxito pasados uns anos. No entanto, ten efectos a curto prazo. Os principais son a perda de confianza nos mercados internacionais, a caída do mercado de valores e a desvalorización da moeda nacional.

Que é un rescate económico?

Non é algo novo da actual crise. En todos os períodos de recesión económica déronse quebras de estados, tanto no mundo desenvolvido como no subdesarrollado. España é un dos países que máis veces se declarou en bancarrota ao longo da súa historia: seis durante os séculos XVI e XVII, baixo o reinado dos Austrias, e en oito ocasiones nos convulsos anos marcados polas continuas guerras civís no século XIX. Un país declárase en quebra cando as súas debilitadas contas públicas non lle permiten facer fronte aos seus compromisos de pago, tanto con particulares como con organismos internacionais ou terceiros países. Isto ocorre cando os niveis de déficit fiscal e débeda externa e pública son insustentables.

Do mesmo xeito que sucede nunha empresa, un estado activa a voz de alarma cando se ve incapaz de pagar as súas débedas e necesita refinanciarlas para superar esa situación. Isto desemboca no denominado rescate económico, é dicir, unha solicitude de axuda aos organismos internacionais para evitar o colapso.

O rescate materialízase coa aceptación de préstamos e recursos financeiros de institucións como o Banco Central do país en cuestión, o Fondo Monetario Internacional e terceiros países que, por manter acordos comerciais ou alianzas de cooperación internacional, bríndense a prestar a súa axuda. En todos os casos, para que o rescate sexa efectivo, o país afectado debe presentar un plan de saída da crise no que debe mostrar solucións para reducir o seu déficit público e adecuarse aos parámetros de estabilidade.

Para que o rescate sexa efectivo, o país afectado debe presentar un plan de saída da crise

Irlanda, Grecia ou Islandia son bos exemplos do que supón verse involucrado nun rescate: no tres casos, os seus disparatados déficits, o seu ineficiente sistema bancario e a súa elevada débeda pública terminaron por abocarlles a anunciar o seu estado de insolvencia e a ter que aceptar un rescate internacional. No caso de Grecia, a Unión Europea e o FMI acordaron activar un plan de rescate dotado con ata 110.000 millóns de euros, para un período de tres anos, entre 2010 e 2012, dos cales 80.000 millóns serán préstamos bilaterais dos países que comparten a moeda única. O resto achegarao o Fondo Monetario Internacional.

Os seus efectos

Os efectos de protagonizar un rescate económico son diversos e moi localizables sobre distintas facetas e activos económicos. Os máis relevantes son os seguintes:

  • Débeda pública: no mercado de débeda pública, os efectos dun rescate económico son moi palpables. Este mercado é un dos indicadores de alarma. Cando os diferenciais (a rendibilidade que un país debe pagar por colocar a súa débeda no mercado) comezan a elevarse de forma importante, é porque o país perde a confianza dos investidores e porque as súas necesidades de financiamento obríganlle a emitir activos de débeda de maneira continua co ánimo de refinanciarse.

    Na actual crise, en todos os casos de rescate, detectouse como antes a rendibilidade dos bonos soberanos dos países disparouse e marcou niveles marca respecto ao bono alemán, que é o activo de referencia, por considerarse o máis solvente. No caso do rescate grego, mentres que o bono alemán tiña unha rendibilidade do 2,5%, o bono heleno chegou a pagar un 8%. O efecto contaxio apreciouse tamén sobre o bono español, que elevou a súa prima de risco sobre os 200 puntos básicos. Agora, no entanto, tras o rescate irlandés os diferenciais da débeda española han superado eses niveis, ata agora marca.

    O Tesouro español atopa máis dificultade para colocar os seus activos, xa que os investidores desconfían da solvencia da nosa economía. No mercado secundario, o bono español a 10 anos paga unha rendibilidade superior ao 5%. Tras o rescate irlandés, o financiamento en España disparouse ata ter que retribuír aos investidores con 5,27 euros por cada 100, mentres que en Alemaña basta con 2,6, a metade. A prima de risco de bonos españois a 10 anos en comparación cos alemáns está en máximos (260 puntos) debido á incerteza sobre a situación financeira de Portugal e España.

    O mercado de débeda é un indicador anticipado dun posible rescate económico. No caso de Grecia e Irlanda, a elevación da prima de risco dos seus respectivos bonos respecto ao alemán percibiuse como a antesala do rescate. No entanto, co rescate de Grecia, a prima de risco do bono español tamén se disparou ata niveis marca ante a posibilidade de ser a próxima economía que solicitase axuda, pero non se chegou a materializar.

  • Bolsas: o feito de anunciar un estado de insolvencia e o seu posterior rescate ten un efecto moi negativo sobre os mercados de valores. Así sucedeu no caso de Grecia e ocorre na actualidade, tras coñecer a debilitada situación da economía irlandesa. Dada a globalización, calquera noticia económica negativa pesa sobre os mercados de valores en todo o mundo e así se nota coas caídas dos principais índices bolsistas (tanto estadounidenses como europeos).

    No entanto, como é habitual, os países que están no punto de mira son os máis castigados. A Bolsa irlandesa acumula unha caída superior ao 15% no mes de novembro. E os índices bolsistas doutros países no punto de mira e que poderían seguir o caso de Irlanda están entre os máis vapuleados. En España, o Ibex-35, o principal índice do mercado de valores, perdeu case 1.000 puntos no último mes, máis dun 10%. Pasou de cotizar nos 10.800 puntos a finais de outubro a facelo na contorna dos 9.600 puntos.

    Un rescate económico ten unha lectura negativa sobre os mercados de valores, xa que se percibe como un indicador de que a recuperación económica está moi lonxe. A conxuntura actual convida a manterse fóra da Bolsa española. A curto prazo, a inquietude persistirá.

  • Sistema financeiro: sobre o sistema bancario, un rescate económico tamén xera aspectos negativos. O principal impacto é unha perda de confianza nos consumidores que, polo xeral, reciben con medo, inquietude e preocupación toda noticia económica que poida relacionarse co seu diñeiro. En todos os países desenvolvidos o sistema financeiro é un dos alicerces básicos para o bo funcionamento económico. Por iso, se se pide un rescate financeiro, unha das principais causas é unha mala xestión dos bancos. En Irlanda, a debilitada situación do sistema bancario (ao que o propio Goberno inxectara importantes fondos) desencadeou a situación de insolvencia. Ademais, os bancos están relacionados de modo directo coas crises de débeda pública, xa que son os principais compradores de activos de renda fixa soberana.

    Se un país declárase en suspensión de pagos, todos os seus bonos emitidos rexistran unha importante desvalorización, o que diminuiría de modo notable o balance dos bancos posuidores. No caso de Irlanda, a débeda (pública e privada) ascende a 843.000 millóns de dólares. Os bancos británicos e alemáns serían os máis afectados, xa que contan na súa carteira con case 163.000 e 152.000 millóns de dólares, respectivamente, segundo datos do Banco Internacional de Pagos (BIS) do primeiro trimestre de 2010.

    No caso español, un dos aspectos negativos que leva a algúns a pensar que podería necesitar axuda internacional é a debilitada situación das caixas de aforros, algunhas das cales xa tiveron que ser socorridas polo Banco de España (son os casos de Caixa Castela a Mancha e Cajasur). Con todo, o conxunto dos bancos percíbese moi sólido no ámbito internacional. Santander e BBVA son dous das grandes entidades do mundo con solvencia e liquidez recoñecidas.

  • Divisas: a desvalorización da moeda dos países que solicitan un rescate e dos máis próximos ao rescatado é un feito inevitable. A fortaleza dunha divisa está relacionada de modo directo coa solvencia dun país, o que explica que, en caso de dúbidas sobre a mesma, os investidores refuxien o seu diñeiro noutras moedas catalogadas como máis líquidas e solventes.

    No mercado internacional, estes dous últimos cualificativos aplícanse sobre o dólar estadounidense, o yen xaponés e o euro, por encima do resto de divisas. No entanto, coa crise helena, irlandesa e dos países do Leste, a divisa máis afectada e que máis se ha depreciado foi o euro. Ante o medo a que unha economía se declare insolvente e haxa un efecto contaxio sobre o resto de países da zona euro, os investidores optan por vender euros e comprar dólares.

    Ademais, do mesmo xeito que ocorreu tras o rescate grego, no mercado comeza tamén a debaterse sobre a posibilidade de que algún país membro abandone a eurozona e, mesmo, acerca da viabilidade futura da divisa común. Só no mes de novembro, o euro hase depreciado un 5%. Pasou de intercambiarse por 1,40 dólares a principios de mes a facelo por 1,33. Despois do rescate de Irlanda, os investidores temen que haxa que salvar a outros países periféricos europeos (entre eles España e Portugal), o que se traduciu nun recorte da moeda única.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións