Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Se lle presto diñeiro a un familiar, que interese debería cobrarlle?

Non é obrigatorio cobrar ningún tipo de interese cando se deixa diñeiro a un amigo ou familiar, aínda que pode facerse
Por Javier Mezcua, Helpmycash 24 de Setembro de 2018
Eroski1 portada
Imagen: Pixabay

Todos prestamos diñeiro a un familiar ou a un amigo nalgún momento da nosa vida. Pero non é o mesmo deber un par de euros polo vermú do domingo, que prestarlle a alguén varios miles para comprar un coche, satisfacer unha débeda ou pagar a hipoteca. O segundo escenario é, por suposto, máis delicado. Se nalgún momento vímonos inmersos nun préstamo entre particulares, é probable que nos asaltou esta dúbida: que interese debería cobrarlle ao prestatario? Nas seguintes liñas aclarámolo.

Non é obrigatorio cobrar intereses a un familiar polo préstamo

Antes de responder á dúbida que expomos neste artigo, é probable que moitos se pregunten se calquera persoa pode conceder préstamos ou este labor está reservada ás entidades de crédito. O Banco de España aclárao: “A concesión de préstamos non é unha actividade reservada e, por tanto, pode ser exercida libremente“.

Unha vez resolta a dúbida, abordamos a cuestión que nos ocupa: que interese debería cobrar se lle presto diñeiro a un amigo ou un familiar?

A resposta dependerá de cada un. Partamos da base de que se asinamos un préstamo entre particulares, ninguén nos obriga a pactar o pago de intereses; é dicir, podemos ceder o capital a un terceiro co obxectivo de que nolo devolva sen recibir ningunha contraprestación. En tal caso, estariamos a asinar un préstamo ao 0 %, algo totalmente viable.

Debería fixar uns intereses ao préstamo dun familiar ou amigo?

Pero cando concedemos un préstamo corremos un risco, do mesmo xeito que o fan os bancos cando nos deixan diñeiro; por iso, podemos considerar que merecemos unha contraprestación económica. Ademais, prestar diñeiro e recibir a mesma cantidade ao cabo dun tempo implica perder poder adquisitivo, se a inflación aumentou, xa que os 1.000 euros que prestamos hoxe non terán o mesmo valor dentro dun ano, ao subir a inflación.

Unha solución, se non queremos gañar diñeiro co préstamo, pero tampouco perdelo, é referenciar o préstamo á inflación. Desta maneira, asegurarémonos de que, como mínimo, o valor do montante que deixamos será o mesmo antes e despois da operación, xa que se se aplica un interese do 0 % ou se cobra menos que a evolución do IPC (índice de prezos ao consumidor), estar a perder poder adquisitivo.

Outra opción é sumar un diferencial ao valor do IPC. Ese diferencial é a ganancia que recibiremos por prestar o noso diñeiro. Un exemplo. Se en agosto de 2016 deixásemos 1.000 euros e devolvéronnolos en agosto de 2018, para non perder diñeiro coa operación teríannos que haber reembolsado 1.038 euros, atendendo a unha taxa de variación do IPC do 3,8 %, segundo a calculadora de rendas actualizadas co IPC do Instituto Nacional de Estatística (INE). Se á taxa anterior engadímoslle un diferencial do 2 %, os intereses cobrados fosen de 58 euros, dos cales 20 correspondéronse cos beneficios da operación.

En calquera caso, o prestatario pode fixar os intereses que considere oportunos, a condición de que estes non sexan desproporcionados e, por tanto, entren en conflito coa lei de usura, que considera “nulo todo contrato de préstamo en que se estipule un interese notablemente superior ao normal do diñeiro”. Aínda así, a normativa non fixa unha porcentaxe concreta a partir do cal se poida falar de usura.

Préstamo familiar: é importante deixalo todo por escrito

Se se asina un préstamo entre familiares, é importante documentar todas as condicións e asinar un contrato. Por tres razoes:

  • Evitaremos que Facenda considere que o préstamo é, en realidade, unha doazón encuberta.
  • Poderemos establecer os intereses que cobraremos polo préstamo, xa que, en caso de non fixar ningún tanto por cento, a Axencia Tributaria considerará que recibiremos unha contraprestación igual ao tipo de interese legal do diñeiro.
  • Teremos a posibilidade de reclamar a débeda xudicialmente.

Redactar o contrato dun préstamo entre particulares é sinxelo. Bastará con indicar a data e o lugar de firma do contrato, os datos persoais das partes implicadas (prestamista e prestatario), o importe deixado, o prazo de devolución, os intereses do crédito e a liquidación das cotas (mensual, trimestral, anualmente, a vencemento…).

Imaxe: nattanan23

Débese rexistrar o contrato

Unha vez asinado o contrato privado entre o prestamista e o prestatario, tense que rexistrar e liquidar o imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados (ITP) na oficina liquidadora mediante a presentación do formulario 600.

No entanto, sempre que o crédito asínese entre persoas físicas, como poidan ser un pai e un fillo ou dous amigos, non se terán que pagar impostos. E é que os préstamos entre particulares están suxeitos pero exentos de tributación. Será o prestatario o que deba liquidar o imposto en cuestión nun prazo máximo dun mes.

Facenda, á espreita

Se decidimos cobrar intereses ao prestatario, debemos saber que os rendementos derivados dos préstamos entre particulares computan como rendementos do capital mobiliario e terase que pagar o IRPF correspondente.