Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Sistemas de calefacción

O sistema máis usado é o de caldeira de gas natural con radiadores de auga
Por María Landa 24 de Febreiro de 2008
Img calefaccion
Imagen: Jon Doc

A factura da calefacción é un dos principais gastos nos fogares españois, representando máis da metade do consumo enerxético total da casa nos meses máis fríos. Por esta razón é importante acertar na elección do sistema de calefacción, xa que non todos garanten a mesma eficacia á hora de combater as baixas temperaturas. O tipo de vivenda, o lugar onde estea situada e a conciencia ecolóxica de cada un determinará a elección dun modelo ou outro: o máis ecolóxico – a caldeira de condensación- é tamén o máis caro fronte a outros máis utilizados como os radiadores e o chan radiante. Os prezos, así como as vantaxes e inconvenientes difiren notablemente duns a outros.

Aspectos que se deben ter en conta antes da compra

Antes de optar por un dos múltiples sistemas que existen no mercado, é necesario saber cales son as necesidades precisas de cada vivenda e de cada familia. En primeiro lugar hai que ter en conta a zona climática en que eestá situada a casa. Si trátase dunha zona onde fai moito frío e hai frecuentes xeadas ou nevadas, é recomendable optar por un sistema que manteña a calor de forma constante. En áreas onde o inverno é máis cálido, podería ser suficiente con sistemas máis sinxelos que dan calor de forma puntual.

En segundo lugar convén analizar as características da vivenda e da familia que a habita. É fundamental coñecer a superficie exacta que se debe quentar, a súa orientación, o seu uso (diario ou de fin de semana) e a posibilidade de quentala total ou parcialmente. Así mesmo, é importante prever con que espazo cóntase paira a instalación dun sistema de calefacción, ou si fai falta ao mesmo tempo dispor de subministración de auga quente.

Doutra banda débese coñecer que posibles fontes de enerxía ten a casa. Nalgúns casos a comunidade dispón dun sistema de calefacción central con gasóleo, ou ben existe una instalación de gas natural que permite unha subministración continua. Cando non hai ningunha fonte de enerxía, pero quérese instalar una na vivenda, a obra debe realizala una empresa autorizada.

Os interesados deben estudar tamén as posibilidades técnicas paira realizar a obra que leva cada sistema, e o custo que lle vai a supor a instalación. Ademais deste gasto inicial é necesario calcular o gasto posterior de consumo, que en función do sistema elixido permitirá aforrar bastante diñeiro.

Por último, é aconsellable guiarse por criterios ecolóxicos e de seguridade cando se elixe un sistema de calefacción. Entre os máis contaminantes están os que utilizan combustibles como o gasoil, que produce gases e cheiros nocivos paira o medio ambiente, ademais de resultar máis sucio na vivenda. O chan radiante con caldeira de condensación é un dos máis ecolóxicos e de maior rendemento enerxético. En canto á seguridade, todos os sistemas que requiren almacenar algún tipo de combustible exponse a un maior perigo de fugas ou explosións, polo que o control e mantemento debe ser moito máis rigoroso.

O máis usado é a caldeira con radiadores de auga e o máis confortable é o chan radiante.

Sistema de caldeira con radiadores de auga

Este é o método máis utilizado na maioría das vivendas españolas e pode funcionar con tres tipos diferentes de combustible: gas natural, gas propano e gasóleo C. A caldeira de gas natural úsase sobre todo nas cidades, mentres que nos pobos pequenos ou chalés onde non chega a subministración deste combustible, recórrese á caldeira que funciona con propano ou gasóleo. Este último é o menos recomendable segundo Bernardo Fernández, propietario da empresa Bernardo S.L. Fontanaría e Calefacción, porque é máis sucio e contaminante. “A calor que dá o gas natural e o propano é mellor porque resulta máis limpo e ecolóxico”.

O gas propano, que ten una potencia calorífica algo superior ao gas natural e similar ao gasóleo, pódese almacenar no exterior da casa de diferentes formas: en recipientes pequenos (botellas) situados na terraza, así como nun depósito ou tanque (individual ou colectivo). Jesús Marinda, da empresa de calefacción Neytesa, sinala que á hora de facer a instalación a normativa é máis esixente co propano que co gasóleo.

En canto ao prezo, o sistema de caldeira de gas natural está considerado un dos máis baratos e rápidos. “Nun piso duns 90 metros a instalación custaría ao redor de 3.600 euros todo incluído, é dicir, a caldeira, os radiadores e a instalación da toma de gas natural”, comenta Miguel Anxo Fernández, de Felbi-Lam.

Os radiadores máis solicitados son os de aluminio, que segundo explica Bernardo Fernández, xa que “son mellores trasmisores da calor e quéntanse moito máis rápido que os de ferro fundido. Con todo, cando se apaga a calefacción arrefríanse moito antes, en apenas dez minutos, mentres que os outros manteñen a calor dúas horas máis”. Os radiadores de ferro fundido adóitanse colocar en casas rústicas porque esteticamente son máis atractivos.

Os profesionais do sector da calefacción destacan a importancia de comprar una boa caldeira paira optimizar este sistema e aforrar diñeiro. Entre todos os modelos apuntan á caldeira de condensación como a máis eficaz e ecolóxica. “Son moito máis caras, pero é una investimento que merece a pena porque dan mellor rendemento e non contaminan. En Francia ponse moito, pero aquí aínda non se valora o suficiente o coidado do medio ambiente”, opina Fernández. O prezo destas caldeiras adoita roldar o tres mil euros, pero Jesús Marinda, de Neytesa, recomenda non escatimar neste gasto, porque duran moitos anos e co tempo rendibilízase o alto custo inicial.

Calefacción por chan radiante

Está considerado un dos sistemas de calefacción máis confortables, aínda que non se recomenda paira todo tipo de vivendas. Consiste nunha instalación de calefactores baixo o chan (tamén pode ir polo teito ou a parede) que permite que a calor se expanda de forma uniforme por toda a casa. Fernández explica como funciona: “a calor propágase subindo cara arriba, de forma que conseguimos ter máis calor nos pés que na cabeza, por iso o confort é bo. Pero non queima nunca nos pés porque a auga móvese polas tubaxes a uns 45 graos, e coa capa de formigón colocada encima baixa a uns 30 graos, disipándose lentamente a calor”. Este sistema ofrece tamén a posibilidade de climatización no verán se se introduce auga fría nas tubaxes baixo o chan.

Una das vantaxes do chan radiante estriba en que evita pór radiadores e permite gañar bastante espazo. Ademais cada habitación leva o seu circuíto, o que posibilita non quentar toda a casa se non se desexa. O chan radiante pode funcionar con caldeira ou con placas solares. Se se opta por unha caldeira de condensación, pódese aforrar até un 20% na factura do gas. “Dan maior rendemento cando traballan a baixa temperatura, así que son as máis ecolóxicas e ao final aforran gas”, aseguran desde Felbi-Lam.

Pero este sistema tamén presenta algún inconveniente, xa que é bastante lento e necesita até tres ou catro horas paira lograr a calor desexada. Por iso só se recomenda paira vivendas con moitas horas de aceso e de uso diario, e non se aconsella, por exemplo, paira casas de fin de semana. Así mesmo, non convén tapar moito o chan con alfombras moi gordas porque se perde calor.

A instalación de chan radiante obriga a facer una gran obra na casa, posto que é necesario levantar todo o chan paira colocar os calefactores. Por iso é polo que o gasto inicial sexa elevado, a pesar de que os especialistas aseguren que a longo prazo permite aforrar máis. Segundo datos achegados por Neytesa, instalar este sistema nunha casa de 90 metros cadrados pode custar entre 5.000 e 6.000 euros, ao que hai que engadir todos os gastos de albanelaría que leva colocar de novo o chan.

Aparellos con bomba de calor, emisores termoeléctricos e calefacción eléctrica

Aparellos con bomba de calor

A maioría dos sistemas de aire acondicionado adoitan incorporar aparellos con bomba de calor, que funcionan cun circuíto reversible que se adapta ás necesidades do inverno ou o verán. O climatizador absorbe o aire, fíltrao e devólveo ao ambiente quente ou frío, mantendo una temperatura constante na vivenda. Jesús Marinda, de Neytesa, asegura que o consumo de enerxía é bastante baixo. “Agora instálanse moito en áticos onde fai moita calor no verán e frío no inverno. Tamén son moi útiles en oficinas, porque ademais existen aparellos especiais con polarizadores que purifican o aire e van moi ben paira persoas con asma, alerxias ou problemas respiratorios”.

Este sistema incorpora una unidade exterior que se coloca fóra da casa e varios casettes ou splits colocados nas diferentes habitacións (no teito ou na parede). Estes aparellos fabrícanse cada vez máis pequenos paira evitar que a instalación sexa complicada nas vivendas. En canto ao prezo, nun piso de 90 metros cadrados a instalación custa entre 4.000 ou 5.000 euros, pero coa vantaxe de que soluciona tamén o problema da calor. Ademais achegan un aire limpo, filtrado e libre de impurezas ou fumes.

Emisores termoeléctricos

Son radiadores de aceite nos que a transmisión de calor lógrase a través dun aceite térmico quentado por unha resistencia eléctrica blindada de aceiro especial. Bernardo Fernández comenta algunhas vantaxes: “cada radiador funciona cunha resistencia e pódense enchufar en calquera lugar. Isto permite ter una instalación de calefacción sen facer obra porque non ten nin caldeira nin tubaxes”. Outra vantaxe é que, tras apagalo, segue irradiando calor durante unhas horas. A diferenza dos radiadores tradicionais centralizados por auga, o aceite non produce ningunha presión interna.

Paira conseguir una temperatura constante, levan un termostato e un programador para que se acenda e apague aínda que non se estea en casa. A desvantaxe é que pode saír caro si colócanse moitos radiadores, e mesmo pode obrigar a contratar máis potencia de luz.

Calefacción eléctrica

Este sistema é o menos solicitado nas empresas de calefacción e o menos recomendado polos profesionais do sector, que o consideran caro e pouco eficaz. Como os emisores, conta coa vantaxe de que non precisa dunha instalación complicada, ten un mantemento mínimo, e non produce nin gases nin cheiros.

Outras opcións e consellos paira aforrar diñeiro

As estufas e recuperadores de ferro fundido que funcionan con leña están a se converter nunha boa alternativa paira casas de pobo ou vivendas con espazos amplos. Estes aparellos dan moita calor por pouco diñeiro, pero presentan algunhas desvantaxes: non se pode regular a temperatura e presentan máis riscos que outros sistemas. Doutra banda, o almacenamento da leña pode ser un problema nalgunhas casas e esixe a limpeza diaria dos residuos que xera. A instalación non se pode facer en calquera sitio porque obriga a realizar una pequena obra paira colocar a cheminea.

Os convectores funcionan mediante unha resistencia de baixa temperatura que quenta o aire frío que entra pola parte inferior do aparello, e expúlsao pola superior. A vantaxe é que se pode enchufar en calquera sitio e non require instalación, pero non son moi útiles paira superficies moi grandes.

Una vez elixido o sistema que máis se adecua ás necesidades de cada familia, convén ter en conta algúns consellos paira conseguir un uso correcto da calefacción, e reducir así a factura do gas ou da luz:

  • Non ter as xanelas abertas máis tempo do necesario: una habitación se ventila en 5-10 minutos e a partir de aí pérdese calor e redúcese a temperatura da casa.
  • A casa debe estar correctamente illada en portas e xanelas: un bo illamento térmico permite aforrar entre un 2% e un 40% en calefacción.
  • Programar a calefacción co termostato e mantela en 20 graos: é una temperatura adecuada paira una casa e por cada grao adicional o consumo aumenta moito.
  • Reduza a temperatura das habitacións ou zonas da casa que non se usan habitualmente.
  • Se a calefacción é colectiva e ten calor, hai que pechar os radiadores, pero nunca abrir as xanelas.
  • Recoméndase que os radiadores estean descubertos para que rendan ao máximo.
  • É imprescindible revisar a instalación de calefacción todos os anos.