Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Traballar en días festivos

Se se traballa en festivos sen estar recolleito no contrato laboral, as horas remunéranse como extraordinarias
Por Marta Burgués 31 de Decembro de 2008
Img camarera
Imagen: Bob Jagendorf

Mentres todos divírtense, hai persoas que deben traballar os domingos, en Noiteboa ou o día de fin de ano… Aínda que case todo o mundo prefire pasar os días festivos en familia, ir ao cinema, pasear ou relaxarse, traballar en festa é, cada vez, máis común. Mesmo naqueles traballos que, en principio, teñen establecida unha xornada laboral diúrna de luns a venres.

Para determinar o custo que teñen as horas traballadas en días festivos, sexa por unha punta excesiva de traballo, por asistir a unha feira ou congreso ou porque o tipo de traballo requíreo, hai que dirixirse ao convenio laboral ou, de forma específica, a cada un dos contratos laborais. Moitas veces o horario e o pago dos días de festa acórdase directamente coa empresa (neste caso, depende da política de cada compañía), pero a norma xeral é que se na distribución das xornadas de traballo incluíronse días festivos, estes serán remunerados como horas normais de traballo, segundo sinalan desde Consulta o teu dereito. No caso de que se traballe en días festivos sen estar recolleito no contrato de traballo ou no convenio laboral, con todo, as horas traballadas remunéranse como extraordinarias.

Nas xornadas de traballo establécense tres clases de descanso:

  • Intrajornada
  • Descanso diario entre as xornadas sucesivas
  • Descanso semanal, que non ten por que coincidir con días festivos, e ao que se engaden tamén estes, salvo que por convenio ou contrato trabállese nos mesmos como xornada ordinaria e trasládese o descanso destes a outros días.

Cando descansan os traballadores que realizan a súa tarefa en días de festa? Ao traballar en festivo, a lei establece un descanso entre semana. A Directiva 93/401 sinala que os traballadores gozarán dun descanso mínimo semanal ininterrompido de 24 horas, que non absorbe, con todo, o período de descanso diario, o que significa que este se lle debe engadir. O traballador, por tanto, ten dereito a un descanso de 35 horas ininterrompidas por cada período de sete días. Para dar cumprimento ao disposto sobre o descanso semanal, os estados membros da Unión Europea poden fixar un período de referencia de ata 14 días.

Este ritmo de traballo, sen dúbida, afecta as relacións persoais e de familia, unha das maiores desvantaxes de realizar a xornada laboral “a pé cambiado”. Este tipo de xornadas non fixas afecta, especialmente, ás persoas con fillos pequenos, polo que non resulta estraño comprobar nas estatísticas que gran parte dos traballadores que realizan tarefas en festivo son estudantes, “singles”, ou persoas sen cargas familiares.

De noite, ou por quendas

Hai traballos que esixen traballar en sábados, domingos ou en festivo. Así o fan, por exemplo, camareiros, xefes de sala de restaurantes ou bares, médicos, teleoperadores ou traballadores dunha fábrica que está en constante ritmo… Nalgúns casos, ademais, débese traballar polas noites, ou ben facelo por quendas.

Segundo o Estatuto dos Traballadores, considérase traballo nocturno o realizado entre as 10 da noite e o seis da mañá. A xornada de traballo durante a noite non pode exceder de 8 horas diarias de media, nun período de referencia de 15 días, e, ademais, non está permitido realizar horas extraordinarias. Considérase que un traballador é nocturno cando realiza normalmente neste período unha parte non inferior a tres horas da súa xornada diaria de traballo. Tamén cando se prevexa que pode realizar durante a noite unha parte non inferior a un terzo da súa xornada de traballo anual.

Traballar de noite ten unha retribución específica e unha protección adaptada á natureza do labor

As persoas que realizan o seu traballo durante a noite deben gozar dun nivel de protección en materia de saúde e seguridade adaptado á natureza do seu traballo, incluíndo servizos de protección e prevención apropiados, e equivalentes aos dos restantes traballadores. A retribución deste tipo de labor é específica, e determínase na negociación colectiva, salvo que o salario estableceuse atendendo a que o traballo sexa nocturno pola súa propia natureza ou se acordou a compensación deste traballo por descansos.

O traballo por quendas é a ocupación sucesiva dos mesmos postos de traballo por distintos traballadores cun propósito de saturación das instalacións ou de atención permanente ao público. É un modo de traballo que, ademais, esixe ás traballador rotacións ou cambios de horarios segundo períodos determinados de días ou semanas. Segundo os expertos, ambas as distincións do traballo a quendas han de darse “conxuntamente”, e non pode falarse de traballo por quendas se só hai unha ocupación sucesiva dos mesmos postos sen rotación de horario (por exemplo, cando existe unha xornada de mañá e unha xornada de tarde para a ocupación dos mesmos postos, pero non varía a adscrición de traballadores a unha ou outra). Tampouco é un traballo por quendas aquel en o que se producen cambios horarios para un mesmo traballador, mesmo por períodos pola ocupación sucesiva dos mesmos postos de traballo para saturación de instalacións ou atención permanente ao público, senón por outras necesidades ou convenientes do servizo.

TELEOPERADORES

Os teleoperadores realizan un servizo permanente, razón pola que os días festivos convértense en días laborables. A maioría destes traballadores están sometidos a unha xornada laboral continuada que, en ocasións, prolóngase; por iso, neste labor imponse a flexibilidade, e o teleoperador realiza un cómputo semanal ou mensual de horas de traballo acordado de antemán coa empresa.

Traballar como teleoperador permite, en principio, dispor dunha gran liberdade en canto ás franxas horarias, motivo polo que este traballo atrae a moitos estudantes, que poden compatibilizar a súa asistencia a clase cunha actividade que lles proporciona uns ingresos extra. A realidade, con todo, é que na maioría dos casos os horarios e o tempo de traballo están condicionados pola máxima e a mínima afluencia de chamadas.