Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Traballar sen contrato

Moitos dos postos de traballo incumpren a normativa legal, co consecuente prexuízo das condicións laborais das persoas e da economía en xeral

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Sábado, 31deXaneirode2009

Img vendimia art
O emprego é un dos indicadores que máis se resentiu tras a crise financeira que azouta ás economías de todo o mundo. A cifra de parados en decembro de 2008 en España situaba o número de desempregados en 3.128.963, o que determina un incremento de case un 5% mensual e un 50% interanual. O desemprego tórnase máis dramático se cabe cando todos os membros do fogar están sen traballo. Nesta situación atópanse xa 827.200 familias españolas, 385.500 máis que un ano antes, segundo extráese da última Enquisa de Poboación Activa (EPA), correspondente ao cuarto trimestre de 2008.

Atopar emprego mentres as empresas buscan recortar custos para capear o temporal é unha ardua tarefa que atopa no salario “en negro” e sen contrato un recurso para logralo. De feito, segundo un estudo sindical levado a cabo en 2006 no noso país sobre traballo irregular, “a razón principal que move a empresarios, a empregados e a traballadores por conta propia a participar na economía non declarada é a económica”. E se en pleno auxe da economía do país, apenas dous anos atrás, o emprego irregular representaba o 19% do Produto Interior Bruto (PIB) do total da Unión Europea e o 23% da facturación nacional, é de esperar que o caldo de cultivo da crise incremente drasticamente o traballo non declarado.

Hai quen perden os dereitos laborais básicos traballando no emprego mergullado porque a alternativa nalgúns sectores é o paro

De feito, moitos dos postos dispoñibles actualmente incumpren a normativa legal. Acordan tarefas e soldo sen contrato, horas extras por fóra da nómina, ou pago dalgunha porción do soldo efectuado en concepto de gastos, sen alta á Seguridade Social, co consecuente prexuízo das condicións de traballo das persoas e da economía en xeral.

Nichos de emprego sen contrato

En España hai unha serie de sectores comerciais, industriais e de servizos caracterizados pola práctica corrente de ofrecer emprego sen contrato, aínda que non hai estudos que o evidencien, e a importancia relativa dos sectores varía dunha comunidade ou provincia a outra. No entanto, o traballo “mergullado” no sector servizos e o de hostalaría, xunto co da agricultura, ten unha gran presenza en todo o país. Algunhas das actividades indicadas polos principais sindicatos españois como fontes de traballo “en negro” e irregular son:

  • Agricultura: en parte por caracterizarse por unha gran estacionalidade nas contratacións (con traballadores xornaleiros que desenvolven a súa faena en tempos de colleitas), o campo é unha das áreas nas que o traballo sen contrato é práctica corrente. Este sector, ademais, presenta irregularidades no cumprimento dos convenios (salarios, falta de recoñecemento de horas extra, contrato con categoría inferior ao traballo realizado…), e respecto da normativa de prevención de riscos laborais e saúde laboral.
  • Construción: como un dos sectores máis castigados polo “crack” inmobiliario e a crise financeira, o traballo mergullado ou baixo a forma de encarga de tarefas e obras a terceiros supostos profesionais independentes que pasan a ser provedores das construtoras. Outras das irregularidades deste sector, ademais da falta de contrato, son o incumprimento da prevención de riscos laborais e a precariedade na contratación (por exemplo, realizar un contrato de emprego pero non dar de alta ao traballador na Seguridade Social).
  • Hostalaría: os hoteis e restaurantes caracterízanse por unha alta presenza de traballos sen contrato nas pequenas empresas. Destaca a falta de alta na Seguridade Social ou a firma de contratos a tempo parcial con traballadores que en realidade o fan a tempo completo, ou categorías inferiores ás do posto en cuestión. Tamén son correntes o incumprimento de convenios (número de horas, vacacións, horas extras, etc.) ou abonar parte do salario en diñeiro “B”; ademais das baixas pactadas ou o uso abusivo da inmigración.
  • Industria: o calzado e os xoguetes son, segundo os sindicatos, os sectores nos que hai máis presenza de emprego sen contrato. A industria do calzado, en particular, caracterízase pola contratación de armadoras e aparadores -con gran presenza de mulleres- que realizan a faena no seu domicilio sen recibir salario, achegues sociais nin seguros por iso. É unha práctica común o pago por volume de traballo en lugar de soldo ou xornal.
  • Servizos: debido á aparición e incremento da demanda de servizos para familias e particulares en postos de limpeza, coidado de persoas ou educación (en autoescolas, gardarías, escolas privadas, etc.) a contratación de palabra é moeda de uso corrente nalgunhas empresas. É o sector, xunto coa hostalaría, con máis irregularidades laborais.

DEREITOS LABORAIS BÁSICOS

Reivindicacións laborais básicas, como o cumprimento dunha xornada de traballo e un máximo de horas, o pago de horas extras, achéguelos na Seguridade Social, o seguro por enfermidade, accidente de traballo, garantía dun período de vacacións, baixa por maternidade , seguro de desemprego, etcétera corren perigo en caso de realizarse traballos sen contratos laborais acordes co Estatuto dos Traballadores ou os convenios colectivos de traballo de cada actividade. É común que estes dereitos (tempo de traballo, vacacións, soldo, etc.) páctense de palabra entre as partes, pero non están garantidos de maneira segura en ausencia de contrato de traballo.

Aínda que se pacten de palabra, as vacacións ou o tempo de traballo non están garantidos de maneira segura en ausencia de contrato

No entanto, existe a figura do contrato laboral verbal, e houbo casos nos que se recoñeceu a relación de traballo en ausencia de contrato en xuízos laborais. Desta maneira é importante saber que, se se accede a traballar desta forma de maneira circunstancial, ou baixo promesa de formalizar a relación nun futuro, e esténdese o tempo sen que isto ocorra, pódese realizar unha demanda presentando testemuñas e probas que confirmen a relación. Desta maneira, cun proceso xudicial polo medio, pódese conseguir o pago de salarios debidos, indemnizacións e achegues á Seguridade Social.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións