Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Utilizar cheques

O cada vez menor uso dos cheques ten explicación: as comisións que cobran bancos e caixas ao recibilos, e a sensación de inseguridade que xera o seu uso
Por Carlos Astorelli 4 de Febreiro de 2008
Img cheque
Imagen: Arjun Kartha

Medio de pago vixente

A pesar de que moitos o crean así, os cheques non pasaron a mellor vida, e coñecer como operar con eles pode ser útil paira evitar fraudes, axilizar o trámite e pagar o menos posible en caso de empregalos.

O cheque é un documento polo cal una persoa (a que o emite, “o librador”) ordena ao seu banco (“o librado”) que pague una determinada suma a outra persoa ou empresa (“o beneficiario”). Paira facer uso deste medio de pago só hai que cerciorarse de que no contrato da conta aberta ao noso nome figure expresamente este dereito, o que ocorre na maioría das contas correntes pero non nas contas de aforro. A entidade bancaria imprimirá e entregará o talonario de cheques, nalgúns casos cun custo por chequeras adicionais, aínda que non é moi frecuente.

Os cheques minguaron a súa presenza no mercado de pagos en ao redor do 15% nos últimos tres anos, principalmente polas comisións que esixen os bancos á hora de cobralos e por causas relacionadas coa seguridade.

Operar con cheques

Paira operar con cheques de maneira segura e áxil, é necesario ter en conta algúns factores. No caso de recibir un cheque, hai que saber que:

  • Será preciso identificarse mediante NIF en caso de importes superiores a 3.005,06.

  • Os cheques ingresados nunha conta bancaria, con independencia da súa modalidade, deben abonarse aos dous días hábiles desde o seu ingreso. Isto, na práctica, representa tres días hábiles, xa que é habitual que o seu importe quede retido até o cinco da tarde do segundo día hábil.

  • Se se desexa cobrar en efectivo, non existen comisións se se presenta no mesmo banco en que posúe a conta o librador.

  • O mesmo sucede si solicítase o abono nunha conta propia da entidade que debe pagalo.

  • Se a conta onde se solicita que sexa depositado é dunha entidade distinta, cobrarase comisión. Por iso se se posúe mais dunha conta, pode ser útil comparar as comisións que cobra cada una antes de cobrar, sobre todo se o importe do cheque é elevado.

  • Paira o abono en conta a entidade debe emitir un xustificante onde figure, como mínimo, o número de cheque, o importe e a entidade librada (a que debe pagar o cheque).

  • Os cheques ao portador son aqueles en os que non figura o nome do beneficiario e pode cobralos quen os teña no seu poder.

  • Os cheques nominativos, nos que figura o nome do beneficiario, poden incluír a cláusula “á orde”, que permite a súa endoso ou traspaso a outra persoa, ou “non á orde”, que impide a súa transmisión a un terceiro.

  • Os “cheques cruzados” son os que presentan dúas barras na parte anterior e implican que só poden ser cobrados a través de determinada entidade bancaria, para que esta á súa vez cóbreo na entidade librada.

  • Os cheques coa expresión “abonar en conta” non se poderán cobrar en efectivo, senón que necesariamente deberanse depositar nunha conta bancaria.

Pagar por cobrar

Uno dos principais motivos de que os consumidores non usen cheques en pagos de pequeno importe son os custos que implica cobrar un cheque. As porcentaxes que as entidades aplican a modo de comisión provocan que este medio de pago sexa cada vez menos atractivo. Actualmente, o gasto que supón oscila entre o 0,26% ao 0,33% do total do importe, dependendo de que a entidade na que se deba presentar paira a súa cobro atópese na mesma cidade ou noutra diferente.

Un inconveniente máis dos cheques, e de suma importancia, é que non sempre que se recibe un cheque pódese estar seguro de que se cobrará. Pero non só iso: en caso de devolución, os custos que debe pagar quen presenta o cheque varían entre 2% e o 3% da suma, polo xeral cun mínimo de 9,2 euros. A devolución prodúcese cando o cheque non se paga ou se paga en parte por falta de fondos na conta de quen os emitiu, o que xera uns gastos de xestión na entidade bancaria que debe asumir o beneficiario.

Cando un cheque non se paga ou se fai só en parte, os gastos de xestión realizados pola entidade bancaria debe pagalos o beneficiario

As cámaras de comercio xa advirten sobre a gran cantidade de cheques sen fondo como o principal motivo do desuso deste medio de pago. En España a lei non penaliza de ningunha maneira a quen emite un talón sen fondos, “o que se sucede en países como Francia, onde a presenza do cheque nas operacións é maior”, segundo a cámara guipuscoana. De feito o país galo é o terceiro, tras Malta e Chipre, no emprego do cheque como instrumento de pago, segundo as estatísticas do Banco Central Europeo (BCE).

Os usuarios considéranos un medio de pago de alto risco, ante a posibilidade de ser vítima de fraudes polo uso de cheques sen fondos, as falsificacións, roubos ou mal uso de chequeras extraviadas…

Paira ofrecer maior seguridade, existen os chamados “cheques conformados”, que brindan máis credibilidade e solidez como medio de pago, pero levan un custo extra paira quen libra o cheque. Cóbrase cando quen o emite solicita á entidade (normalmente por petición do beneficiario) que garanta a existencia de fondos. Adoita ser unha porcentaxe do importe, cun mínimo por operación.

Quen os utilizan

Este instrumento de pago adoitaba ser o máis común até a chegada dos medios electrónicos, pero na actualidade é practicamente o menos utilizado. O desenvolvemento da banca electrónica -promovido polas propias entidades de crédito-, e o uso de Internet paira ordenar e xestionar as operacións creceu de maneira significativa en comparación cos documentos en papel.

No entanto, este dato varía segundo considérese o volume de operacións ou os importes, tal como despréndese dun informe recente do Banco de España (BDE) sobre Medios de Pago. Desta maneira, en termos de cantidade de operacións, a domiciliación de recibos vai á cabeza (46%), seguida polos cartóns de débito e de crédito (31%), as transferencias (16%) e os cheques (4%). Pero, en termos de importe, en cambio, os instrumentos de pago máis importantes son as transferencias (76%), seguidas polos adeudos domiciliados (10%), os cheques (9%) e os cartóns de débito e de crédito (0,7%). Hai oito anos, en cambio, o número de operacións con cheques supuña o 11% dos pequenos pagos realizados en España, en tanto que tomando como parámetro o volume, o seu uso ascendía ao 34%.

No emprego dos cheques sostense en certas áreas nas que é práctica corrente que quen cobra asuma os custos da operación. O BCE resalta que os cheques levan una obrigación legal moi forte, o que tamén explica a súa importancia relativa en determinadas circunstancias de pago.

En Malta, Chipre, Francia e Irlanda os cheques representan máis do 20% das operacións realizadas con instrumentos de pago distintos do efectivo

O progresivo desuso do cheque é dispar en diferentes países da Unión Europea (UE). Mentres que as transferencias representan máis do 70% de todos os pagos sen efectivo en Hungría, Polonia, e Rumania, os cartóns máis do 60% en Dinamarca, Portugal e Suecia, os cheques empréganse en máis do 50% dos pagos de Malta. Ademais, en catro países da UE (Malta, Chipre, Francia e Irlanda), os cheques continúan representando máis do 20% do número total de operacións realizadas utilizando instrumentos de pago distintos do efectivo, como o confirman as “Estatísticas sobre pagos e negociación, compensación e liquidación de valores do BCE.

Estas cifras indican que, como instrumento á hora de pagar, o cheque foi quedando relegado ao ámbito das grandes sumas, e reducido principalmente a algúns sectores nos que existe una relación de intercambio sólida, de mutuo coñecemento e sostida no tempo.