Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Vacacións e discusións de parella

Una de cada tres parellas pon fin á súa relación sentimental tras a época estival
Por Azucena García 21 de Xuño de 2006

As rupturas sentimentais dispáranse tras o verán. Así o constatan diversos estudos e estatísticas que desvelan que anualmente en España 200.000 parellas contraen matrimonio e que 50.000 sepárase. Convivir máis tempo do habitual saca á luz diferencias que durante o resto do ano apenas se perciben debido a que a convivencia diaria da parella é mínima. A tendencia marca que son as mulleres quen dan o primeiro paso na ruptura, desencantadas da relación e cuns ingresos, derivados da súa incorporación ao mundo do traballo, que lles permite vivir con independencia económica.

Orixe do problema

O verán é tempo de vacacións, pero tamén de discusións. Segundo datos do Instituto de Política Familiar, una de cada tres parellas rompe a súa relación ao acabar a época estival. O motivo? O exceso de horas que as parellas pasan xuntas durante as vacacións e o maior rozamento que se produce. “Ademais, hai outra explicación sinxela”, completa o director da Escola Vasco Navarra de Terapia Familiar, Roberto Pereira: “Antes de tomar una decisión como a de separarse ou divorciarse, decisión que crea una situación de moita tensión por tratarse dunha das máis difíciles que hai que tomar na vida, é habitual que a parella se dea una última oportunidade”. O momento elixido paira facelo é a miúdo o verán, porque nesta época disponse de máis tempo paira reflexionar. “Pénsase que se vai a atopar un momento no que sexa máis fácil descubrir si pódense arranxar as cousas. Non é nada raro que antes de tomar una decisión deste tipo as parellas tómense uns días de vacacións xuntos e traten de ver si poden arranxar os conflitos entre eles”, precisa Pereira.

Orixe do problema

Neste caso poden ocorrer dúas cousas: que a parella pescude que aínda se quere e pode arranxar os problemas ou que, na intensa convivencia que supón compartir as 24 horas do día, agudícense as dificultades existentes e cada un se de conta de que a relación é definitivamente insalvable. Neste caso, segundo Pereira, “a convivencia é o elemento que agrava as dificultades previas grandes e que de cando en cando axuda a solucionalas”. “Así que -agrega- neses momentos de intensa convivencia da familia é máis que posible que aumenten as dificultades entre eles, que aumenten os conflitos e que ao final das vacacións tómese a decisión de separarse”. Una decisión que, cada vez máis, culmina nun proceso de divorcio, xa que tal e como recoñece o presidente da Asociación Española de Avogados de Familia, Luís Zarraluqui, a nova Lei do Divorcio facilita este extremo ao eliminar a figura previa da separación e permitir que se poida solicitar directamente o divorcio transcorridos tres meses desde o matrimonio.

No entanto, paira Zarraluqui “non hai que facer moito caso das estatísticas, porque poden ser un pouco lixeiras”, aínda que si recoñece que é despois do verán, en setembro, dáse un aumento do número de rupturas, favorecido tamén porque o mes de agosto é inhábil paira formular demandas. “Tamén a comezos de ano dáse un incremento no número de rupturas, pero por razóns distintas. Os comezos de ano son as datas que os seres humanos marcámonos cando temos que tomar determinadas resolucións. Temos tendencia a fixar datas, como cando decidimos deixar de fumar, e son os comezos de ano os momentos elixidos. Ademais, as parellas prefiren deixar pasar estas festas familiares sen dicir nada paira non amargar aos seus e é logo cando anuncian una decisión deste tipo”, explica.

En canto ás razóns que levan a tomar esta decisión, dependen sempre de cada parella, aínda que o verán pode ser un período perturbador paira a vida conxugal porque cada membro da relación está afeito a un tipo de vida que no verán debe adaptar ás necesidades do outro. “Estamos afeitos a que o home e a muller váianse a traballar cada un polo seu lado ou teñan costumes diferentes que lles manteñen afastados fisicamente durante un tempo, o que oxigena a súa relación e dálles un ámbito de liberdade ou independencia. Cando cambiamos isto no verán e a parella encérrase todo o día xuntos, os conflitos fanse máis visibles”, mantén Zarraluqui. En realidade, non é tanto que o verán sexa a época na que se perde o amor, como a época na que se arrastra una situación de dificultades ata que se produce o detonante, que pode ser una simple discusión polo lugar elixido paira as vacacións. “Non é que una parella leve marabillosamente ben e ao chegar o verán leve fatal, senón que esas incomprensións ou infelicidades están máis ou menos encubertas ou escondidas e ponse de relevo cando hai una convivencia maior”, resume o avogado.

Diferentes parellas, diferentes conflitos

Establecer o perfil das parellas con maior tendencia a separarse tras a época estival é tan difícil como determinar as causas, pero si poden distinguirse varios grupos de risco. Neste sentido, destacan en primeiro lugar as parellas que se separan case inmediatamente despois de empezar a convivir porque teñen a sensación de que se equivocaron, porque crían que o matrimonio era algo diferente ou porque confiaban en que as pequenas distorsiones aparecidas durante o noivado podíanse solucionar despois. Ademais, tamén se dá un incremento das rupturas entre quen non vivían xuntos antes de casarse e, ao compartir as súas vidas, a convivencia co outro se lles fai moi difícil. “Logo hai outros casos nos que, ao cabo de tres ou catro anos, o matrimonio entra na monotonía, o aburrimento, a reiteración e a falta de ilusión. Algo que tamén se pode producir aos dez anos ou ao quince”, sinala Zarraluqui. De feito, segundo datos do Instituto Nacional de Estatística (INE), en 2004 divorciáronse 35.172 parellas e separáronse 57.416. De todas elas, 7.426 apenas levaban dous anos xuntos, 13.703 entre tres e cinco anos, 18.414 de seis a dez anos, 15.549 de once a dezaseis anos, 9.471 de dezaoito a vinte anos e o resto máis de vinte anos.

Pero hai máis causas, como a denominada crise dos 40, nas que algún dos membros da parella, ou os dous, comezan a sentir que se lle escapa a mocidade e tentan aproveitar ao máximo o tempo que queda paira vivir a vida. Estas épocas de crises tamén se producen, cada vez con máis frecuencia, durante a xubilación, cando desaparece a obrigación de ir traballar fóra de casa e disponse de máis tempo paira convivir no fogar. “Cando se cambian as regras do xogo, ás veces é paira ben e ás veces é paira mal”, recoñece o xurista. “Ese home ou muller que se ía ás oito da mañá e volvía ás oito da noite, agora queda en casa, non ten nada que facer, e convértese nunha ‘molestia’ paira a outra parte porque non desenvolveu outras afeccións e anda por casa dando a lata”, ejemplifica.

En oposición a todos estes casos, atópanse as parellas que, en lugar de gozar de máis tempo unidos durante as vacacións, optan por distanciarse. Nesta situación, segundo Pereira, cando se trata dunha decisión acordada por ambos, pactada, “o resultado é bo”. “Con todo -continúa-, pode ocorrer que cando cada un vaise polo seu lado este sexa o último paso dun distanciamento previo”. Se una parella tivo dificultades importantes de convivencia e toma a decisión de non pasar xuntos as vacacións, isto pódelles servir paira comprobar que llas poden arranxar perfectamente sós, que non necesitan á súa parella paira todo ou, mesmo, nese período de separación, pode ser que coñezan a outra persoa coa que sentan máis a gusto, “e iso tamén pode traer consigo o tomar a decisión de separarse”, conclúe o terapeuta.

Terapias

Cando os problemas xurdiron non é fácil evitar que se produza a ruptura. Explica Pereira que a principal dificultade radica na necesidade de empregar un grao de racionalización que non todos poden alcanzar: “É como o feito de casar, a maior parte das parellas casan sen ter en consideración o que realmente significa o matrimonio. Pois para que una parella funcione, hai que pensar sobre a relación”. Ao seu xuízo, entre os dous membros dunha relación, existe sempre un contrato intangible, “que non se explicita e que xera moitas complicacións, é o contrato no que se recolle o que uno espera e o que espera o outro”. Neste sentido, é moi importante falar e expor os intereses, os puntos de vista sobre determinados temas e as claves que cada un cre necesarias para que a unión salga adiante.

Sentadas ben as bases, o seguinte punto de inflexión chega coa convivencia, que se fai cada vez máis estreita. Paira evitar os problemas que poidan xurdir, “que de feito non é nada raro que xurdan”, aclara Pereira, “hai que organizar e adaptar nosa propia rutina á rutina dos demais”. Os horarios actuais fan que as horas de convivencia redúzanse enormemente ou mesmo que haxa una separación física. Non é estraño que algunhas parellas teñan o seu posto de traballo nunha cidade diferente á cidade na que vive a súa parella, o que leva que entre semana non convivan e os fins de semana convértanse nunha especie de situación extraordinaria na que apenas dá tempo a que xurdan os conflitos. Por iso, cando ambos están xuntos, deben ser conscientes de que o puzzle da súa vida conta cunha peza máis e é necesario facerlle un oco.

Por último, un terapeuta familiar pode axudar a liquidar os posibles conflitos, xa que se trata dun profesional, xeralmente un médico, psiquiatra ou psicólogo clínico, que utiliza una determinada serie de técnicas sistémicas paira abordar os problemas de cada relación. É habitual que cando se acode a un terapeuta, este solicite ao resto de membros da familia axuda paira conseguir os obxectivos. “O terapeuta familiar axúdalles porque ten una experiencia de traballo neste tipo de problemas, aprendeu una serie de técnicas paira resolver una serie de conflitos máis ou menos xerais e porque supón sempre una mirada externa de alguén que se coloca nunha posición de non xulgar e que é equidistante aos membros da parella”, explica Pereira.”Pode devolver un punto de vista que lles axuda a entender mellor que é o que ocorre entre eles e a tomar decisións con máis base”, engade.

Quen toma a decisión

Ademais de constatarse un aumento no número de rupturas tras o verán, nos últimos anos constatouse tamén un incremento do número de mulleres que interpoñen as demandas de separación ou divorcio. A principal causa parece ser a maior independencia económica delas tras a súa incorporación ao mundo do traballo, o que lles permite non depender dos ingresos do marido e non ter medo a seguir adiante coa súa vida, pero soas. “Cada vez máis a muller é quen dá o primeiro paso. O home sempre tivo una convivencia máis levadía porque foi el quen con máis frecuencia foise a traballar fose e tivo una vida cos seus compañeiros de traballo. Tamén a el perdoar máis que fósese cos amigos a cear ou una aventura con outra persoa”, reflexiona Zarraluqui, quen afirma, ademais, que cando o home é menos decidido a romper a relación débese a motivos económicos, “porque, en xeral, vese abocado a quedar sen fillos, sen casa e a pagar as pensións”. Pola súa banda, a muller prefire separarse a ter que aguantar durante máis tempo una situación que lle desgusta. “Desde o punto de vista psicolóxico, profesional e económico, a muller aguantou durante moito tempo o que fixese falta porque tiña un medo visceral a un porvir separado e a muller separada estaba mal vista, pero hoxe todo iso cambiou radicalmente e a muller ten maior independencia económica e, sobre todo, una maior forza psicolóxica”, engade.

Pola súa banda, Roberto Pereira confirma que a independencia económica da muller supuxo un gran paso e favoreceu que sexan elas quen propoñan a ruptura, “a pesar de que separarse ou divorciarse adoita traer consigo, entre outras cousas, un aumento das dificultades económicas ou, polo menos, perdas de diñeiro”. “De feito, outro dos motivos polos que as parellas conviven é porque se trata dun acordo rendible. Se hai un membro da parella, até agora habitualmente a muller, que cando se separa enfróntase cunha situación económica moi difícil, que cre que os problemas aos que vai ter que enfrontarse van ser maiores aos que tiña previamente, é probable que isto lle retraiga á hora de separarse”, apunta, paira concluír con satisfacción que “a independencia económica das mulleres permitiu que agora non teñan que pensarllo tanto e aguantar tantas cousas, porque poden arranxarllas soas e iso non lles supón pasar por unhas situacións de penuria”. No entanto, convén matizar que na actualidade cada vez máis mulleres cobran soldos moi similares ao das súas parellas ou mesmo maiores, de maneira que a situación de desamparo -neste caso económico- sófrea o home, que ten que ver como se reduce notablemente o seu soldo despois de pagar un aluguer e a pensión dos fillos.