Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Xubilacións e prexubilacións, en aumento

A tendencia actual que apunta a rexuvenecer os persoais das empresas españolas causa a expulsión anual de 50.000 asalariados
Por Lucía F. Gorosito 26 de Marzo de 2007

O mercado laboral español non se desmarca da senda fixada por outros mercados europeos, centrados na renovación dos seus traballadores. Os mesmos que adoptan o compromiso de traballar ‘ata que o proxecto finalice’, ‘durante unha campaña determinada’ ou ‘ata que lle interese á empresa’. A consecuencia máis inmediata desta nova táctica empresarial -baseada en optimizar recursos e aforrar custos- é o aumento do número de prexubilacións e xubilacións en España. Así, nos últimos dez anos incorporáronse ao réxime de prexubilacións ao redor de 300.000 traballadores, cifra que se incrementa anualmente a un ritmo de 50.000 prexubilados no noso país, tal e como revela un informe elaborado pola escola de negocios ESADE. Por tanto, a inclinación dos empresarios por rexuvenecer os persoais; o abaratamento dos custos mediante axustes salariais; ou o desaprovechamiento do capital humano son algunhas das causas deste fenómeno. Una situación que non só afecta o peto destas persoas, senón ao seu estado de ánimo, e, en definitiva, á súa saúde.

Despois dos 55 anos

Despois dos 55 anos

Nos últimos anos rexistrouse un incremento das xubilacións anticipadas no noso país, así como das prexubilacións. Nalgunhas ocasións, é a empresa a que determina por convenio cal é a idade máxima que “debe” ter o empregado paira continuar formando parte do seu persoal; e noutras, segundo o tipo de profesión (médicos, profesores universitarios, etc.), é o traballador quen decide a que idade quere retirarse do mercado laboral.

Dunha forma ou outra, nos últimos dez anos incorporáronse ao réxime de prexubilacións ao redor de 300.000 traballadores, cifra que se incrementa, anualmente, a un ritmo de 50.000 prexubilados en España, segundo o estudo elaborado pola escola de negocios ESADE, ‘Sociedade do Turismo’. Isto débese a que cada vez é maior a cantidade de empresas que optan por prejubilar aos empregados máis veteranos, co presunto obxectivo de aumentar a competitividade ou de abaratar custos. Esta constante non só pode causar un impacto prexudicial nas persoas que aceptan o cesamento laboral, senón que tamén inflúe de maneira negativa no réxime de pensións estatal, segundo unha investigación realizada pola Escola de Posgrao da Universidade de Navarra (IESE), baixo o título de ‘As prexubilacións e o seu impacto na persoa, na empresa e no sistema de pensións’.

Sandalio Gómez, profesor do IESE e autor do informe, explica que o aumento das prexubilacións “apunta a reducir o persoal a través de una solución non traumática (é dicir, sen conflitos ou folgas) e aceptable polos sindicatos”. Por esa razón, numerosas compañías recorren a esta vía. Pero o incremento das prexubilacións incide de maneira negativa no mercado laboral, con miles de persoas de máis de 50 anos e menos de 65, que enfrontan grandes restricións paira ‘reingresar’ a este mercado por mor da idade e dos acordos alcanzados coa compañía que o deixou cesante.

A experiencia valórase?

Nestes últimos anos, a esperanza de vida aumentou, situándose a media de vida nos 83 anos paira as mulleres e en 77 anos paira os homes. Si a lonxevidade, entón, aumenta, habería que reconsiderar cal é a idade na que una persoa é ‘maior’ paira traballar. Respecto diso, Gómez destaca que as prexubilacións se traducen nun desperdicio de persoas con longa experiencia e talento, e un gran compromiso laboral coa empresa”.

En moitos casos, os empresarios só teñen en conta os custos que carrexan os empregados de longa traxectoria e non consideran o valor engadido que poden achegar á empresa. Blas Mohedano, especialista da consultora empresarial Action Internacional, aconsella a este tipo de empresarios que consideren “si a idade repercute realmente na eficiencia dos traballadores maiores de 55 anos, xa que a negociación, o peche de acordos ou a percepción de confianza, por exemplo, son factores que melloran co paso do tempo”.

Na mesma sintonía, Luís Felipe Díaz Galeano, asesor técnico da Confederación Española de Organizacións de Maiores (CEOMA), prognostica que o descenso da natalidade provocará una carencia de mozas con preparación e suxire que “as empresas intelixentes aproveiten o aumento da lonxevidade das persoas que teñen 60 anos, por exemplo, e aínda senten mozos paira traballar”. Desta maneira -conclúe- aproveitarase a oferta de man de obra co obxectivo de apoiar o crecemento económico e os sistemas fiscais e de previsión social”.

Desemprego

Aínda que o desemprego en España mantense baixo -8,3%-, os traballadores maiores de 55 anos atopan serias restricións paira conseguir un posto de traballo. Así o reflicte o estudo ‘O traballo despois dos 55 anos’, de María Gutierrez-Domenech paira A Caixa. No informe indícase que a taxa de emprego dos maiores de 55 anos céntrase por baixo do 50% e que a posibilidade de adquirir un posto de traballo paira maiores desta idade é escasa.

Respecto desta situación, Luís Álvarez Rodríguez, presidente do Grupo de Maiores de Telefónica (AGMT), argumenta que “hai persoas de 60 anos ou máis que están en condicións idóneas paira seguir traballando, pero débese analizar cada situación paira ofrecer solucións diferenciadas, xa sexa, chegado o caso, o fin do contrato de traballo ou a súa continuidade en determinadas condicións de rendemento”.

Outras medidas a considerar son a flexibilidade de horarios e a participación e a formación continua co fin de darlle a oportunidade aos traballadores máis antigos de coñecer as novas tecnoloxías e poder situarse no mesmo nivel que os máis novos.

As xubilacións, un problema a longo prazo

O aumento de prexubilados repercute obrigatoriamente na previsión social. O sistema de pensións en España organízase de acordo cun método de repartición en que as empresas e os traballadores fan as súas respectivas achegas destinadas aos xubilados.

Desta maneira conséguese asegurar una pensión paira todos os traballadores, independentemente das cotizacións realizadas por cada un deles. Con todo, os últimos datos publicados polo Ministerio de Traballo revelan que os xubilados representan un 17% da poboación, cifra que crece en torno ao 3% anual, mentres que a poboación xeral só aumenta a un ritmo de 2%.

Os xubilados representan un 17% da poboación, cifra que crece en torno ao 3% anual, mentres que a poboación xeral só aumenta a un ritmo de 2%

Con esta perspectiva, o problema que se pode producir en España na medio prazo é que o número de traballadores en activo non sexa suficiente paira soportar o groso das xubilacións que o Goberno ten que pagar. Ante esta encrucillada, o Executivo propuxo un proxecto de lei que atrasa a xubilación até os 70 anos e que pretende fixar a contía das prestacións computando toda a vida laboral dos traballadores, en lugar dos últimos 15 anos, como se fai actualmente.

O ‘Barómetro europeo de pensións 2006’, que elabora AON Consulting, coincide en que se debería atrasar a idade de retiro e, ademais, apostar máis polas xubilacións privadas”. Actualmente, España sitúase no noveno posto na lista de países que teñen máis xubilados adheridos aos sistemas de xubilación privada.

Díaz Galeano, de CEOMA, advirte de que as persoas que agora teñen 30 ó 40 anos posiblemente non cheguen a cobrar as pensións e por iso teranse que tomar medidas como complementar as pensións estatais con plans privados de xubilación, ou con investimentos en produtos financeiros ou inmobiliarios. Isto -aduce- permitirá un mercado moito máis áxil e rendible, moi necesario paira as familias.

Doutra banda, tamén hai que avaliar que os inmigrantes xogan un papel esencial en achéguelos á Seguridade Social. As regularizacións en materia de inmigración teñen como consecuencia un aumento de achéguelos e, por conseguinte, axudan a manter o equilibrio necesario paira afrontar as xubilacións actuais.