Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Aprendices do novo mileno

Os estudantes do século XXI teñen a oportunidade de adquirir novas habilidades e competencias grazas ás tecnoloxías
Por Marta Vázquez-Reina 13 de Marzo de 2011
Img ninos claselistado
Imagen: Rubén García / Eroski Consumer

Algúns lles chaman nativos dixitais. Outros, xeración do pulgar. A Organización para a Cooperación e Desenvolvemento Económico (OCDE) optou por denominarlles aprendices do novo milenio. Son os nenos e mozos que creceron de forma paralela ao importante desenvolvemento tecnolóxico da última década e que hoxe en día poden beneficiarse dos novos modos de aprendizaxe e das oportunidades que lles ofrecen estas tecnoloxías no ámbito educativo.

Habilidades e competencias para o futuro

Naceron a partir da década do oitenta do século pasado e creceron nun contexto no que as tecnoloxías dixitais forman parte esencial da súa vida diaria. Os aprendices do novo milenio son o principal obxecto de investigación do proxecto do mesmo nome que impulsa a Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico (OCDE), que estuda o impacto e a implicación das Tecnoloxías da Información e a Comunicación (TIC) no desenvolvemento cognitivo destes mozos.

O desenvolvemento tecnolóxico xera novos modos de traballar e de aprender

No seu recente informe ‘Habilidades e competencias do século XXI para os aprendices do novo milenio’, os responsables do proxecto analizan e detallan as novas habilidades e competencias que demandan o mercado laboral e a sociedade actual e que capacitarán aos estudantes para realizar un traballo de forma eficaz no futuro. Estas destrezas cognitivas son inseparables das tecnoloxías. Por unha banda, porque o propio desenvolvemento tecnolóxico xera novos modos de traballar e de aprender e, por outra, porque as novas ferramentas dixitais son de gran utilidade para desenvolver estas habilidades e competencias.

Información e comunicación

Segundo o informe do proxecto do OCDE, as principais habilidades e competencias que deben adquirir os aprendices do novo milenio están relacionadas cos novos modos de información e comunicación dixitais. Estas son as máis destacadas:

  • Ante o exceso de material informativo dispoñible na actualidade, o estudante debe adquirir habilidades para buscar, seleccionar, avaliar e organizar a información.
  • Unha vez compilada e organizada a información, o alumno debe aprender tamén a transformala e desenvolver as súas propias interpretacións. Deste xeito, foméntanse habilidades de creatividade, innovación, toma de decisións e resolución de problemas.
  • As aplicacións TIC incrementan as posibilidades de comunicación en grupo, que require habilidades como a coordinación ou o traballo en equipo.
  • Para comunicarse cos novos medios dixitais, o estudante debe traballar competencias esenciais que lle fagan transmitir as súas mensaxes de forma eficaz. Para iso necesita desenvolver o pensamento analítico e reflexivo.
  • Un uso responsable do TIC esixe por parte do alumno recoñecer os seus riscos potenciais e respectar as normas sociais de comportamento na contorna dixital. Isto favorece o pensamento crítico e a toma de decisións.

    Tecnoloxías e rendemento

    Hai relación entre o uso e o acceso ao TIC e o rendemento académico dos estudantes? O OCDE formulouse esta pregunta e, para obter a resposta, cruzou os datos da puntuación obtida polos estudantes en PISA , coa información recompilada sobre distintos aspectos relacionados coa utilización do TIC por parte destes alumnos.

    O uso dos medios dixitais nos centros educativos é esencial para reducir a fenda dixital

    O resultado recóllese no informe ‘Están os Aprendices do Novo Milenio alcanzando o nivel requirido? Uso da tecnoloxía e resultados educativos en PISA’, que toma como marco o proxecto Aprendices do Novo Milenio. O estudo reafirma datos doutras investigacións, como que o principal uso dos computadores por parte dos estudantes está máis relacionado co acceso a Internet e o entretemento que co académico, ou que a utilización dos medios dixitais nos centros educativos é esencial para reducir a fenda dixital debida ás diferenzas socioeconómicas entre alumnos.

    En canto ao modo no que afecta o uso do TIC aos resultados, estas son as principais conclusións do OCDE:

  • A familiarización co TIC repercute no rendemento: os resultados dos alumnos varían de forma significativa en función do período de tempo durante o cal usaron o computador. Entre un estudante que o usou menos dun ano e outro que o utiliza desde fai cinco anos, hai diferenzas de ata 61 puntos de vantaxe para o último.
  • Máis impacto en casa: na maioría dos países avaliados, e de forma destacada en España, os beneficios derivados dun maior uso do computador tenden a ser mellores cando se utiliza en casa que na escola.
  • Usalo si, pero ben: facer uso frecuente do computador non é sinónimo de bo rendemento académico. Quen se benefician do seu uso son os estudantes que saben utilizalo como ferramenta de aprendizaxe e aprovéitano para efectuar tarefas relacionadas coa escola.