Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Avaliación Xeral de Diagnóstico: factores que condicionan o rendemento escolar

A profesión dos pais, os libros no fogar e as expectativas académicas das familias son algunhas das variables que inciden nos resultados dos alumnos

img_escolares en claselistado

Por que un alumno é mellor estudante que outro? A primeira Avaliación Xeral de Diagnóstico realizada en España ao alumnado de cuarto curso de primaria proporciona algunhas pistas sobre os factores e condicionantes que inflúen nos bos resultados académicos. A análise do nivel de competencia en distintas áreas de coñecemento de 28.700 colexiais, en relación cos contextos socioeconómicos e culturais e outras variables asociadas ao rendemento evidencia que, máis aló que o lugar de residencia do alumno, as maiores diferenzas rexístranse entre os estudantes dun mesmo centro.

Os resultados da primeira Avaliación Xeral de Diagnóstico realizada no noso país aos alumnos de cuarto curso de educación primaria deron lugar a distintas comparativas entre as puntuacións obtidas polos estudantes das diferentes comunidades autónomas. É evidente, segundo o informe, que hai diferenzas no nivel de adquisición das competencias avaliadas entre o conxunto do alumnado das autonomías, pero estas non superan en ningún caso os 50 puntos por encima ou por baixo da puntuación media dos colexiais españois.

Con todo, as variacións entre resultados dos alumnos dun mesmo centro son moi considerables. Na mesma clase, co mesmo profesor e con acceso a idénticos recursos, un estudante pode chegar a obter ata 400 puntos máis que outro. Que factores inciden nestas amplas diferenzas?

Status social, económico e cultural

Para explicar a relación entre os resultados da avaliación e o nivel socioeconómico e cultural das familias dos estudantes, os responsables do proxecto elaboraron un índice estatístico de status social, económico e cultural (ISEC) que ten en conta catro compoñentes: o nivel máis alto de estudos dos pais, a profesión máis alta dos pais, o número de libros no domicilio e o nivel dos recursos domésticos (sitio para estudar, conexión a Internet, libros de lectura e televisores).

Os fillos de profesionais con alta cualificación obteñen de 75 a 85 puntos máis

Tal como reflicten as conclusións, este catro variables afectan en maior ou menor medida aos resultados dos alumnos en todas as competencias avaliadas. Entre un estudante cuxos pais non completaron estudos obrigatorios e outro con proxenitores que teñen estudos universitarios, pode haber unha diferenza de entre 70 e 80 puntos. Do mesmo xeito, os fillos de profesionais con alta cualificación obteñen de 75 a 85 puntos máis que os de traballadores non cualificados. O compoñente de recursos domésticos afecta tamén o resultado, entre quen teñen máis e menos recursos hai variacións superiores a 70 puntos.

A variable máis significativa do ISEC foi o número de libros en casa do estudante. Canto máis extensa é a colección bibliográfica do fogar, mellores son os resultados na avaliación. Non chegar aos 10 libros en casa ou ter máis de 100 títulos pode significar unha diferenza de máis 80 puntos.

O status socioeconómico e cultural pode explicar parte da varianza de resultados, pero non todo, xa que algunhas comunidades e centros con valores medias do ISEC moi altos obteñen peores resultados que outros cun índice menor.

Características do alumno

As diferenzas por sexo non son destacables no conxunto xeral das competencias avaliadas

O sexo, a idade ou o lugar de nacemento son algunhas das características intrínsecas ao alumnado que poden incidir de forma máis ou menos significativa no seu rendemento. En canto ao xénero, as diferenzas non son destacables no conxunto xeral das competencias avaliadas. As alumnas destacan algo máis (14 puntos por encima) na competencia lingüística e na habilidade social e cidadá (22 puntos), pero os alumnos sitúanse 11 puntos máis arriba en matemáticas.

A idade é, con todo, unha variable que afecta de modo considerable ao rendemento. Os resultados da avaliación reflicten unha importante diferenza entre os alumnos que estudan 4º de primaria na idade prevista e os de quen teñen unha idade superior, é dicir, os repetidores. Estes últimos obteñen puntuacións mais baixas (de 58 a 71 puntos menos) en todas as competencias do estudo. Nacer en xaneiro ou en decembro tamén pode ser un condicionante, aínda que menor. Entre os nados no primeiro trimestre do ano e os do último hai intervalos de 17 a 25 puntos a favor dos maiores.

A media das puntuacións dos alumnos nados en España é, en xeral, máis elevado

Respecto ao lugar de nacemento, a avaliación evidencia que a media das puntuacións dos alumnos nados en España é, en xeral, máis elevado (entre 21 e 33 puntos) que o de quen proceden doutros países. Moitos destes estudantes proveñen de sistemas educativos menos desenvolvidos e, a miúdo, a condición de inmigrante leva aparellada unha situación económica e social menos favorable. Por este motivo, no momento de avaliar a influencia da poboación doutros países sobre os resultados de cada alumno (inmigrante ou non) considerouse o efecto do ISEC. Aínda que nalgunhas competencias compróbase que aínda así a procedencia do alumno incide no rendemento de toda a clase, a proporción é menor.

As expectativas: un factor crave

Confiar nun mesmo, estar motivado e exporse unha perspectiva educativa a longo prazo é sinónimo de éxito. Un dos datos máis relevantes que se obtivo na Avaliación Xeral de Diagnóstico é a importante influencia que teñen no rendemento as expectativas do alumnado e os seus pais respecto dos estudos que desexan alcanzar. Os estudantes que queren chegar máis alto ata terminar unha carreira universitaria obteñen medias superiores en todas as competencias (entre 58 e 76 puntos) que os seus compañeiros que só queren realizar estudos obrigatorios.

A motivación ao estudo ten relevancia na obtención de resultados satisfactorios

Maior é a diferenza (entre 75 e 89 puntos) no rendemento dos estudantes cuxas familias expresan altas expectativas. Estes datos son un fiel reflexo da clara relevancia que ten a motivación ao estudo na obtención de resultados académicos satisfactorios.

Público ou privado

A Avaliación analizou os resultados do alumnado escolarizado tanto en centros públicos como en privados. Nestes últimos, incluíu aos centros concertados. A comparativa en función da titularidade do centro mostra unha diferenza de entre 24 e 32 puntos maior nos colexios privados.

No entanto, dado que a composición socioeconómica e cultural dos estudantes de ambos os tipos de centros difire de forma considerable, comprobáronse os resultados se se desconta o efecto deste factor. En todas as competencias redúcese a diferenza de puntuación, e mesmo cambia a favor dos centros públicos (3-4 puntos) ao detraer o efecto do ISEC acumulado das familias dos alumnos que asisten ao colexio.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións