Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Claves para mellorar a competencia dixital

As características específicas dos textos dixitais esixen aos alumnos a adquisición de habilidades e destrezas diferentes ás tradicionais

Saben os estudantes interpretar e utilizar de forma correcta a información dixital? Esta é a pregunta que quixeron responder os responsables do Programa Internacional de Avaliación (PISA 2009) na súa última edición coa inclusión do ‘Electronic Reading Assessment’, unha proba adicional para avaliar a comprensión lectora en formato electrónico. Os resultados, máis aló dos datos cuantitativos, permiten extraer as principais claves para mellorar a competencia dixital dos alumnos, esencial para enfrontarse con éxito á actual sociedade da información.

“Aprender a ler” non é o mesmo que “ler para aprender”. Adquirir a destreza suficiente para interpretar os caracteres que forman parte dun texto é imprescindible para calquera estudante, pero unha vez lograda esta habilidade, é necesario desenvolver a capacidade de comprensión lectora, que permite obter información, interpretar e reflexionar sobre os textos escritos para avanzar nos coñecementos.

Os currículos académicos e a práctica docente da maioría de centros escolares orientáronse cara á adquisición desta capacidade. Un dos principais obxectivos da Unión Europea no marco da Estratexia de Lisboa 2010 para mellorar a calidade e eficacia da educación era reducir a porcentaxe de mozas con dificultades de comprensión lectora. Pero hoxe en día os sistemas educativos enfróntanse a un novo reto: desenvolver esta habilidade lectora nun formato diferente, o dixital.

A competencia dixital

A contorna tecnolóxica no que está inmersa a sociedade actual require, por parte dos alumnos, unha serie de habilidades e destrezas diferentes ás que se utilizan cando se enfrontan a un texto en formato papel. O exceso de información, as novas ferramentas e os riscos potenciais que subxacen na Rede obrigan a que os programas educativos potencien entre os estudantes a adquisición da denominada competencia dixital.

A competencia dixital non consiste só no ensino mecánico de habilidades no manexo de computadores

Tal como afirma Rafael Casado, presidente do Foro de Investigación e Acción Participativa (FIAP) para o desenvolvemento da Sociedade do Coñecemento, esta competencia non consiste só no ensino mecánico de habilidades no manexo de computadores ou outras tecnoloxías, “o reto principal é ensinar a moverse na rede e o mundo virtual con seguridade e eficacia”. A función didáctica debe orientarse entón á “adquisición de coñecementos de procura, clasificación, avaliación e presentación da información a través dunha análise crítica e reflexiva dos contidos”, sinala este especialista.

Avaliación de aptitudes

Consciente da importancia da competencia dixital para o desenvolvemento da sociedade futura, a Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico (OCDE) incluíu no seu último Programa Internacional de Avaliación (PISA 2009) o estudo do nivel de comprensión lectora en formato dixital dos estudantes de 15 anos de 17 dos países participantes, entre eles España.

En xeral, os estudantes teñen un nivel máis elevado de competencia no formato tradicional que no dixital

O ‘Electronic Reading Assessment’ investigou o rendemento dos alumnos en tarefas que requiren o acceso, comprensión, valoración en integración de textos electrónicos en distintas actividades de lectura. Os resultados cuantitativos, se se comparan cos niveis de comprensión lectora en formato papel, reflicten en xeral un nivel máis elevado de competencia no formato tradicional que no dixital, aínda que a excepción márcana Islandia, Suecia, Australia e Nova Zelandia, que ademais obteñen algunhas das puntuacións máis altas da avaliación.

Pero máis que as puntuacións, o relevante deste informe é a análise que se obtén tras explorar as aptitudes e prácticas que definen aos estudantes que obteñen mellores resultados. A conxugación desta información coa obtida no cuestionario sobre o uso do TIC que completaron os participantes no estudo revela as claves básicas que se deben adoptar para mellorar a competencia dixital dos alumnos.

Seis craves para mellorar

  1. Aprender a navegar: para unha eficiente comprensión de textos electrónicos, é necesario aplicar unha estratexia adecuada de navegación. Dos resultados do ERA despréndese que os bos datos están asociados a un maior índice de visitas a páxinas relevantes e á tendencia a ignorar as irrelevantes. A clave é non perderse na información dispoñible e saber seguir unha ruta útil para achar os contidos que require a tarefa asignada.

  2. Potenciar o pensamento crítico: para conseguir esta navegación efectiva, a escola pode axudar ao estudante por medio do desenvolvemento do pensamento crítico, que lle permita discriminar a información e elixir a máis adecuada. Unha estratexia esencial é ditar instrucións claras para saber ben que deben buscar.

  3. Incrementar o labor dos centros: o contexto socioeconómico inflúe de forma significativa no rendemento en lectura dixital, un contexto desfavorable implica diferenzas de ata 85 puntos entre os estudantes (90 en España) e explícase, en parte, polo menor nivel de acceso a un computador destes alumnos. Este dato pon de relevo a importancia que adquire a contorna académica como motor de impulso do desenvolvemento de habilidades e destrezas dixitais. Canto menor é o número de alumnos por computador nos centros, maior é o rendemento que obteñen.

  4. Gusto pola lectura: unha actitude positiva cara á lectura incrementa o rendemento de comprensión lectora, tanto en formato papel como no dixital. Por tanto, todas as actividades enfocadas cara á promoción da lectura e o libro como fonte de coñecemento e información repercutirán de modo favorable na competencia dixital dos estudantes.

  5. Uso do computador no fogar: os datos de ERA revelan que os alumnos que utilizan o computador no seu fogar obteñen maior rendemento en competencia dixital (80 puntos) que quen non o fan. Con todo, este rendemento depende do uso e tempo que se lle dedique á tecnoloxía.

  6. Nin moito nin pouco, limitar o tempo: os alumnos que utilizan o computador para entretemento en casa ou para facer as tarefas teñen mellores resultados, pero é maior a puntuación de quen fan un uso moderado (unha ou dúas veces ao mes ou á semana) que quen intensifican esta actividade (uso diario). Por outra banda, esta tendencia é lineal na maioría das actividades de entretemento avaliadas, como xogos en liña, correo electrónico, chat ou blogues, entre outras, aínda que a relación coa participación en redes sociais en liña é inversa.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións