Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Cristina Satrústegui, asesora de Convivencia do Departamento de Educación do Goberno de Navarra

Aprender a convivir debe ser un contido educativo prioritario

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 11deFebreirode2009

As situacións de conflito, indisciplina ou acoso nas aulas non son un fenómeno novo no noso país, existiron sempre; con todo, parece que nos últimos anos estas situacións empezaron a adquirir maior relevancia, obrigando ás distintas administracións educativas a elaborar diferentes plans de actuación dirixidos a mellorar a convivencia nos centros educativos do noso país.

Cristina Satrústegui, responsable da Asesoría de Convivencia do Departamento de Educación do Goberno de Navarra e á súa vez profesora de Educación Secundaria, explícanos nesta entrevista cales son as condicións máis favorables que se deben dar para poder construír e mellorar a convivencia, baseándose sobre todo nunha interacción de calidade entre os distintos participantes do sistema educativo.

Cales cre que son os factores que xeraron o incremento dos problemas de convivencia que se produciu na última década nos centros escolares?

Non nos constan investigacións comparativas da conflitividade escolar nas últimas décadas, de feito, no Estudo estatal sobre a convivencia escolar na Educación Secundaria Obrigatoria realizado entre o Ministerio de Educación, os CC.AA. e a Universidade Complutense en 2007/2008, conclúese que “a convivencia escolar é boa”. Aínda así, o feito de que os problemas de violencia na escola, que son un reflexo da violencia existente na sociedade, sexan minoritarios, tal como reflíctese no estudo, non lles resta gravidade nin importancia. Por iso, están a emprenderse xa en todos os ámbitos educativos actuacións preventivas para abordar as dificultades de convivencia; a partir de agora, aprender a convivir debe ser un contido educativo máis e un contido prioritario.

En que medida afectan os problemas de convivencia ao correcto desenvolvemento do proceso de ensino-aprendizaxe nos centros?

A disrupción é o mecanismo que dificulta máis directamente o proceso de ensino-aprendizaxeA disrupción podemos dicir que é o mecanismo que dificulta máis directamente o proceso de ensino-aprendizaxe, pois consiste en que determinados alumnos e alumnas actúan, con ou sen intención, obstaculizando as diferentes dinámicas que configuran devandito proceso. Pero tamén os conflitos interpersoais que se dan nun grupo humano, como é a comunidade escolar, afectan de forma importante á actuación educativa dos seus diferentes integrantes. Hai que ter en conta que a educación é relación e por tanto non podemos entender nin desenvolver unha educación de calidade sen coidar e potenciar un contexto relacional positivo.

A mediación é unha das propostas educativas máis comúns que implantan os centros educativos para mellorar a convivencia. En que se basea a eficacia desta medida?

A mediación consiste nunha intervención non forzada nun conflito dunha terceira persoa neutral para axudar ás partes implicadas a que o transformen por si mesmas. O esencial e o que fai eficaz a esta medida radica na maneira que ten de resolver o conflito, que busca achegar e estreitar a relación desde o convencemento de que sempre é posible unha solución pacífica e xusta para as partes implicadas.

Como contribúe á resolución de conflitos a figura do alumno mediador?

O alumno mediador non é o responsable de resolver o conflito, senón de xerar unha atmosfera positivaO alumno mediador, aínda que non é o responsable de resolver o conflito, encárgase de xerar unha atmosfera positiva e de axuda, procurando que as partes implicadas comuníquense e comprendan entre si, facilitando deste xeito o achegamento e a procura conxunta de solucións; de feito, os centros educativos que incluíron o instrumento da mediación conclúen que un dos resultados obtidos é a mellora da convivencia en xeral.

Que habilidades e formación debe posuír un bo mediador escolar?

O mediador debe ser unha persoa imparcial, flexible, responsable, paciente, empática, que saiba gardar segredos, escoitar activamente, non xulgar, encaixar ben os golpes, ser respectuosa, obxectiva, honrada e xerar confianza. Así mesmo, o bo mediador ten clara a súa función, non opina nin se sitúa, é optimista, sensible, non angustia e axuda a clarificar, é positivo e humilde e, por suposto, ha de ter formación en mediación.

Quen pide axuda con máis frecuencia o centro, os alumnos ou as familias?

Nos casos de acoso escolar xeralmente son as familias as que piden axudaDepende xeralmente dos tipos de conflito que se xeren; por exemplo, cando hai un caso de acoso escolar, a petición explícita adóitanos chegar das familias, pero tamén é frecuente que os centros se acheguen para pedir asesoramento, tanto nestes casos de acoso, como noutros conflitos graves de convivencia.

Como contribúe o centro escolar ao mantemento da convivencia?

Desde o propio centro educativo pódense desenvolver moitas actuacións que deben estar reflectidas no seu Plan de convivencia; este debe conter aquelas medidas educativas e preventivas destinadas a mellorar a convivencia, incluíndo tanto os compromisos educativos como un adecuado regulamento disciplinario coas súas normas e consecuencias do incumprimento. Os ámbitos de actuación do Plan de convivencia van desde a xestión, a participación, a acción tutorial ou os procesos curriculares ata as actividades extraescolares, e céntranse en calquera contorna relacional do centro.

Cales son as claves dun bo Plan de convivencia escolar?

A clave está na implicación de todos os actores da comunidade educativaA clave para que un Plan de convivencia funcione radica na participación de todos os actores da comunidade educativa, é dicir, alumnos, profesores, centros e familias. Hai que ter en conta que a falta de disciplina e a falta de implicación das familias son os principais obstáculos á convivencia escolar desde o punto de vista do profesorado, de modo que promover un contexto de colaboración e entendemento entre as distintas partes que participan na educación será sempre un aspecto moi positivo.

Considera que o profesorado debe recibir unha formación específica para abordar os problemas de convivencia?

Si, unha das claves da mellora é esta formación e se se fai de forma colectiva como equipo docente, moito mellor.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións