Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Discalculia, a dislexia dos números

Esta disfunción na aprendizaxe do cálculo afecta de maneira significativa ao rendemento escolar

Con frecuencia, cando un alumno con capacidades intelectuais normais non obtén un rendemento adecuado na materia de matemáticas, bótase a culpa á “dificultade que leva a materia” ou simplemente a que “non se lle dan ben os números”. Poucos coñecen un trastorno da aprendizaxe específica que incide nas capacidades de cálculo aritmético: a discalculia. Unha disfunción que afecta a unha porcentaxe da poboación escolar (entre o 3% e o 6%) similar a outras máis coñecidas, como a dislexia ou o déficit de atención con hiperactividade (TDAH), e que, se non se trata a tempo, pode arrastrar un importante atraso educativo.

A discalculia é unha disfunción que afecta o proceso de aprendizaxe do cálculo en nenos cun cociente intelectual normal e que se traduce, no caso do currículo académico, nun baixo rendemento en matemáticas. Segundo o diagnóstico clínico, a discalculia débese a unha menor maduración a nivel cerebral das áreas relacionadas co procesamiento numérico. Como apunta Josep M. Serra Grabulosa, doutor en Psicoloxía do Departamento de Psiquiatría e Psicobiología Clínica da Universidade de Barcelona, o problema estriba en que “os estímulos que se dan na escola non son suficientes para acabar de madurar estas rexións cerebrais. Por iso, o rendemento dos nenos con discalculia sempre está por baixo do normal”.

Como detectala?

A idade para detectar un problema de discalculia está entre o seis e oito anos, momento en que se introducen as matemáticas como materia independente e pódese comparar o rendemento duns nenos con outros. Pero, como se pode recoñecer? Primeiro de nada, é importante distinguir entre un neno ao que se lle dan mal as matemáticas e outro que realmente ten dificultades na aprendizaxe das mesmas. A clave para diferencialo é que “o rendemento na materia dun neno con discalculia é bastante inferior ao do resto dos alumnos, sempre está dous ou tres cursos por baixo do que debe ter”, comenta Serra. Ademais, na maioría dos casos, é un atraso que se evidencia tan só nesta materia, xa que “no resto das áreas cognitivas o seu rendemento desenvólvese dentro da normalidade en relación a outros compañeiros”, engade o especialista.

Aínda que non se pode xeneralizar, existen algunhas pistas que poden evidenciar un trastorno de discalculia, dificultades que pode ter o neno nunha ou varias áreas:

  • Memoria: problemas para lembrar conceptos básicos de aritmética, táboas de multiplicar, significado dos símbolos e esquecerse dos pasos para resolver varios cálculos.
  • Linguaxe matemática: dificultade para expresar procesos matemáticos, para interpretar os enunciados dos problemas ou incomprensión de conceptos, como posición, relacións e tamaño.
  • Habilidades visio-espaciais: confusión nos signos aritméticos (o + polo x), investimentos numéricos (31 por 13), fallos na seriación de números (1, 2, 4, 6, 7, 9…), colocar os números en posicións incorrectas ao realizar as operacións ou escritura incorrecta dos números.

    Os nenos discalcúlicos non son capaces de explicar o procedemento para achar a solución dun problema

    Os profesores son quen poden detectar con máis facilidade un problema de discalculia. En xeral, como explica Josep Serra, “son nenos que parece que están atentos ás explicacións, pero cando empezan a complicarse non poden seguilas. Serra apunta tamén que outra das características dos nenos discalcúlicos é que “non son capaces de explicar que procedemento utilizaron para achar a solución dun problema e tenden a dar respostas automáticas”.

    Pódese corrixir?

    Este trastorno da aprendizaxe pode arrastrar un importante atraso educativo e afectar mesmo á vida diaria. É posible que se dean casos de adultos con discalculia que non poden nin sequera realizar unhas compras, porque non son capaces de calcular se lle deron ben ou non o cambio, ou non saben cuantificar os prezos das cousas. Nos nenos, esta dificultade pode causar tamén problemas de actitude . Con frecuencia móstranse á defensiva, porque están moi presionados polo rendemento do resto dos compañeiros. O trastorno crea unha frustración e ansiedade no neno que lle pode levar á desmotivación ou falta de interese, tal e como explica o psicólogo Josep Serra.

    Para corrixir a discalculia hai que reeducar ao neno

    A boa noticia é que esta disfunción ten solución. Para corrixila hai que reeducar ao neno. Como matiza Serra, “un neno con discalculia non significa que non pode aprender, senón que necesita percorrer un camiño máis longo que os demais”. A reeducación axuda a madurar mais rápido as zonas afectadas e consegue “que o nivel no procesamiento matemático acábese axustando á idade”, engade. Este camiño non consiste en insistir no mesmo que se fixo en clase unha e outra vez, senón en ensinar ao neno a aprender a manipular os números desde distintas perspectivas e fuxir de procedementos memorísticos, en definitiva, un ensino máis práctico do sentido numérico. En lugar de ensinar a un neno que 3×4 son 12, hai que lograr que sexa consciente de que 12 pódese representar tamén como 12+0 ou como 8+4. Serra aconsella que a reeducación leve a cabo como mínimo durante un curso académico, dedíqueselle entre dous e catro horas semanais e leve a cabo por un especialista, xa sexa un psicólogo ou un psicopedagogo.

    RSS. Sigue informado

  • Pódeche interesar:

    Infografía | Fotografías | Investigacións