Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Educación para a cidadanía

A nova materia comezará a impartirse o próximo curso nas comunidades de Asturias, Cantabria, Andalucía, Cataluña, Navarra, Estremadura e Aragón


A materia Educación para a cidadanía e os dereitos humanos incluíuse, como xa adiantou a Lei Orgánica de Educación (LOE), dentro das materias obrigatorias de Educación primaria e Secundaria. Segundo os Reais Decretos que establecen os ensinos mínimos destas etapas, a materia débese impartir nun dos cursos do terceiro ciclo de Educación primaria (5º ou 6º), así como nun do tres primeiros cursos de Educación Secundaria Obrigatoria (ESO), ademais, en 4º de ESO incorpórase a materia Educación ético-cívica. As distintas comunidades irán incorporando a materia segundo o calendario de implantación de LÓEA, así o próximo curso 2007-2008 Educación para a cidadanía e os dereitos humanos impartirase nas comunidades autónomas que han decido integrala nas materias de 3º de ESO.

LÓEA introduciu como unha das súas novidades a inclusión desta materia dentro do currículo da Educación primaria, Secundaria Obrigatoria e Bacharelato, en resposta ás indicacións do Consello de Europa, que fai cinco anos recomendou que todos os estados membros fixesen da educación para a cidadanía democrática un obxectivo prioritario da súa política educativa a través da Recomendación (2002)12 sobre a educación para a cidadanía democrática. Esta recomendación estableceu unha guía xeral sobre os obxectivos, contidos e métodos para as políticas e reformas desta materia, de feito en 14 países da Unión Europea xa existe como materia independente.

Incorpórase a “Competencia Social e Cidadá” como unha do oito competencias básicas que deben adquirir os alumnos
Nos posteriores Reais Decretos polos que se establecen os ensinos mínimos de Educación primaria e Secundaría Obrigatoria, incorpórase a “Competencia Social e Cidadá” como unha do oito competencias básicas que deben adquirir os alumnos, e inclúese a materia Educación para a cidadanía e os dereitos humanos dentro das materias obrigatorias destas etapas, quedando estruturada da seguinte maneira:

  • En Educación primaria engadirase nun dos cursos do terceiro ciclo (5º e 6º de primaria). Tal como di o Real Decreto este é o momento en que “os nenos e as nenas están en condicións de adoptar unha perspectiva máis ampla para transcender os hábitos adquiridos en relación co traballo en grupo, a participación no funcionamento de reunións ou asembleas de clase e a práctica de hábitos sociais”. Ademais, recalca a idoneidade desta área como adestramento para preparar a transición ao ensino secundario. Os contidos da materia nesta etapa terán un horario mínimo de 50 horas lectivas.

    Os contidos da materia en Educación primaria engloban tanto a adquisición de coñecementos formais como aspectos prácticos, cun percorrido, proposto polo Real Decreto, que vai do individual ao social. É dicir, se parte do persoal e a contorna próxima, identidade, emocións, autonomía, dereitos e responsabilidades individuais para poder abordar despois o colectivo, convivencia social que establece a Constitución, e dereitos e responsabilidades colectivas.

  • En Educación Secundaria , Educación para a cidadanía e os dereitos humanos incluirase nun do tres primeiros cursos de ESO cun horario de 35 horas mínimas. Por outra banda en cuarto curso de ESO engádese a materia Educación ético-cívica, así mesmo con 35 horas lectivas.

    Respecto dos contidos en Educación Secundaria, nesta etapa as dúas materias que se inclúen, Educación para a cidadanía e os dereitos humanos e Educación ético-cívica, teñen do mesmo xeito que en Primaria un percorrido que vai desde o persoal ao global. En ambas as materias proponse uns contidos comúns “que levan á adquisición de procedementos, habilidades sociais e actitudes básicas para o desenvolvemento dunha boa convivencia e da cidadanía democrática”. Especificamente a Educación para a cidadanía e os dereitos humanos enfoca o coñecemento desde a aprendizaxe do social, e a Educación ético-cívica desde a reflexión ética.

Unha das incógnitas que se presenta ao incorporar esta nova materia é quen a impartirá. No referente aos centros privados e concertado, en recoñecemento da súa autonomía, o Ministerio de Educación reiterou que “serán os directores destes quen elixan de entre o seu persoal docente aos profesores da nova materia de Educación para a Cidadanía“. Para os centros públicos, o Ministerio prevé que en Primaria, sexan os mestres os encargados da materia mentres que en Secundaria “serán licenciados adscritos ao Departamento do que forme parte a nova materia, probablemente Xeografía e Historia e Filosofía, quen a impartan”.

O certo é que son xa varias as iniciativas para formación do profesorado na materia Educación para a cidadanía que veñen desenvolvendo desde hai dous anos. Cabe destacar o novo Título de Especialista en Educación para a cidadanía e dereitos humanos que comezará a impartir a Universidade Carlos II de Madrid o próximo curso cunha duración dun ano lectivo. Pola súa banda, o Ministerio de Educación en colaboración con varias entidades ofrece varios cursos destinados á formación na materia dentro do seu programa de cursos de verán 2007 financiados polo Instituto Superior de Formación do Profesorado.

A inclusión desta materia no sistema de ensino foi un dos puntos máis polémicos de LÓEA, son varios os grupos que mostraron o seu rexeitamento á materia e propoñen a obxección como recurso para pais e nais que se opoñan a que os seus fillos reciban a materia, entre estes grupos destacan a Confederación Católica Nacional de Pais de Familia e Pais de Alumnos (CONCAPA) o Foro Español da Familia e a Conferencia Episcopal Española (CEE).

Calendario de implantación de LÓEA

ANO
ENSINOS
2007-20081º E 2º de Educación primaria
1º e 3º de ESO
2008-2009 1º e 2º Ciclo de Educación Infantil
3º e 4º de Educación primaria
2º e 4º de ESO
1º de Bacharelato
2009-2010 5º e 6º de Educación primaria
2º de Bacharelato

Contidos da materia

Educación primaria (5º ou 6º)

  • Bloque 1: Individuos e relacións interpersoais e sociais.
  • Bloque 2: A vida en comunidade.
  • Bloque 3: Vivir en sociedade.

Secundaria (1º, 2º ou 3º)

  • Bloque 1: Contidos comúns.
  • Bloque 2: Relacións interpersoais e participación.
  • Bloque 3: Deberes e dereitos cidadáns.
  • Bloque 4: As sociedades democráticas do século XXI.
  • Bloque 5: Cidadanía nun mundo global.

Secundaria (4º)

  • Bloque 1: Contidos comúns.
  • Bloque 2: Identidade e alteridade. Educación afectivo emocional.
  • Bloque 3: Teorías éticas. Os dereitos humanos.
  • Bloque 4: Ética e política. A democracia. Os valores constitucionais.
  • Bloque 5: Problemas sociais do mundo actual.
  • Bloque 6: A igualdade entre homes e mulleres.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións