Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Libros de texto dixitais

Os materiais curriculares tradicionais dixitalízanse paira adaptarse ás novas aulas tecnolóxicas
Por Marta Vázquez-Reina 26 de Febreiro de 2010
Img nindigitalesd
Imagen: Mary-Frances Main

Paira as aulas dixitais, contidos dixitais. Miles de estudantes españois dispoñen xa nas súas clases de computadores, tablet PC ou lousas interactivas. As editoriais de libros de texto xa se puxeron en marcha para que estes alumnos conten con materiais curriculares deseñados de forma específica paira usarse con estas ferramentas. Non son una mera transposición do formato papel ao dixital, senón que combinan os textos e imaxes tradicionais con recursos multimedia e interactivos que amenizan e fan máis atractivo o proceso de ensino-aprendizaxe.

Una nova forma de aprender

“Facer clic na páxina 32”. Esta frase pódese ouvir hoxe en día en moitas aulas do noso país nas que os libros de texto dixitais son un material curricular máis paira exercer a práctica docente cos alumnos. Fronte á pantalla do seu portátil, ou diante de una lousa dixital, o estudante accede aos contidos da materia do mesmo xeito que si observase as páxinas do seu manual tradicional. Imaxes e textos combínanse neste novo formato, pero as súas posibilidades son máis amplas.

Os libros de texto dixitais contan con novos elementos deseñados paira potenciar as posibilidades que achegan as novas tecnoloxías ao ensino. Desde a mesma páxina, o alumno accede a material multimedia como vídeos, audio, infografías ou simulacións que facilitan e fan máis dinámico a aprendizaxe. Pode obter enlaces a material complementario da materia dispoñible en Internet ou realizar de modo interactivo os exercicios correspondentes á lección na que traballa. Este novo material escolar está deseñado para que o estudante acceda a el a través de una páxina web. Paira utilizalo, tan só é necesario contar cun computador e conexión a Internet.

O obxectivo é non limitarse a envorcar os contidos tradicionais ao formato electrónico

O esforzo das editoriais céntrase, na actualidade, en explotar todas as vantaxes que esta nova contorna dixital achega ao ensino. O obxectivo é non limitarse a envorcar os contidos tradicionais ao formato electrónico, senón crear plataformas educativas que conteñan, ademais dos recursos pedagóxicos tradicionais adaptados ao novo formato, ferramentas tecnolóxicas que faciliten o labor do profesorado e a aprendizaxe dos alumnos.

Ferramentas dixitais

As plataformas que actúan como colectores dos materiais dixitais permiten o acceso a diferentes recursos interactivos de utilidade paira docentes e estudantes. Na maioría dos casos, contan cun amplo repertorio de exercicios que o alumno pode realizar desde o seu computador. O material dixital creado por Dixital-Text, una das compañías pioneiras na creación de libros de texto dixitais no noso país, consiste nun caderno con máis de 3.000 exercicios, que o estudante pode enviar a través de Internet ao profesor e que se corrixen e autoevalúan de forma automática. O docente pode facer un seguimento personalizado exhaustivo do traballo e o resultado dos seus pupilos, grazas a esta ferramenta fundada por investigadores e profesorado da Universidade de Barcelona.

Este tipo de plataformas permiten tamén ao profesorado adoptar criterios de atención á diversidade nas aulas, posto que pode organizar os contidos curriculares e os exercicios segundo o nivel de dificultade dos seus alumnos e aproveitar ao máximo as capacidades individuais. Nalgúns casos, é posible que o docente cre os seus propios exercicios ou amplíe a materia con contidos deseñados por el.

Permite realizar as modificacións necesarias paira adaptar os contidos de forma automática

Outra das grandes vantaxes deste formato é que os contidos poden actualizarse de forma permanente. Ao estar deseñados nunha contorna web, realízanse as modificacións necesarias paira adaptalos de forma automática cando se rexistren cambios ou alteracións nun aspecto curricular, sen ter que esperar á reedición do seguinte ano, como sucede cos libros de texto tradicionais.

Edición dixital

O mercado editorial está en evolución. Só no ano 2009 editáronse en España máis de 12.500 obras en formato electrónico, case tres veces máis que en 2006. Neste sector, un dos ámbitos que experimenta maiores cambios é a edición de libros de texto. Segundo os datos da Asociación Nacional de Editores de libros e materiais de ensino (ANELE), os recursos dixitais alcanzan máis do 30% do total da actividade editorial neste campo. Dos máis de 27.800 títulos publicados paira o curso 2009-2010, un total de 9.127 corresponden a esta categoría.

A produción editorial dixital responde á crecente demanda de recursos e materiais que permitan a aplicación dun novo modelo pedagóxico baseado no TIC

Esta produción editorial responde á crecente demanda, tanto do profesorado e alumnado como das administracións educativas, de recursos e materiais que permitan a aplicación dun novo modelo pedagóxico baseado no TIC. Si tal como marca o obxectivo do programa Escola 2.0 do Ministerio de Educación durante o presente curso dixitalízanse 14.400 aulas e dótase dun portátil a 400.000 alumnos e 20.000 profesores, é necesario que este avance se acompañe de material curricular adecuado paira utilizar con estes soportes na práctica didáctica diaria.

Significa isto a desaparición dos libros de texto tradicionais? As conclusións do informe ‘O libro de texto ante a incorporación do TIC ao ensino’, publicado por ANELE, apuntan que “o libro de texto no seu tradicional soporte papel é e será durante moitos anos a columna vertebral da planificación docente, a pesar do seu inevitable e necesaria convivencia coas novas tecnoloxías”. Desde esta asociación, afirman que o TIC deben adaptarse ás aulas, profesores e alumnos e non ao contrario: “Nin todo o futuro é paira os novos soportes, nin todo o presente é paira os libros”. Con todo, tamén aseveran que na actualidade faltan contidos adaptados ao novo contexto escolar do noso país.

Un dos obxectivos principais do Plan Avanza paira o desenvolvemento da Sociedade da Información e de Converxencia con Europa é incrementar a oferta de servizos e contidos educativos dixitais de calidade e utilidade de modo que, este ano, o 100% do currículo oficial non universitario se soporte nestes contidos. O reto aínda non está conseguido.