Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Tres craves para combater o fracaso escolar

O fracaso escolar esixe previr, intervir a tempo e introducir mecanismos que faciliten o retorno dos alumnos ao sistema

O fracaso escolar é unha das principais preocupacións de pais, alumnos e institucións. Analízanse as súas causas para evitalo e as súas consecuencias para facerlle fronte. Un novo informe explica os puntos craves do fracaso escolar e tenta dar coa fórmula que o combata: previr, intervir a tempo e introducir mecanismos que faciliten o retorno dos alumnos ao sistema educativo son tres aspectos básicos.

Img ninos clase art
Imaxe: Anders Ruff Custom Designs

O abandono escolar preocupa. Tres de cada dez alumnos non finalizan os ensinos obrigatorios nas aulas españolas. Por este motivo, un total de 28 entidades membros de FEDAIA , a federación que agrupa ás entidades catalás que traballan con nenos e mozos desamparados ou en risco de exclusión social, elaboraron un informe que analiza o fracaso escolar, as súas consecuencias e as posibles solucións, que centra en tres aspectos.

1. Previr o fracaso escolar

Un factor fundamental é conseguir que os estudantes non abandonen as aulas. Por iso, débese dar coa orixe do fracaso escolar para combatelo. En primeiro lugar, o fracaso escolar pode ter a súa orixe en varias causas. É un proceso progresivo, no cal o estudante perde aos poucos o vínculo coa contorna escolar ata chegar ao abandono.

O inicio do fracaso escolar sitúase na educación primaria, aos 10 anos

Segundo FEDAIA, en alusión a datos do Ministerio de Educación e estudos recentes, esta desvinculación comeza na educación primaria. Estímase que ao dez anos uno de cada dez nenos non cursa o nivel de ensino que lle corresponde por idade, aínda que a decisión de abandonar o colexio tómase na adolescencia. Por iso, se aposta por un sistema preventivo “eficaz e coordinado entre a familia e o colexio”, unha prevención integral que aborde as situacións de risco. As familias han de sentirse parte activa da educación dos seus fillos, para axudarlles a superar as dificultades que se lles presenten.

2. Intervención cos alumnos

Unha vez que se detectou aos alumnos susceptibles de abandonar as aulas, debe iniciarse o traballo con eles “para atallar os problemas de forma temperá“, recomenda FEDAIA. A crise económica ha aumentado o número de alumnos cuxas familias carecen dos recursos suficientes para garantir un adecuado ensino. En ocasións, os estudantes carecen de material escolar ou da atención necesaria para motivarlles no estudo. A intervención temperá permite que os adolescentes con problemas de aprendizaxe alcancen a adolescencia coa motivación suficiente para superar estas trabas.

Os fillos han de sentirse apoiados en casa e os pais han de evitar reaccións negativas ante os suspensos

Os plans de intervención han de aplicarse en todos os ciclos formativos e han de incluír atención personalizada mediante tutorías e reforzo escolar. Pero tamén a atención e motivación por parte dos pais é fundamental. Os fillos han de sentirse apoiados en casa e, nesta liña, un aspecto destacado é a reacción dos pais ante un suspenso. No artigo ‘O meu fillo tivo moitos suspensos‘, o educador e logopeda Pablo Pascual explica como algunhas condutas moi frecuentes entre os pais fronte ás notas negativas resultan “ineficaces e mesmo prexudiciais”. É o caso dos castigos e os berros ou certas expresións que poden humillar aos nenos (“es un vago”). Fronte a isto, recomenda escoitar aos fillos, ensinarlles técnicas de estudo ou darlles responsabilidades desde que son pequenos.

3. Facilitar o regreso ás aulas

Unha segunda oportunidade. Leste pode ser moitas veces o camiño para que os estudantes regresen ao sistema educativo formal e culminen o proceso de aprendizaxe. Pénsase en adaptacións curriculares específicas para estes mozos, ter en conta as súas particularidades, crear prazas suficientes para todos os alumnos que suspenden ESO ou facilitar o paso do Ciclo Formativo de Grao Medio ao Ciclo Formativo de Grao Superior.

Servizos para combater o fracaso escolar

O fracaso escolar preocupa, entre outros motivos, pola súa relación coa pobreza. “É un dos factores que contribúe a reproducir de forma máis decisiva o círculo vicioso da pobreza entre os mozos”, subliña o presidente da FEDAIA, Jaume Clupés. Unha preparación escolar deficiente relaciónase cun maior risco de desemprego ou emprego precario.

Na actualidade, diferentes servizos márcanse como obxectivo a loita contra o fracaso escolar. Pretenden axudar aos máis novos para que non abandonen as aulas e conclúan polo menos os ensinos obrigatorios, un aspecto que estiman clave para o seu futuro. Entre os servizos previstos para combater o fracaso escolar destacan: Unidades de Escolarización Compartida (UECs), Programas de Cualificación Profesional Inicial, Aulas Taller, Aulas de Estudo e Plans de Contorna.

Fracaso escolar en España

A taxa de fracaso escolar en España chega ao 29%. Isto significa que tres de cada dez estudantes non conclúe o ensino obrigatorio. Por comunidades autónomas, Ceuta e Melilla, Illas Baleares, Murcia, Andalucía, Castela-A Mancha, Estremadura, Canarias, Comunidade Valenciana e Cataluña están por encima da media. Estas taxas supuxeron un toque de atención ao noso país desde a Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento (OCDE), que realiza o informe PISA, e a Comisión Europea, que pediu “medidas urxentes para combater o fracaso escolar”, lembra FEDAIA.

Cando os pais carecen de estudos, o risco de fracaso escolar dos fillos alcanza o 63%

Entre os factores que se consideran condicionantes do fracaso escolar destacan o nivel socioeducativo dos pais, a orixe étnica e o sexo dos alumnos, polo que serven de base para realizar un seguimento especial destes estudantes. Cando os pais carecen de estudos, o risco de fracaso escolar dos fillos alcanza o 63%; se os pais teñen estudos primarios, esta porcentaxe chega ao 41%; no caso de proxenitores con estudos universitarios, a taxa descende ao 20%. No aspecto social, distínguese entre adolescentes que forman parte da denominada clase traballadora (45% de risco) e clase media (23%).

De acordo á orixe, os estudantes inmigrantes alcanzan un 55% de risco de fracaso escolar, fronte a un 34% de estudantes nacionais, mentres que, por sexo, o 41% dos alumnos de 15 anos está en risco de fracaso escolar, ante o 29% das alumnas da mesma idade.

Outros factores de risco alleos ao contexto social e familiar son os problemas visuais e auditivos, así como os trastornos de aprendizaxe. O 25% dos nenos en idade escolar sofre algún problema de visión sen diagnosticar, a pesar de que unha visión defectuosa implica non poder seguir as explicacións na lousa, ler ou estudar con comodidade. Doutra banda, a dislexia e o Déficit de Atención con Hiperactividade (TDAH) supoñen un obstáculo para realizar as actividades do mesmo xeito que o resto dos alumnos.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións