Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Atención educativa domiciliaria

Distintos programas autonómicos proporcionan apoio educativo a aqueles estudantes que permanecen convalecentes en casa
Por Marta Vázquez-Reina 21 de Xaneiro de 2009
Img escuela en casa
Imagen: whgrad

As aulas hospitalarias, destinadas a proporcionar atención educativa aos nenos que deben permanecer una longa tempada ingresados, están hoxe en día dispoñibles en case todos os hospitais do país, facilitando deste xeito a reintegración posterior dos pacientes infantís aos centros escolares. Con todo, que ocorre cando o neno ou adolescente finaliza o seu período de hospitalización e debe continuar cunha estancia de convalecencia no seu domicilio?

Os programas

Pedro e os seus 26 compañeiros de clase comezaron esta semana o temario de Inglés cos verbos irregulares, todos eles terán que aprender o mesmo, a única diferenza é que Pedro, ao contrario que os demais, farao cun profesor desde casa, xa que por motivos de enfermidade debe permanecer convalecente durante tres meses no seu domicilio; pero o resultado será o mesmo, pasado este período, Pedro poderá incorporarse á súa clase con toda normalidade sen mostrar ningún atraso respecto dos seus compañeiros.

Hoxe en día, o alumnado nestas circunstancias xa non se atopa en situación de desvantaxe respecto dos seus compañeiros

O caso de Pedro e de case un milleiro de nenos máis no noso país é posible grazas aos programas de atención educativa domiciliaria postos en marcha por distintas comunidades autónomas en colaboración, nalgúns casos, con diversas ONG e asociacións de pais con nenos enfermos. Estes programas veñen cubrir o baleiro de asistencia educativa ao que se tiñan que enfrontar moitos nenos que por mor de una enfermidade debían permanecer, despois de recibir o alta hospitalaria, durante un período de tempo prolongado no seu domicilio, e que provocaba que sufrisen un importante atraso educativo respecto dos seus compañeiros, que en moitos casos traducíase nun futuro fracaso escolar. Agora, o alumnado nestas circunstancias xa non se atopa en situación de desvantaxe sobre os seus compañeiros, posto que con estes programas garántese a continuidade do proceso de ensino e aprendizaxe do alumno adaptado ás súas propias necesidades persoais.

A atención educativa

O obxectivo principal destes programas é evitar o illamento tanto no ámbito educativo como social dos nenos convalecentes, proporcionándolles, ademais do apoio psicolóxico necesario neses momentos, una conexión continua co seu centro de ensino que lles facilitará o seu reincorporación posterior. Deste xeito, o alumno que necesita atención domiciliaria, aínda que recibe una ensino adaptado ás súas circunstancias persoais e á enfermidade da que está convalecente, seguirá sempre o programa de traballo do seu centro, seguindo as pautas que o seu titor habitual estableza co profesor que lle atenderá durante o período de convalecencia.

Interveñen tres actores principais ademais do alumno: a familia, o centro educativo e o profesorado

E é que nestes programas interveñen tres actores principais ademais do alumno: a familia, o centro educativo e o profesorado; todos eles deben estar coordinados entre si paira conseguir una maior efectividade na atención educativa. En primeiro lugar, a familia, apoio fundamental do neno, debe manter una comunicación plena co centro educativo, informándolle periodicamente da evolución da súa enfermidade e do seu estado anímico, así mesmo, debe colaborar na medida do posible na tarefa educativa do profesor, posto que nalgúns casos as horas asignadas non son suficientes paira atender as necesidades do alumno. Pola súa banda, o centro, ademais do contacto anteriormente mencionado co profesor, debe facilitar a fluidez das relacións entre o neno convalecente e os seus profesores e compañeiros, logrando así que non senta apartado socialmente una vez reincorpórese á actividade escolar normal.

Como solicitar este servizo

Os pasos que se han de seguir paira obter atención educativa domiciliaria difiren pouco entre os distintos programas ofrecidos polas comunidades autónomas; en todos os casos o procedemento debe inicialo a familia do neno convalecente, que debe dirixirse ao centro escolar do alumno solicitando este servizo. Ao realizar a solicitude ao centro escolar, a familia ten que achegar un informe previo elaborado polos servizos de saúde da súa comunidade, no que conste a necesidade de que o neno permaneza convalecente no domicilio por un período determinado; hai que ter en conta que na maioría das comunidades esixen que este período sexa dun mínimo de 30 días, aínda que nalgunhas autonomías, como en Baleares e Navarra, ofrécese asistencia a partir de 20 ou 21 días respectivamente.

O titor e o profesor que se lle asigne ao neno elaborarán un programa educativo específico acorde co do centro

Posteriormente, o centro será o encargado de realizar os trámites co correspondente programa comunitario paira solicitar a asistencia domiciliaria educativa paira o alumno, contemplando as necesidades específicas que este puidese ter con motivo da enfermidade que padece. Una vez concedida a atención, o titor e o profesor que se lle asigne ao neno elaborarán un programa educativo específico, acorde co do centro e coas adaptacións curriculares necesarias, que seguirá o profesor durante as horas de clase destinadas en cada programa, que oscilan entre 4 e 9 horas semanais dependendo de cada comunidade.

A continuación describimos algúns dos programas de atención educativa a domicilio máis xeneralizados nalgunhas comunidades autónomas. O resto das autonomías prestan así mesmo estes servizos, aínda que en moitos casos non como programas independentes senón como medidas específicas dentro dos seus propios dispositivos de atención á diversidade en materia educativa. No caso de que un alumno necesite recibir atención deste tipo, o máis recomendable é consultar a súa dispoñibilidade co propio centro educativo do estudante que necesite asistencia.

Madrid: o Servizo de Apoio Educativo Domiciliario da Consellería de Educación madrileña, que comezou de forma experimental no 2001 estendéndose a todo a comunidade nos anos seguintes, diríxese ao alumnado de Educación Primaria e diso de centros sostidos con fondos públicos que, por prescrición facultativa, non poida asistir con regularidade a clase e sempre que o período de convalecencia sexa superior a 30 días. O horario de atención educativa é de 6,7 ou 8 horas semanais en Primaria, dependendo de si o neno está en 1º, 2º ou 3º ciclo, e de 9 horas semanais paira os alumnos diso.

Navarra: o Programa Educativo de Atención Domiciliaria proporciona asistencia a nenos desde educación Infantil a Bacharelato de centros sostidos con fondos públicos, sempre que o tempo de estancia domiciliaria sexa dun período mínimo de 21 días naturais. O programa inclúe cinco horas semanais de atención domiciliaria aos alumnos de Infantil e Primaria e 8 horas aos de niveis superiores.

Castela a Mancha: os Equipos de Atención Educativa Hospitalaria e Domiciliaria, postos en marcha pola Consellería de Educación e Ciencia desta comunidade no curso 2002-2003, atenden a escolares desde Infantil até Bacharelato. Actualmente operan 8 equipos e un total de 37 profesores, que deron clase o pasado curso a máis de 240 convalecentes.

Andalucía: Desde o ano 1999, leva a cabo nesta comunidade un Programa de Atención Educativa Domiciliaria mediante o desenvolvemento dun convenio de colaboración entre a Consellería de Educación Ciencia e a Fundación Save The Children. A atención educativa domiciliaria é levada a cabo por profesores voluntarios diplomados ou licenciados e profesionais da educación que de forma voluntaria e gratuíta acoden ao domicilio dos nenos.

País Vasco: os Centros Territoriais paira a Atención Educativa Hospitalaria, Domiciliaria e Terapéutico-Educativa son os responsables de coordinar a asistencia educativa aos alumnos de Infantil, Primaria e Secundaria tanto de centros públicos como concertados que non poidan acudir a clase por un período mínimo de 30 días.

A Rioxa: o Programa de Atención Educativa en Domicilio é un servizo que oferta a Dirección Xeral de Educación aos alumnos de Primaria e ISO escolarizados en centros sostidos con fondos públicos que non poidan asistir ao seu centro durante un período superior a 30 días. As actividades educativas desenvólvense no domicilio do estudante durante un período de tempo comprendido entre 4 e 6 horas semanais.

Tiroteares: o Servizo de Atención Educativa Domiciliaria (SAED) da comunidade Balear proporciona asistencia a alumnos en idade de escolarización obrigatoria que por motivos de enfermidade non poidan asistir a clases por un período mínimo de 20 días.