Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Eu solito: hábitos de autonomía infantil

Os adultos deben respectar o ritmo de madurez de cada neno e asegurarlles as condicións adecuadas para que actúen de forma autónoma

Img padre hijo12listado Imaxe: Jessica Merz

O teu fillo come só? Vístese sen axuda? Xa lle quitastes o cueiro? En ocasións, a adquisición dos hábitos de autonomía esenciais dos máis pequenos aseméllase a unha carreira competitiva entre os pais para comprobar que neno é o máis rápido. Con todo, os especialistas desaconsellan esta práctica. Para que o neno aprenda e desenvolver as súas habilidades motoras de forma autónoma non hai que forzar e acelerar o ritmo, senón atender ao seu grao de madurez e proporcionarlle os recursos idóneos para que regule en por si as súas actuacións.

Img padreImagen: Jessica Merz

Adquirir o control do propio corpo é un proceso progresivo e complexo, que evoluciona desde os primeiros actos reflexos e involuntarios do bebé, ata a capacidade total para realizar as actividades de forma autónoma. Esta evolución, na que o neno pasa da dependencia dos adultos á autonomía, non se desenvolve do mesmo xeito nin ao mesmo tempo en todos os infantes, senón que depende en gran medida do ritmo de madurez particular de cada un.

Con todo, algúns pais tenden a forzar e a apresurar este ritmo, unha práctica que pode influír en toda a estrutura da súa personalidade futura. Así o confirman os estudos e investigacións levados a cabo durante as últimas décadas polo Instituto Pikler, institución húngara de reputado prestixio, precursora dun enfoque pedagóxico sobre a independencia e autonomía dos nenos e con amplo recoñecemento en todo o mundo.

Respectar os ritmos

“Non se deben obstaculizar os movementos libres do neno”

A pediatra Emmi Pikler, fundadora desta institución, insistía en que non se deben “obstaculizar os movementos libres do neno, nin esforzarse por apresurar ou cambiar o curso normal do seu desenvolvemento mediante intervencións directas”. Actos tan sinxelos como pór a un bebé sentado ou de pé, ou levarlle da man ao camiñar, “poden afectar á confianza do neno nas súas propias capacidades, na súa eficacia e ter unha repercusión importante sobre o seu comportamento ulterior”.

Esta actitude pode influír de forma destacada en nenos cun ritmo de madurez máis pausado que a media. “Fáiselles exercitar funcións en momentos nos que a eles lles falta amplamente a maduración necesaria para estas ,”afirma Pikler. Esixirlles rendementos que non concordan co que en realidade serían capaces de realizar por si mesmos pode “volver dependentes, inhábiles ou torpes a nenos sans cuxo desenvolvemento é tan só un pouco máis lento”, conclúe a especialista.

Como facilitar a autonomía

Achegarlle un obxecto para que o alcance antes, picarlle unha e outra vez a comida no tenedor ou non deixar que probe a abrocharse un botón son algunhas actitudes que, co pretexto de axuda, poden trabar a autonomía do neno e afectar o seu sentimento de competencia, posto que lle privan da posibilidade de ensaiar e finalizar en por si unha acción iniciada.

A función dos adultos é asegurarlles as condicións idóneas para que se exerciten de maneira autónoma

Segundo a teoría de Pikler, no canto de actuar de forma directa, a función dos adultos no paso dos nenos á autonomía é asegurarlles as condicións idóneas para que se exerciten de maneira autónoma. Colocar os obxectos en lugares de fácil acceso para eles, proporcionarlles un tenedor sen púas punzantes para evitar accidentes ou cambiar un botón por un peche máis sinxelo, como un broche ou velcro, son pautas adecuadas para aplicar este método.

Outro elemento crave para facilitar a adquisición de hábitos autónomos nos nenos é a cotidianidad. Así o apunta María Jesús Comellas, doutora en Psicoloxía da Universidade Autónoma de Barcelona na súa obra ‘Os hábitos de autonomía: proceso de adquisición’. “Se as condutas levan a cabo de forma esporádica, non desenvolverán as actitudes imprescindibles para a súa interiorización”, sinala esta especialista.

No camiño cara á autonomía non debe haber presión nin esixencias da contorna

Comellas resalta tamén que no camiño cara á autonomía, non debe haber presión nin esixencias da contorna, “a consolidación da aprendizaxe dos hábitos non debe estar fomentado en ningún caso por estímulos externos (premios ou castigos)”. O correcto, segundo a autora, é “dar recursos de autocontrol para que sexa o neno quen regule as súas actuacións de forma autónoma”.

Consellos para pais

Unha vez verificado que o neno conta coa madurez necesaria e a habilidade motora suficiente para comezar a funcionar con autonomía en determinadas actividades cotiás, os pais poden iniciar o proceso de aprendizaxe para crear un hábito e unha rutina constante nas súas actuacións. Para levalo a cabo con éxito, os especialistas recomendan algunhas pautas:

  • Sempre e en todo lugar: se se quere que o neno se ver ou coma só, hai que deixarlle facelo todos os días e en todas as ocasións, non vale “con papá si e con mamá non” ou “cando teño présa vístoche” ou “che dou para comer eu”.
  • Explicarlle como se fai: é necesario detallar ao neno os pasos que debe dar para realizar unha acción. Non se lle pode dicir “lávache o pelo” sen contarlle antes que debe pór un pouco de champú no cabelo, fregar e logo enjuagar. Pódeselles ensinar determinados hábitos cun exemplo.
  • Eloxiarlle e supervisar: os pais poden supervisar o resultado da acción do neno e corrixirlle se se equivoca, pero deben procurar que sexa el mesmo quen enmiende o erro, se o hai. Cando a acción estea ben, hai que eloxiarlle polo seu resultado.
  • Pódeche interesar:

    Infografía | Fotografías | Investigacións