Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Nenos e móbil: un problema de pais e fillos

Controlar en que se gasta a paga o menor e non regarlle un móbil até os 16 anos son algunhas das pautas que os psicólogos recomendan seguir aos proxenitores
Por Azucena García 8 de Xuño de 2005

Parouse a reflexionar sobre a conveniencia ou non de regalar un móbil ao seu fillo? A partir de que idade poden ter móbil nenos e adolescentes? Compensa a pais e nais a tranquilidade que lles dá o saber onde se atopa en cada momento o seu fillo, co risco de que poida sufrir problemas de concentración ou dificultades paira escribir correctamente como consecuencia do envío de SMS? Psicólogos infantís e educadores deron a voz de alarma tras analizar os datos do estudo elaborado pola organización Protéxelles para o Defensor do Menor de Madrid sobre “Seguridade infantil e costumes dos menores no emprego da telefonía móbil”. Nel destácase a “intranquilidade e mesmo ansiedade” que chegan a sentir moitos mozos de 11 a 17 anos cando non poden utilizar o seu teléfono móbil debido a unha avaría ou a un castigo. Neste caso, fronte ao 62% dos enquisados que afirma non sentir nada especial, un 28% asegura haberse atopado “angustiado” sen o seu móbil e un 10% habelo “pasado fatal”. En definitiva, os beneficios ou os prexuízos dos avances tecnolóxicos dependen do uso que se faga deles.

Responsabilidade dos pais?

Os menores, do mesmo xeito que moitos adultos, confirman abertamente a súa dependencia aos móbiles. A novidade é que a ansiedade que sofren por non poder utilizalos xa non é allea aos seus proxenitores, aínda que non sempre saiban como afrontala. A súa dependencia chega a ser tal que un 7% gasta máis de 40 euros mensuais en móbil, aínda que paira iso deba enganar ou mentir aos seus pais (11%) ou subtraer diñeiro, normalmente en casa, paira poder recargar o saldo.

A súa dependencia chega a ser tal que un 7% gasta máis de 40 euros mensuais en móbil, aínda que paira iso deba enganar ou mentir aos seus pais (11%)

Así o indica o último estudo elaborado pola organización Protéxelles para o Defensor do Menor de Madrid titulado “Seguridade infantil e costumes dos menores no emprego da telefonía móbil”.

Neste novo hábito educadores e psicólogos revelan que o papel de pais e nais resulta determinante, non só por converter o teléfono móbil no agasallo estrela do Nadal, comuñóns e aniversarios, senón por animar “” aos seus fillos a levar consigo estes aparellos paira terlles sempre localizados. O interese por saber onde están e con quen (aínda que sempre queda a opción de non dicir a verdade) puxo en mans dos menores uns dispositivos que, aínda que lles poden axudar en momentos de necesidade, tamén lles causan problemas de concentración nos colexios e de ansiedade.

Responsabilidade dos pais?

Pola súa banda, desde a Federación biscaíña de Asociacións de Pais e Nais de Alumnos, Ramiro Pascual reprocha aos pais que “coa escusa de regalar o móbil como medida de control dos seus fillos non entendan que en realidade o neno agora ten un exceso de oferta e isto lévalle ao hastío e o aburrimento prematuro”.

Neste sentido, desde a Confederación Católica de Pais de Alumnos (Concapa), o seu portavoz, José María Ruiz, asegura que se está creando no neno una dependencia inmensa, até o punto de que nos recreos sempre está co móbil na man e en clase tampouco o apaga. Por non falar da perda da linguaxe e a grafía ao concentrar nuns 160 caracteres, os que soporta un SMS, todo o que queren comunicar aos pais ou ao amigo”, engade.

Moitos colexios prohibiron xa o uso do móbil durante o horario escolar, aínda que en ocasións de pouco serve xa que os menores recoñecen recorrer ao modo “silencio” ou “vibrador” paira evitar que, cando reciben una chamada ou unha mensaxe, os profesores decátense diso. A psicóloga do Barrio confírmao: “ao final, o descoido é o mesmo e as prohibicións acaban servindo de pouco”.

Confiar máis nos fillos

Os expertos consideran que son os pais quen máis poden colaborar nesta situación e apostan por que sexan eles, precisamente, quen “deixen de dotar aos nenos de instrumentos excesivos paira a idade que teñen”. Os pais aseguran que están máis tranquilos si o neno leva móbil -explica Do Barrio-, pero non se decatan de que o seu fillo ten na man un xoguete que utiliza nunha dimensión máis aló do que está ao seu alcance. “Estamos a encher aos nenos de vida adulta cando terían que vivir a nenez. Antes non se podía regalar aos fillos todo o que pedían porque non había diñeiro, mentres que agora si se fai e moitos nenos non teñen idade paira dixerir este tipo de cousas -continúa-. Os pais actuais teñen suficiente diñeiro pero non suficiente criterio. Adoitan dicir a todo que si paira non crear un litixio cos seus fillos, pero os nenos teñen que ter unhas normas”.

Confiar máis nos fillos

Por esta razón, os psicólogos infantís consideran que os proxenitores non deben dar aos seus fillos todo o que queren por mala conciencia, porque non poden dedicarlles o tempo que necesitan, porque isto pode traer “consecuencias moi negativas”. Facilita que o neno que non teña un móbil póidase sentir inseguro sen el e non estea atento no colexio. Ademais hai que contar con que os nenos discriminan moi facilmente a outros por ser ‘diferentes’, una razón de peso paira os pais que non queren que o seu fillo sufra ningún tipo de acoso nin presión por ser o único que non ten móbil.

Cuéstionase ademais a ‘seguridade’ dun pai por saber onde está o seu fillo, porque ás mensaxes ameazantes que poden recibir os menores no seu móbil únense tamén os anuncios publicitarios que chegan aos terminais, algúns deles incitando aos menores a participar en concursos e xogos de azar tipo casino (72%) e, mesmo, imaxes pornográficas (9%). “Todas as cousas -recoñece a doutora Do Barrio- teñen a súa cara e a súa cruz”.

Entón, que idade é a adecuada para que un menor teña o seu propio móbil? Non é fácil detectar o mellor momento ou a mellor idade paira regalar o primeiro móbil a un menor

Non é fácil detectar o mellor momento ou a mellor idade paira regalar o primeiro móbil a un menor

. Paira José María Ruiz resulta moi difícil contestar a esta pregunta porque-segundo indica- require dun equilibrio paira non tentar agradar sempre aos fillos, porque hai una idade paira todo. “Ao neno ensínaselle co exemplo e si o pai utiliza o último modelo en móbiles paira demostrar o seu status ante os seus amigos é moi probable que o neno queira imitarlle”, apunta. Nesta liña, como portavoz de Pais de Alumnos, Ramiro Pascual lamenta que se estean creando aos menores “problemas non propios de nenos”, polo que insiste na necesidade de que os pais aprendan a dicir ‘NON’ e lembra que os castigos non conducen a ningunha parte. “Hai que ser coherentes na educación e ter confianza mutua, en lugar de recorrer ao móbil paira saber onde se atopa o fillo”, subliña.

Que pautas deben seguir os pais?

As opinións son diversas, pero as conclusións moi similares. Paira a psicóloga Araceli Medrano, está claro que as principais pautas a seguir polos proxenitores pasan en, primeiro lugar, por controlar en maior medida o diñeiro do que dispoñen os seus fillos. Así, é moi importante acordar co neno una paga semanal que lle sirva paira cubrir os seus gastos, pero non exclusivamente os que xere o móbil: “Hai que ensinarlle a autogestionarse e non dar ou regalarlle todo o que pide, a non ser que teña a madurez ou responsabilidade suficiente como paira facer un bo uso diso”.

Ademais, durante os primeiros anos, é preferible que o menor dispoña dun terminal de prepago

Durante os primeiros anos é preferible que o menor dispoña dun terminal de prepago

, xa que os teléfonos con contrato, cuxa factura polo xeral é abonada polos pais, lles predisponen a utilizar o aparello sen límites e facer un gasto maior. Neste sentido, Medrano lembra que hai que ensinar aos nenos a facer un uso responsable” do teléfono e aconsella non regalar un móbil até os 16 anos, posto que “entre os 11 e os 15 anos, os nenos non teñen por que dispor dun teléfono propio. En todo caso, os pais poden prestarlle o seu paira una ocasión puntual e ensinarlle que o gasto non ten por que ser tan desmesurado”.

Sobre a “chantaxe moral” que pode supor paira os pais o coñecer que algúns nenos se rin dos seus fillos por non ter móbil, os psicólogos recomendan falar cos pequenos paira facerlles entender o verdadeiro valor da amizade e das relacións cos demais, de maneira que “se un neno rexeita a outro por esta circunstancia, habería que ensinar ao menor a buscar outros amigos en lugar de ceder, porque entón máis adiante pedirá outra cousa”. “O máis importante é inculcar nos mozos o uso responsable do teléfono móbil, que non se consegue até os 17 ó 18 anos, e que os pais aprendan a dicir un NON a tempo -resume Medrano-. Pola contra, pódese comezar una cadea de elementos con efectos moi perniciosos”.

Chamadas e mensaxes, a diario

Esta chamada de atención de psicólogos infantís e representantes de pais e alumnos está a provocar que se debata esta situación a partir dos datos alarmantes que revela o estudo elaborado pola organización Protéxelles para o Defensor do Menor de Madrid. O informe destaca a “intranquilidade e mesmo ansiedade” que chegan a sentir moitos mozos de 11 a 17 anos cando non poden utilizar o seu teléfono móbil, polo xeral, debido a unha avaría deste ou a un castigo. Neste caso, fronte ao 62% dos enquisados que afirma non sentir nada especial, un 28% asegura haberse atopado “angustiado” sen o seu móbil e un 10% habelo “pasado fatal”. Trátase de reaccións de dependencia creadas polas novas tecnoloxías, que mesmo nalgunhas ocasións requiriron una atención personalizada. “De momento, son casos illados, pero todos eles pronto serán motivo dunha investigación”, mantén a psicóloga infantil Vitoria do Barrio.

A pesar de que os teléfonos móbiles comezaron a popularizarse coa escusa de realizar ou recibir chamadas en circunstancia de apuro ou necesidade, na actualidade convertéronse en auténticos computadores de peto con multitude de funcionalidades. De feito, aínda que o 24% dos menores que posúe un celular realiza chamadas telefónicas case a diario, a cifra duplícase (50%) no caso de quen envían mensaxes ou SMS, mentres que o 14% tamén ha chateado con el, mesmo con descoñecidos (7%)

Aínda que o 24% dos menores que posúe un celular realiza chamadas telefónicas case a diario, a cifra duplícase (50%) no caso de quen envían mensaxes ou SMS, mentres que o 14% tamén ha chateado con el, mesmo con descoñecidos (7%)

.

Desde hai algún tempo, as principais compañías de telefonía móbil puxeron en marcha un servizo de localización de persoas que permite a un individuo coñecer o lugar exacto no que se atopa outro. Así, baixo o explícito nome de ‘Localízame’, Movistar lanzou esta práctica fórmula que permite saber a localización dunha persoa “a todas aquelas a as que dea autorización previa para que o coñezan”.

O sistema é sinxelo: paira darse de alta só é necesario chamar ao 424 e indicar o número de teléfono das persoas que o cliente quere que coñezan o lugar no que se atopa. Posteriormente, bastará con que algún destes usuarios chame ao 424 ou envíe a palabra ‘buscar’ ao 609 123 456 para que reciba una chamada ou unha mensaxe de texto, respectivamente, no que se lle indique a localización solicitada.

Resulta moi útil paira localizar a persoas maiores ou con algunha discapacidade, aínda que tamén pode ser de gran axuda paira os pais preocupados por que os seus fillos se atrasan na hora de chegada a casa pola noite, xa que a través dunha mensaxe de texto ou de voz, o cliente coñece en tempo real a posición aproximada do usuario da móbil -rúa, poboación e código postal-, “cunha marxe de erro de 200 metros en cidade e de 5 a 20 quilómetros en zonas rurais”, aseguran desde a compañía.

O servizo non supón o pago de cotas mensuais ou de conexión, aínda que a recepción das mensaxes é de 0,45 céntimos se a localización ten éxito, e gratuíta se a localización non ten éxito. No caso das mensaxes de voz, o custo ascende a 0,12 céntimos de establecemento de chamada e 0,25 céntimos por minuto.

Tamén existe a posibilidade de coñecer a localización a través da páxina web do servizo, onde se mostra ademais un mapa da zona en que se atopa o fillo ou a persoa que se desexa localizar. O custo é de 0,45 céntimos se a localización ten éxito e gratuíta se a localización non ten éxito.

Pola súa banda, Amena puxo en marcha un servizo similar, denominado ‘Onde estás?…’ e co que o cliente “pode consultar as coordenadas xeográficas correspondentes á posición aproximada en que se atopa”. É dicir, se se atopa perdido e desexa coñecer a súa posición, tan só debe enviar unha mensaxe de texto ou chamar ao 222, elixir a opción adecuada -‘Servizos Localización’ e ‘Onde’-, e recibirá ao final de cada petición mensaxes de texto gratuítos coa información requirida.

No caso de Vodafone, o servizo non se comercializa paira clientes, pero a compañía conta cun programa de teleasistencia a persoas maiores e mulleres maltratadas, entre outras, que, impulsado pola Fundación Vodafone e xestionado por Cruz Vermella Española, permite coñecer tamén onde se atopan os usuarios.

Independentemente deste servizo concreto, oito de cada dez menores foron xa donos de máis dun modelo de teléfono diferente: o 24% posúe o seu terceiro móbil e outro 24%, o cuarto. Alegan os adolescentes que os terminais móbiles permitíronlles ampliar o seu círculo de amizades e ser máis sociables, aínda que o 19% non oculta tampouco que enviou mensaxes ameazantes ou insultantes a outras persoas (á marxe de bromas) e un 18% sentiuse “acosado” a través do móbil.

“O neno ten agora dúas preocupacións: se non leva o móbil inquiétase porque cre que vai perder a gran oportunidade da súa vida ao non coller esa chamada ou ler esa mensaxe, e á vez pode recibir comunicacións ameazantes”, alerta a psicóloga.