Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O psicólogo do colexio

Responsable da orientación educativa e profesional, tamén atende as demandas das familias e do profesorado

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 18deDecembrode2009
Img psicologoinfantilportada Imaxe: Jenah Crump

Desde fai tres décadas, os psicólogos dos centros escolares realizan tarefas de orientación educativa e profesional asignadas aos equipos e departamentos de orientación, pero o seu traballo non se limita a este ámbito. Dan resposta ás demandas das familias e do profesorado sobre aspectos psicolóxicos que inciden na adaptación persoal e social, no rendemento do alumno e na resposta educativa.

Img psiscologocolegioImagen: woodley wonderworks

A figura do psicólogo escolar nos centros comezou a implantarse hai 30 anos. Na actualidade, está regulada pola Lei Orgánica de Educación, que regula no artigo 157 os “servizos ou profesionais especializados na orientación psicopedagógica e profesional”. Aínda que comparten departamento con outros expertos capacitados para exercer como orientadores, en determinadas facetas e estadios a intervención recae só no psicólogo educativo.

Funcións
Os psicólogos son os profesionais que están autorizados, e capacitados, para previr e detectar problemas de saúde mental entre os escolares. A instancia do titor ou dos pais, han de velar pola detección temperá de trastornos do desenvolvemento. Entre as súas funcións destaca a avaliación psicolóxica dos estudantes mediante instrumentos e técnicas psicolóxicas específicas, das que sempre informa previamente os pais. A estes entrégalles o informe psicolóxico.

A importancia de contar cun psicólogo nun centro escolar estriba en que está preparado para diagnosticar con argumentos científicos estados psíquicos particulares, como o atraso madurativo, o déficit de atención ou a sobredotación intelectual. Determina trastornos de comportamento e das emocións e outros específicos da aprendizaxe. Ademais, intervén cando cumpra para buscar solucións con alumnos con discapacidades sensoriais e motoras.

O psicólogo é tamén o profesional capacitado para proceder á intervención con alumnos ou con grupos en situacións de conflito: violencia escolar, acoso ou condutas agresivas. Exercen de asesores do profesorado no manexo do grupo, das familias e dos alumnos sobre os problemas e procesos psicolóxicos que afectan a aprendizaxe, como os trastornos do soño e os trastornos da alimentación,

Unha das súas funcións máis demandadas e resolutivas é o asesoramento a familias, a profesores e aos alumnos que estiveron expostos a situacións traumáticas: falecemento dun familiar, malos tratos, abuso sexual, catástrofes, etc. Nestas ocasións, a súa intervención temperá é crucial para derivar ao escolar a un profesional externo que conte con máis tempo e máis medios. A pesar da súa importancia, o número de psicólogos escolares é moi escaso.

Faltan psicólogos
Segundo un informe elaborado polo Consello Xeral de Colexios Oficiais de Psicólogos, para desenvolver as súas funcións adecuadamente, o número de alumnos por psicólogo non debería, en ningún caso, exceder os 400/500. Especifica que nesta asignación non deberían obviarse o tipo de alumnado escolarizado no centro, o medio socio-cultural no que se encadra, os programas desenvolvidos, así como outras características do colexio que sexan relevantes para a actuación no mesmo.

Con todo, o estudo subliña que o cociente actual supera a cifra especificada, en especial, nas etapas infantil e primaria. Nestas, os equipos que traballan nos centros públicos deben atender tamén as demandas dos centros concertados, xa que non se contempla un concerto de orientación nas mesmas.

Con Bolonia, máster en psicoloxía escolar

A Conferencia de Decanos de Psicoloxía de España e o Consello Xeral de Colexios Oficiais de Psicólogos propuxo que na implantación do Espazo Europeo de Educación Superior contémplese o máster en Psicoloxía da Educación (120 ECS). Bolonia concede aos estudos de psicoloxía o Grao que se complementa coa introdución de bloques formativos obrigatorios e optativos que doten ao universitario de competencias específicas no campo da psicoloxía.

Pero o Grao é unha formación xeneralista e os psicólogos reclaman que se desenvolva un máster de Psicólogo Educativo específico. Propoñen dous perfís: profesional e investigador. No primeiro diferéncianse dous tipos: psicólogo escolar e psicólogo socioeducativo (en función de que a práctica profesional realícese nun contexto formal de educación ou nun contexto non formal).

A actuación do psicólogo, dous casos

Mariña é unha nena de catro anos que está en segundo de infantil. En clase móstrase tímida, non escoita, non contesta á súa profesora e comeza a demostrar atraso de aprendizaxe respecto dos seus compañeiros, que xa recoñecen as vocais. Ela non. Con todo, destaca no seu traballo manual e no debuxo ata o punto de que, con gran habilidade, copia as fichas do compañeiro de mesa que sabe máis capaz. Algo ocorre. Descartado un problema auditivo ou visual, o protocolo do centro escolar ponse en marcha: hai que coñecer que sucede con esta alumna. Co consentimento expreso dos seus pais, o psicólogo obsérvaa na súa aula e no departamento de orientación examina as súas respostas a diversos test. O diagnóstico describe atraso madurativo, non descarta sobredotación intelectual pero si déficit de atención. O psicólogo conclúe que polo momento non é necesario intervir, pero pauta unha nova análise antes de que finalice o curso.

Fernando foi un neno superdotado que estudou a EGB nos anos setenta. Entón o psicólogo non entraba nos centros escolares e a certificación da súa intelixencia superior chegoulle cando, ao pouco tempo de cumprir 20 anos, a curiosidade levoulle a superar sen problema o test Mensa. A pesar de ter unha capacidade extraordinaria coas matemáticas e coa física, Fernando suspendeu selectividade e tivo que resignarse a estudar unha carreira que el nunca elixise. Hoxe non dubida de que a axuda dun psicólogo conduciulle a aproveitar o seu talento, que quedou polo camiño.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións