Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O descubrimento do “Homo floresiensis” reabre o debate sobre a orixe da Humanidade

Os paleontólogos cren que esta nova especie sufriu un proceso de "enanización" ao quedar illada nunha illa

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 29deOutubrode2004

O achado dunha nova especie de homínido que viviu hai 18.000 anos nunha illa de Indonesia chamada Flores reabriu o debate sobre a orixe da Humanidade. Os paleontólogos consideran que os restos do “Homo floresiensis” reforzan a tese de que a Humanidade xurdiu no que agora é África hai 200.000 anos e que o home moderno procede dun tronco común: o “Homo erectus”.

O home de Flores coexistiu co “Homo sapiens”, tal e como ocorreu cos neandertales en Europa. Pero máis curioso aínda é que este homínido de apenas un metro de estatura, a pesar do seu diminuto cerebro, posuíse unha excelente dotación cognitiva, pois moi probablemente era capaz de tallar a pedra e fabricar ferramentas. “Eu creo que estes homínidos quedaron atrapados na illa dispondo desa tecnoloxía lítica. A especie que saíu de África fai dous millóns de anos, que viaxou por Eurasia e chegou á illa de Java, xa posuía esa industria”, explica o arqueólogo José María Bermúdez de Castro, codirector do equipo de investigación de Atapuerca.

O tamaño do cranio aparecido na illa de Flores, cunha capacidade encefálica de apenas de 380 centímetros cúbicos, o que supón un peso de 433 gramos, é comparable ao do “Australopithecus africanus”, que vivía en África fai 2,5 millóns de anos. “Iso resulta moi chocante. Que eu saiba é a capacidade cranial máis pequena atopada xamais”, argüe Bermúdez de Castro.

Proceso de enanización

Os autores da investigación, radicados nas universidades de Nova Inglaterra (Australia) e Wollonger (Indonesia), bautizaron co nome de Homo “floresiensis” os restos atopados ao escavar na cova de Liang Bua. A xuízo dos científicos consultados, o traballo dos arqueólogos é magnífico en canto á explicación do tamaño tan pequeno do homínido. “A evolución nas illas é moi particular, xa que as especies non teñen que enfrontarse a predadores, de maneira que poden prescindir da enerxía necesaria para crecer e fuxir doutros animais”, alega Bermúdez. “O máis sorprendente é que esa evolución cara á pequeñez produciuse nunha especie humana”, apostila.

Para Juan Luís Arsuaga, da Universidade Complutense de Madrid, é moi raro que un ser así chegase á illa navegando. Bermúdez aventura unha hipótese: o “Homo floresiensis” puido chegar a Flores camiñando, aproveitando que o paso era practicable. “Se se observa a zona no mapa, vese que a profundidade do nivel do mar é moi baixa, apenas chega aos 40 ou 50 metros de profundidade. Probablemente o nivel do mar descendeu o suficiente para permitir o acceso andando á illa”.

Se agora aparecesen restos de Homo “sapiens” en Flores, non sería desatinado inferir que o “H. floresiensis” conviviu co home actual e que este puido ser a causa que provocou a extinción do arcaico pigmeo. “A Humanidade evolucionou cara a formas moi diferentes. Unha delas é a que se atopou en Indonesia. Soamente o ‘sapiens’ tivo un modelo evolutivo distinto, consistente en incrementar a capacidade encefálica moi por encima do aumento corporal”, di Arsuaga.

Pola súa banda, Mike Morwood, un dos descubridores da nova especie, dixo onte, respecto ao homínido, que “algúns dos achados de Dmanisi (Xeorxia), dunha antigüidade de 1,8 millóns de anos, son os que máis se lle aproximan”. Bermúdez de Castro comparte esa opinión.

O experto español cre que homínidos como os de Dmanisi -que teñen unha capacidade cranial de entre 600 e 700 centímetros cúbicos e manteñen trazos de H. “erectus”- puideron chegar ata o oriente asiático, “meterse en Indonesia e quedar illados”. En Flores descubríronse ferramentas líticas de 840.000 anos de antigüidade. O que non se sabe é se os nosos antepasados e este parente afastado víronse as caras, xa que as primeiras probas da presenza da nosa especie en Flores datan de hai 11.000 anos.

Reto para o futuro

O descubrimento do home de Flores expón agora unha interesante cuestión: se nun medio ambiente insular illado sobreviviu un homínido ata fai relativamente tan pouco tempo, puido ocorrer o mesmo en moitas outras illas que aínda non foron exploradas? Este será un dos retos da paleontología para este século.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións