Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Formación Profesional a distancia

A modalidade de ensino non presencial permite compatibilizar a aprendizaxe coa actividade laboral
Por Marta Vázquez-Reina 29 de Xaneiro de 2010
Img tecladolistado
Imagen: Aleš Čerin

A Formación Profesional a distancia é xa una alternativa real en España. Neste curso 2009-2010, máis de 18.600 estudantes están matriculados nesta modalidade de ensino, dispoñible en 14 comunidades autónomas. Esta alternativa facilita a formación a quen, pola súa actividade laboral ou outras circunstancias e obrigacións, non poden cursar estudos presenciais. Paira acceder a ela é imprescindible dispor dun computador e una conexión a Internet.

Avance da FP

A Formación Profesional (FP) en España está en alza. Segundo as previsións do Ministerio de Educación, máis de 515.000 estudantes matriculáronse este curso 2009-2010 nalgún dos 142 títulos de Grao Medio e Superior que conforman a oferta destes ensinos de réxime xeral. Supón un incremento do 11,4% respecto ao número de alumnos inscritos fai tan só dous cursos. Parece que ao fin os mozos españois han adoptado a concepción sobre estes estudos que teñen desde hai moitos anos os estudantes europeos: son uns ensinos prácticos que se adaptan ás necesidades e demandas do mercado laboral e que contan cunhas altas taxas de empleabilidad.

É destacable o desenvolvemento que experimentou no noso país a modalidade de FP a distancia. Nos últimos cinco anos, a cifra de estudantes que se decantan polo ensino non presencial triplicouse. Na actualidade, máis de 18.600 alumnos están matriculados en ciclos formativos nos que non se require a asistencia regular a clase.

A cifra de estudantes que se decantan polo ensino non presencial triplicouse

O incremento responde o impulso que diferentes comunidades autónomas deron ao establecemento desta modalidade nos seus respectivos territorios. Apoiadas nas posibilidades que achegan hoxe en día as Tecnoloxías da Información e Comunicación (TIC), 14 autonomías teñen implantados distintos títulos de FP de Grao Medio e Superior, que poden cursarse a distancia a través de plataformas de aprendizaxe en liña.

A modalidade de ensino a distancia diríxese en xeral ás persoas adultas. O obxectivo é proporcionar una vía de estudos flexible a quen necesitan compaxinar a formación coa actividade laboral ou que, por outras circunstancias como a localización, problemas de saúde ou minusvalía, non poden acceder ao ensino presencial.

É una opción atractiva paira os traballadores que necesitan reciclarse e completar a súa formación

Moitos adultos que non puideron completar a súa formación por comezar a traballar a idades temperás, poden obter deste xeito un título que lles abra as portas doutros sectores laborais ou lles cualifique oficialmente paira o seu. Tamén é una opción atractiva paira os traballadores que necesitan reciclarse e completar a súa formación noutras áreas de coñecemento.

Acceso aos ensinos a distancia

Os requisitos académicos de acceso á modalidade de ensino a distancia son os mesmos que están establecidos con carácter xeral paira a Formación Profesional específica. Poden cursar ciclos formativos de Grao Medio os estudantes que obteñan o título de Graduado en Educación Secundaria Obrigatoria ou equivalente ou outros títulos de educación regulada superiores. Tamén quen superen a proba de acceso a ciclos formativos de Grao Medio ou a proba de acceso á universidade paira maiores de 25 anos.

Paira os ciclos de Grao Superior, é necesario ter o Título de Bacharel ou equivalente ou una titulación universitaria. Do mesmo xeito, poden acceder quen superen a proba de acceso a ciclos formativos de Grao Superior ou de acceso á universidade paira maiores de 25 anos.

Algunhas autonomías establecen un límite de 18 anos paira acceder a este ensino

En canto á idade, a diferenza da modalidade presencial, algunhas autonomías establecen un límite de 18 anos paira acceder ao ensino a distancia. Noutras, permítese ingresar aos maiores de 16 que acrediten ser traballadores, estean en situación de enfermidade ou discapacidade, ou ben sexan deportistas de elite.

Nun bo número de autonomías teñen acceso preferente ao ensino a distancia os traballadores que desexen mellorar o seu cualificación. A prioridade, en xeral, é paira os candidatos con experiencia laboral acreditada relacionada co perfil profesional do ciclo formativo que desexan cursar.

Desenvolvemento da aprendizaxe

A organización a medida do proceso de aprendizaxe e a autonomía que representa paira o estudante permite que todos os perfís poidan cursar estes ensinos con éxito. O modelo pedagóxico da FP a distancia baséase no autoaprendizaje, pero nalgúns casos poden contemplar na súa organización una parte presencial, á que os alumnos están obrigados a asistir.

É necesario que o estudante dispoña dun computador propio e dunha conexión a Internet

O habitual é que o estudante desenvolva a súa formación a través de una plataforma virtual fixada paira a FP a distancia. Por iso, é necesario que dispoña dun computador propio e dunha conexión a Internet. Na plataforma cólganse os materiais didácticos deseñados de forma específica paira este sistema de ensino, sobre os que pode traballar desde a súa casa. Durante o proceso non está só. Conta co apoio do persoal docente que orienta, guía e realiza o seguimento do alumno na súa formación. Nalgunhas comunidades, é obrigatorio que os estudantes asistan a diferentes tutorías co profesor, xa sexan colectivas ou individuais.

A carga lectiva por curso determínaa o propio estudante en función das súas necesidades ou dispoñibilidade. Na maioría das autonomías, recomendan non matricularse en máis de catro ou cinco módulos formativos á vez. A avaliación é continua, pero ao finalizar o período lectivo, o alumno debe realizar una proba final presencial. Os resultados que obtén nela, sumados á información das actividades formativas que almacena o titor durante o proceso de aprendizaxe, permiten ao docente emitir a cualificación final do módulo profesional.

Oferta das comunidades

A maioría de ciclos de Formación Profesional a distancia dispoñibles no noso país corresponden a Títulos de Grao Superior, mentres que a oferta de Grao Medio é máis limitada. En canto ás familias profesionais, nesta modalidade de ensino priman as máis demandadas na FP presencial: administración e xestión, informática, hostalaría e turismo e servizos socioculturais á comunidade.

Os ensinos de FP a distancia impártense en xeral en centros educativos públicos, aínda que algunhas comunidades, como Andalucía e Valencia, permiten impartir esta modalidade de estudos a centros docentes privados que teñan autorizados ciclos formativos de FP específica presencial.

A oferta está dispoñible en todas as comunidades, excepto en Galicia, País Vasco e Navarra

A oferta está dispoñible en todas as comunidades, excepto en Galicia, País Vasco e Navarra. Nalgunhas delas, ao carecer do requisito de ser residente da autonomía, poden acceder á formación a distancia estudantes doutras comunidades, aínda que deberán desprazarse aos centros de formación paira realizar as probas de avaliación ou paira asistir a clases presenciais nos módulos que se requira.

Comunidades máis destacadas

Andalucía: esta comunidade foi una das pioneiras en establecer a modalidade de FP semipresencial ou a distancia e conta na actualidade con máis de 3.000 estudantes. Este curso dispón de nove ciclos de FP de Grao Superior e un de Grao Medio. Os únicos requisitos paira acceder a eles son os académicos, aínda que en caso de límite de prazas, teñen preferencia os solicitantes traballadores, ocupados ou parados, con experiencia profesional relacionada co ciclo formativo que desexan cursar.

Madrid: dez Institutos de Educación Secundaria madrileños imparten dous ciclos de FP a distancia (un de Grao Medio e outro de Grao Superior). Ademais dos requisitos académicos, as persoas que desexen cursar estes ensinos deben ser maiores de 18 anos, residentes na comunidade e, de forma preferente, traballadores con experiencia laboral que desexan mellorar a súa cualificación profesional.

Asturias: o Principado inclúe na súa oferta de FP a distancia cinco ciclos de Grao Superior e tres de Grao Medio. Poden cursar estes ensinos os adultos que no momento de presentar a solicitude de admisión cumpran os requisitos académicos que, con carácter xeral, dan acceso aos ensinos de Formación Profesional. Tamén poden acceder os maiores de 16 anos que acrediten a condición de traballador, atópense en situación extraordinaria de enfermidade, discapacidade física ou calquera outra de carácter excepcional que lles impida realizar os ensinos en réxime ordinario.

Comunidade Valenciana: o Centro específico de Educación a Distancia desta comunidade é o encargado de organizar a oferta de FP non presencial. Complétase con 17 ciclos de Grao Superior e 11 de Grao Medio. É requisito imprescindible que o estudante sexa maior de 18 anos ou maior de 16, sempre que sexa traballador, deportista de elite ou acredite una enfermidade ou dificultade que lle impida asistir ás clases regulares.

Estremadura: a través da plataforma Avanza, a comunidade estremeña imparte seis ciclos de FP de Grao Superior e un de Grao Medio. Os ensinos están dispoñibles paira persoas maiores de 18 anos e, con carácter excepcional, os maiores de 16 que teñan un contrato laboral que lles impida acudir aos centros educativos en réxime ordinario ou se consideren como deportistas de alto rendemento.

Canarias: a FP a distancia forma parte da Rede de Educación paira Adultos da comunidade, que dispón de 10 ciclos formativos. Paira acceder aos ciclos de Grao Medio é necesario ser maior de 18 anos e paira os de Grao Superior, ser maior de 20 anos.

Cataluña: esta comunidade, con máis de 4.000 alumnos, concentra o maior número de estudantes de FP a distancia do país. Os cinco ciclos de Grao Medio e o sete de Grao Superior xestiónanse a través do Institut Obert de Catalunya e paira acceder a eles só se esixen os requisitos académicos ordinarios.