Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Preto de 130.000 escolares están diagnosticados en España como alumnos con necesidades educativas especiais

A introdución das novas tecnoloxías nas aulas resulta clave paira lograr a integración destes estudantes

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 04deNovembrode2003

As novas tecnoloxías da información e a comunicación convertéronse na esperanza de moitos alumnos con necesidades educativas especiais. Así, por exemplo, permiten que un neno con parálise cerebral poida xogar cos seus compañeiros. Mediante un sintetizador de linguaxe cunha luz verde e outra vermella, o rapaz envía aos seus amigos a correr apertando a primeira e fai que se deteñan, apertando a segunda. Este é soamente un exemplo citado por Jesús Beltrán, catedrático de Psicoloxía Evolutiva e da Educación da Universidade Complutense de Madrid, durante a Conferencia Europea sobre Necesidades Educativas Especiais e Tecnoloxías da Información, que reuniu en Madrid a expertos e docentes de toda Europa.

Paira Beltrán, a realidade das novas tecnoloxías aplicadas á educación comeza con profecías “erradas”: “na década dos anos 20 dicíase que os debuxos substituirían aos libros, nos 50 a televisión presentábase como o futuro da educación, nos 60 o ensino asistido por computador ía desprazar aos profesores… Agora dise que a escola do século XXI é a web. Pero a verdadeira realidade é que nin os libros desapareceron, nin se baleiraron as aulas e non se desprazou aos profesores”. Así, aínda que ninguén pode negar que as novas tecnoloxías representan un importante poder, Beltrán sinala que «son só un instrumento que, aínda que poderá condicionar o destino da educación, nunca será capaz de cambiar o ensino por si mesma».

En España, preto de 130.000 escolares están diagnosticados como alumnos con necesidades educativas especiais, segundo púxose de manifesto na Conferencia. A súa escolarización ten dúas modalidades: en centros ordinarios integrados co resto do alumnado e en centros ou aulas específicas de educación especial. O 2,3% do alumnado ten necesidades educativas especiais permanentes, deles o 1,8% está integrado en centros ordinarios e o 0,5% está escolarizado en centros específicos.

Por outra banda, é a Educación Primaria a etapa educativa con maior relación deste alumnado integrado en centros ordinarios (23 por 1.000), seguida de Secundaria (15 por 1.000) e, por último, a Infantil (8 por 1.000). A deficiencia psíquica é o diagnóstico con maior porcentaxe, cun 68%; o diagnóstico de plurideficiencia alcanza a porcentaxe do 9%, mentres que os diagnósticos de deficiencia motórica, autismo, problemas graves da personalidade e deficiencias sensoriais (auditiva e visual) afectan a porcentaxes comprendidas entre o 3 e o 7%. Ademais, e segundo datos do Instituto Nacional de Calidade Educativa (INCE), son os centros públicos os que acollen a un 79% deste alumnado, fronte a un 21% que se atopa escolarizado nos privados.

“Redeseñar” a educación

Os expertos consideran que se as tecnoloxías apoian una pedagoxía da reprodución «estarán condenadas desde o comezo a replicar e reproducir os datos informativos». Por contra, se apostan por unha pedagoxía cognitiva poden axudar a «redeseñar» a educación, comezando por redefinir o papel do profesor (clave no proceso educativo) e facendo que os alumnos poidan utilizar os instrumentos tecnolóxicos ao servizo da súa aprendizaxe. “Até agora, o problema reside en que se continúa aprendendo de maneira pasiva desde a pantalla e non se fai da tecnoloxía un instrumento cognitivo”, afirma Beltrán.

No entanto, nalgúns colexios do mundo empezáronse a configurar novas comunidades de aprendizaxe onde «todos aprenden e todos ensinan». Nelas ensáianse modelos educativos que cambian a relación profesor-alumno, a interacción educativa, a estrutura curricular, os sistemas de avaliación e o clima escolar. Neles as tecnoloxías están integradas dentro da aula e o software educativo cobra un papel relevante.

Os recursos tecnolóxicos teñen una alta capacidade de adaptación ás minusvalías, deficiencias ou discapacidades pero, por outra banda, resulta certo que estas tecnoloxías de axuda paira persoas con discapacidade son, a día de hoxe, limitadas na maioría dos colexios españois. Por iso, na Conferencia púxose de manifesto a necesidade imperiosa de que a educación dixital esténdase ao terreo da educación especial, “porque aínda que se conta con solucións técnicas nos laboratorios, é necesario que estas se apliquen na cotidianidad das aulas”. Sobre este aspecto, os expertos advirten da «fenda dixital» que poden supor as novas tecnoloxías paira os alumnos con discapacidade, o que contribúe a ensanchar as diferenzas e aumentar a segregación.

Prioridade da UE

A incorporación das novas tecnoloxías ao ensino é una das prioridades políticas e sociais da Unión Europea (UE). Una cuestión que deixaron ben clara durante o pasado mes de maio os ministros de Educación do Quince, que aprobaron una resolución na que se comprometeron a «fomentar e apoiar a plena integración dos nenos e mozos con necesidades especiais mediante a educación e formación adecuadas». Paira iso, apostan por «prestar atención á utilización das novas tecnoloxías multimedia e de Internet, a fin de mellorar a calidade da aprendizaxe».

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións