Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Fontes documentais: Internet ou bibliotecas?

O uso de estratexias e destrezas para buscar e seleccionar información é imprescindible para garantir a validez de Internet como fonte de documentación académica

Internet substituíu a gran parte do labor documental académica que ata hai unha década prestaban case de modo exclusivo as bibliotecas universitarias. Pero a pesar de que os estudantes se consideran hábiles e capacitados para buscar información con fins académicos a través da Rede, distintos estudos demostran que as súas destrezas na procura e selección de fontes documentais son limitadas. Para evitar erros e dotar de fiabilidade aos traballos que realizan, os expertos recomendan a alfabetización informacional dos alumnos e a complementariedade dos recursos de Internet cos que proporcionan os novos modelos de bibliotecas .

Img bibliotecaportadaImagen: Rubén García / Eroski Consumer

Internet converteuse hoxe en día no principal elemento de consulta dos estudantes universitarios cando teñen que buscar fontes documentais para levar a cabo as súas tarefas académicas. Tal como afirman Jaume Sureda e Rubén Comas, do departamento de Pedagoxía Aplicada e Psicoloxía da Educación da Universidade das Illas Baleares, a Rede modificou “a forma de acceder, consultar e empregar a información no ámbito educativo e académico”. Así o reflicte o estudo realizado por estes especialistas sobre o uso de Internet como fonte de documentación académica entre os universitarios, que conclúe que máis do 84% dos estudantes usan regularmente Internet con estes fins, sobre todo, para elaborar traballos da carreira.

O alumnado fai un uso moi escaso dos fondos bibliográficos das bibliotecas

Este auxe da Rede como fonte de información provocou un detrimento no uso doutros recursos documentais, en especial das bibliotecas. Segundo os datos da investigación de Sureda e Comas, similares aos resultados doutros estudos internacionais, o alumnado fai un uso moi escaso dos fondos bibliográficos das bibliotecas.

Afecta este cambio á calidade do traballo académico dos estudantes? “Nós defendemos a complementariedade das dúas fontes”, sinalan os investigadores. No entanto, o alumnado debe dispor “de directrices claras que lle permitan determinar a fiabilidade dos documentos que utiliza da Rede”, matizan.

Aprender a usar Internet

Internet elimina barreiras espazo-temporais, é fácil e cómodo de usar e permite acceder a un incontable número de recursos. Pero todas estas vantaxes poden deixar de selo se os estudantes non teñen unha estratexia adecuada para buscar e seleccionar a información que contén. “Buscar en Internet é, en principio, unha tarefa difícil”, así o afirma María José Hernández, da Facultade de Educación da Universidade de Salamanca. No seu relatorio ‘Uso de Internet como fonte de información para traballos académicos’, Hernández sinala que “para navegar na Rede -e chegar a bo porto con certas garantías- é imprescindible desenvolver determinadas destrezas de procura”.

A alfabetización informacional é unha das competencias craves que deben adquirir os estudantes universitarios

Estas destrezas forman parte da chamada alfabetización informacional, considerada hoxe en día pola maioría de organismos e institucións educativas como unha das competencias craves que deben adquirir os estudantes universitarios. Hernández apunta que un buscador eficaz é alguén que é “capaz de planificar a procura e de seleccionar os sistemas de procura máis apropiados en función do seu obxectivo”, pero ademais, é necesario que saiba discriminar de forma crítica a información que atopa e “elixir a de máis calidade e comprensibilidade”, engade.

Con todo, tal como sinalan Sureda e Comas, para os universitarios “existe pouca vida no universo Internet máis aló de Google “. Distintos estudos evidencian o descoñecemento que os estudantes teñen doutros recursos de información académica adicionais aos buscadores, como as bases de datos especializadas ou as listas de distribución. A esta estratexia de procura simple e pouco depurada únese a falta de destrezas adecuadas para seleccionar a información. María José Hernández admite que son poucos os estudantes que “analizan a relevancia dos resultados obtidos nas súas procuras”. A selección, apunta esta especialista, baséase máis nos “criterios que propón o buscador que nos propios”.

As novas bibliotecas universitarias

O impulso das novas tecnoloxías, sumado ao novo concepto de ensino que propugna o Espazo Europeo de Educación Superior (EEES), modificou a tradicional concepción da biblioteca universitaria como lugar de estudo ou de consulta e préstamo de obras. O plan estratéxico da Rede de Bibliotecas Universitarias (REBIUN) do noso país propón unha transformación destes servizos académicos nun novo modelo -que xa foi adoptado por moitas universidades– denominado Centros de Recursos para a Aprendizaxe e a Investigación (CRAI).

Tal como define REBIUN, un CRAI é “unha contorna dinámica no que se integran todos os recursos que dan soporte á aprendizaxe e a investigación na universidade”. Isto inclúe, ademais dos servizos e recursos bibliotecarios, tecnolóxicos e audiovisuais que ata agora prestaban as bibliotecas, outros adicionais como reprografía, produción de materiais dixitais, xestión de bases de datos informatizadas ou formación de usuarios, entre outros. O informe ‘Das bibliotecas universitarias aos Centros de Recursos para a Aprendizaxe e a Investigación’, publicado pola Conferencia de Reitores de Universidades Españolas (CRUE), resume algunhas das principais achegas dos CRAI ao ámbito académico:

  • Posibilita o acceso a toda a información e documentación que o usuario necesite da universidade dunha forma fácil, rápida e organizada.
  • Ocúpase da expansión das coleccións bibliográficas e da integración doutros materiais e coleccións en soporte papel e dixital.
  • Organiza actividades curriculares e extracurriculares dos distintos usuarios que integran o campus e deseña e implementa actividades académicas.
  • Dispón de servizos adaptados e personalizados segundo as necesidades dos usuarios.
  • Coordina e optimiza os recursos e servizos que ten dispersos a universidade, que son útiles para o desenvolvemento das tarefas de docencia, aprendizaxe e investigación.
  • Fai uso das tecnoloxías para permitir a accesibilidade á información e a organización desta para os usuarios.

    RSS. Sigue informado

  • Pódeche interesar:

    Infografía | Fotografías | Investigacións