Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Educación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Técnicas de aprendizaxe activa

Facer partícipe ao estudante do proceso de ensino permítelle desenvolver habilidades e competencias para aprender en por si

Img estudiantes45listado Imaxe: thinkpublic

“Saber facer” e “aprender a aprender” son os dous obxectivos formativos principais que propón o modelo educativo do Espazo Europeo de Educación Superior (EEES) ás universidades. Para lograr implementalo, non abonda con que os docentes recorran ás tradicionais metodoloxías didácticas centradas nas clases maxistrais ou na toma de apuntamentos. É necesario incrementar o protagonismo dos estudantes con métodos activos de ensino. A aprendizaxe baseada en problemas (ABP), o estudo de casos ou o ensino por proxectos son algunhas técnicas que permiten centrar a aprendizaxe na actividade do alumno.

As leccións maxistrais ou as clases centradas en tomar apuntamentos foron ata hai poucos anos as metodoloxías didácticas máis frecuentes nas aulas universitarias do noso país. Pero hoxe en día, esta forma de ensinar tende a reducirse en favor doutras novas técnicas e métodos de ensino máis acordes cos obxectivos formativos que marca o Espazo Europeo de Educación Superior (EEES), o marco educativo ao que este curso 2010-2011 adaptáronse xa todas as universidades españolas.

O novo escenario europeo establece unha estratexia docente moi diferente á anterior. O obxectivo é conseguir que os alumnos desenvolver competencias e habilidades por si mesmos, que lles preparen para enfrontarse con posterioridade ao ámbito profesional con eficacia. Cobra relevancia a aprendizaxe autónoma, centrado na actividade do alumno, máis que na do docente.

As competencias desenvólvense cando se exercitan, non ao recibir clases maxistrais

Isto implica un importante cambio nas aulas. “Se cremos que aprender é máis que memorizar contidos, teremos que cambiar o modo en que ensinamos as nosas materias”, afirma Alfredo Prieto, Doutor da Facultade de Bioloxía da Universidade de Alcalá e un dos pioneiros no noso país no estudo de metodoloxías activas de aprendizaxe. Prieto recalca que as competencias se desenvolven cando se exercitan, non ao recibir clases maxistrais. Isto alcánzase coa práctica nas aulas de metodoloxías de aprendizaxe activa, unhas técnicas que, se se implementan de forma adecuada, “motivan aos estudantes para aprender, melloran as súas actitudes cara á súa educación, reducen o desgaste estudantil e o fracaso académico e melloran a calidade da aprendizaxe”, resume o especialista.

Aprendizaxe Baseada en Problemas (ABP)

A técnica didáctica de Aprendizaxe Baseada en Problemas (ABP) é hoxe en día una das estratexias de ensino activo de máis éxito entre a comunidade docente. ABP propón investir o proceso de aprendizaxe tradicional: no canto de expor a información e despois buscar a súa aplicación na resolución dun problema, comézase pola formulación do problema e implícase ao alumno nas tarefas e pasos que hai que dar para resolvelo.

O ABP pódese utilizar con éxito en todas as disciplinas e niveis educativos

Que gaña o alumno? Por unha banda, estimúlase a autoaprendizaxe e o desenvolvemento de habilidades cognitivas como o pensamento crítico, a análise e a aprendizaxe significativa. Por outra, ao ser actividades que en xeral se realizan en grupo, foméntase a responsabilidade, o compromiso, a toma de decisións e o traballo colaborativo.

Esta estratexia pódese utilizar con éxito en todas as disciplinas e niveis educativos. Para que resulte máis efectiva, é preciso que se presenten problemas do mundo real, que interesen e esperten a inquietude por resolvelos aos alumnos. Deste xeito, permítese que o estudante atope a relación dos seus coñecementos e aprendizaxes coa contorna que lle rodea, dótelles de sentido e lle sexa máis fácil entender a clásica pregunta “por que teño que aprender isto?”. O papel do docente tamén debe ser activo, ten que saber adecuar o problema que expón ás capacidades dos seus alumnos e debe guiarlles no proceso de resolución e axudarlles a identificar que necesitan saber para concluílo.

Método do Caso (MdC)

O Método do Caso adoptouse para ensinar aos estudantes a resolver problemas do mundo real

Desde que a prestixiosa Universidade de Harvard comezou a implantar nas súas aulas a principios do pasado século o Método do Caso (MdC), esta técnica didáctica adoptouse en universidades e escolas de negocios de todo o mundo para ensinar aos seus estudantes a resolver problemas do mundo real. Do mesmo xeito que o ABP, o seu obxectivo é implicar de forma activa ao alumno na resolución dos problemas, aínda que o proceso de aprendizaxe desenvólvese de forma diferente.

O traballo dun caso propón aos alumnos a análise e a toma de decisións respecto dunha situación concreta. Para iso achégaselle toda a información concernente ao tema de estudo para que a investige, defina os problemas e contraste ideas.

O fin principal é que o estudante sexa capaz de elaborar as súas propias conclusións e achegue novas ideas e estratexias para solucionalo. Esta forma de aprendizaxe permite traballar cun enfoque profesional e relacionar coa contorna laboral os coñecementos adquiridos na aula, facilita a comprensión a partir de problemas reais e motiva e dinamiza a actitude do alumno nas aulas.

Ensino por proxectos
Os proxectos fomentan a autoaprendizaxe dos alumnos mediante o traballo en grupo

A Aprendizaxe Baseada en Proxectos é unha metodoloxía de ensino activo e colaborativo que fomenta a autoaprendizaxe dos alumnos mediante o traballo en grupo. A súa finalidade é que o estudante aprenda os contidos curriculares a través da súa propia investigación e experiencia durante o desenvolvemento do proxecto, xa que debe aplicalos para lograr a súa conclusión.

Como nas demais técnicas de aprendizaxe activa, o ensino por proxectos ten a súa base na aplicación de coñecementos ao mundo real. O docente debe describir e marcar os obxectivos do traballo colaborativo e establecer as pautas principais que deben seguir os alumnos para desenvolvelo. A formulación ten que ter en conta tanto os coñecementos e habilidades que o profesor desexa que adquiran os estudantes, como as capacidades previas que teñen para levar o proxecto a cabo. Nesta fase previa, pódense asignar distintos roles aos compoñentes do grupo para que cada un teña ben definida as súas funcións.

Etiquetas:

aprendizaxe eees

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións