Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A sobrepesca pode levar á extinción ás quenllas, advirten os científicos

As flotas atuneras do Atlántico deberán liberar aos exemplares que se enganchen ás súas redes

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 12deNovembrode2002

A reunión do Comité Internacional do Atún Atlántico (Iccat), que finalizou a semana pasada en Bilbao, mostrou una especial preocupación pola desaparición de moitas especies de quenllas. Así, escualos que fai 20 anos abundaban nos mares hoxe practicamente desapareceron. Por esta razón vanse a realizar nos Atlántico estudos de avaliación de especies de quenllas pequenas -como o marraxo sardinero, o marraxo dienteuso e da tintorera-, paira coñecer o seu verdadeiro estado, ante a progresiva eliminación da especie no Pacífico.

A demanda desta especie en Asia paira a preparación dunha sopa feita a base da aleta do escualo xerou un comercio a nivel mundial que provocou que algunhas especies de quenllas queden perigosamente reducidas. “Si destrúese ao rapaz depredador que ocupa a cúspide no océano, interrompemos o equilibrio enteiro da cadea de alimentación nese sector”, sinalan os informes de Iccat.

As causas da desaparición de quenllas foron, ademais da sobrepesca pola comercialización das súas aletas, a destrución do seu hábitat, así como a sobrepesca accidental, por exemplo, xunto coa pesca do atún.

Agora xa se estableceron as primeiras regulacións paira a quenlla atlántica, de face a minimizar as perdas e capturas desta especie. En principio, todos os países membros do Iccat -entre os que se atopa España- deben de presentar datos de captura e deberán de esixir ás súas flotas atuneras que liberen ás quenllas capturadas de forma fortuíta, en particular os xuvenís, nas redes coas que recollen os atunes.

Madurez lenta

Numerosas variedades de quenllas crecen lentamente, tardan moito tempo en madurar e non son moi fértiles. A quenlla branca alcanza a madurez aos 9 anos os machos, e aos 15 anos as femias. Hai outras especies de quenllas que só dan una cría e algúns como a quenlla Sandbar comeza a súa madurez sexual aos 25 anos.

Como vemos, a incapacidade das quenllas paira reproducirse rapidamente non lles permite substituír adecuadamente a poboación que cae presa da pesqueira. O que significa que son en extremo vulnerables ao exceso de explotación, xa que se requiren moitos anos para que a súa poboación aumente de novo. Ao redor de 36 especies -entre as 100 variedades que se explotan- son vulnerables, están ameazadas ou en perigo crítico de extinción.

A gran maioría son carnívoros, pero polo seu tamaño e a natureza da dentadura uns son máis perigosos que outros. Por outra banda, o alimento principal das quenllas son os peixes de tamaño mediano vellos e enfermos.

As quenllas son especies que, do mesmo xeito que as baleas e os golfiños, son os depredadores á cabeza da cadea alimenticia, polo que posúen taxas de reprodución moi lentas. Isto faios moi sensibles á sobrepesca.A Lista Vermella da Unión Internacional paira a conservación da Natureza (UICN) inclúe 95 especies de quenlla, incrementándose de 7 a 19 o número de especies catalogadas como vulnerables, e de 7 a 17 as especies en perigo de extinción.

350 especies diferentes

Neste momento coñécense 350 especies diferentes, que van desde o pequeno Squaliolus laticaudus -de non máis de 20 centímetros e 200 gramos- até a xigante quenlla Balea -que chega a medir 20 metros cun peso de 15 a 20 toneladas-. Outro das quenllas grandes é o tigre ou tintorera (Galeocerdo cuviei) cuxo corpo chegou a medir 6,5 metros e que abunda no Golfo de California.

Segundo o seu tamaño, nalgúns países chámase quenllas aos que teñen una talla maior a metro e medio e cazones aos que miden menos. Con todo, este nome aplícase paira as especies Mustelus californicus, Mustelus lunulatus, tamén chamadas quenlla mamón, e Rhizoprionodon terranovae ou cazón de lei. Ás crías das quenllas coñécellas como cazones.

Pódese citar o caso de Iemen ou de Djibuti, onde os pescadores baleiraron literalmente de quenllas esa zona do Mar Vermello por mor do seu sistema de pesca con aboias flotantes ás que enganchan anzois. O obxectivo é cortarlles as aletas paira vendelas ao mercado asiático.

O mesmo problema existe nas Galápagos e na Illa de Coco coa Cornuda negra, que a pesar da existencia de parques nacionais na zona padece una presión de pesca terrible. A súa carne proporciona proteínas baratas a millóns de pescadores de subsistencia asiáticos.

A captura da quenlla incrementouse cando se descubriu que no seu fígado tenia un aceite que contiña grandes cantidades de vitamina A. O fígado de quenlla representou, durante a segunda Guerra Mundial, a fonte principal de vitamina A, chegando a alcanzar prezos elevados no mercado internacional. Isto fixo que nalgúns países como Estados Unidos e Australia rexistrásese un aumento considerable na captura de quenllas.

O tamaño e o peso do fígado de quenlla varía segundo a especie e a estación do ano. Nalgúns exemplares este órgano representa case una quinta parte do peso do animal, como na quenlla tigre ou tintorera, considerado tamén como outro dos escualos que presenta un fígado rico en aceite.

Contaminación

As quenllas evolucionaron nun medio ambiente que presenta poucos depredadores. Por iso, do mesmo xeito que ocorre con outros predadores mariños e terrestres, as quenllas xogan un papel moi importante á hora de consumir e retirar do ecosistema aos individuos débiles ou enfermos, contribuíndo desa forma a manter a saúde das diferentes especies presa.

A gran maioría de quenllas utilizan e comparten estes mares polo menos nunha etapa das súas vidas e consecuentemente ven directamente afectados os humanos que alteran o seu hábitat. Utilizan as zonas próximas ás praias como criadeiros, áreas agora danadas ou destruídas pola contaminación, o que constitúe un inconveniente máis paira o seu perpetuación.

As quenllas habitan os mares desde épocas prehistóricas mesmo antes da existencia dos dinosauros, habéndose descuberto restos dun antepasado que contaba con pel lisa e que data de 400 millóns de anos de antigüidade. Aínda que esta especie é das máis antigas que se coñece, pouco se sabe acerca del.

Capturas

En México, até agosto do 2002, as capturas de quenlla e cazón, tanto no océano Atlántico como no Pacífico, han totalizado un volume de 14.700 toneladas. Esta cifra representa una diminución estimada do 12% con respecto ao período 1997-2001, e do 35% si compáralla co lapso 1990-1996, cando se pescaron 34.000 toneladas. En 1998 tíñanse rexistrados a 57 barcos con permiso paira a pesca da quenlla. Este número incrementouse a 303 barcos en 2002, en vista do lucrativo negocio.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións