Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Antártida

As investigacións que se realizan sobre este continente poden servir para solucionar algúns dos principais problemas ambientais

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 24deNovembrode2005

A Antártida, palabra de orixe grega que significa “oposto ao Ártico”, é un continente cheo de enormes contrastes. A súa extensión, ao redor de 14 millóns de km2, circunda en forma de anel ao Polo sur, aínda que no inverno alcanza os 30 millóns de km2, debido ao congelamiento do mar adxacente. O espesor media do xeo que cobre este continente é de 2.500 metros e alberga ao redor da 80% da auga doce do planeta. A súa temperatura media é de -17º, debido á súa localización na zona polar, á súa gran altura media, de 2.000 metros sobre o nivel do mar, e á pouca radiación solar que recibe e logra manter. No verán pódese gozar da luz as 24 horas ao día, mentres que os invernos son case de total escuridade, debido á inclinación do eixo de rotación da terra con respecto ao plano da órbita da Terra ao redor do Sol.

Estas condicións extremas provocan que a Antártida non teña vexetación, salvo formas moi simples de algas, brións e líquenes, e a fauna é moi escasa, aínda que focas, aves e diversos tipos de pingüíns abundan no océano que o rodea. Así mesmo, entre as especies que viven no Océano Antártico, destaca o krill, un pequeno crustáceo de 3 centímetros de longo, fonte alimenticia de case todas as demais especies e base da cadea ecolóxica antártica. No século XVIII e XIX os cazadores de focas e baleas xa se achegaban ás costas da península Antártica, pero estaban o tempo xusto para fuxir do inicio do inverno polar. Pola súa banda, o noruegués Amundsen convertíase no primeiro ser humano, o 14 de decembro de 1911, en chegar ao extremo máis austral da Terra, adiantándose en dous meses á expedición británica do capitán Scott.

A importancia de investigar na Antártica ten numerosas vertentes.A importancia de investigar na Antártica ten numerosas vertentes A fauna e flora que habitan naquelas terras, pingüíns, focas, baleas, krill, algas e líquenes fundamentalmente, non son ben coñecidos aínda pola ciencia. O adelgazamento, que non buraco, da capa de ozono da Antártida, descubriuse durante os anos 80. En anos sucesivos, as medicións detectaron que os niveis de ozono sobre a Antártida descenderon a niveis máis baixos do normal entre agosto e finais de novembro, chegando nalgunhas ocasións a afectar o extremo do Sur de América, Australia ou Nova Zelandia. A diminución de aerosois como o CFC, así como do resto de gases que afectan o ozono, son de vital importancia para evitar que siga debilitándose. Así mesmo, os científicos tamén constataron na Antártida as consecuencias do cambio climático. A temperatura do mar alí experimentou un ascenso dun grao nos últimos 15 anos, o que pon en risco a miles de especies que habitan o continente xeado. Ademais, con este quecemento, o xeo derretido parece estar a facer madeixa en grandes glaciares e barreiras de xeo de enorme tamaño.

Por outra banda, a Antártida está a ofrecer aos científicos numerosas sorpresas. Os denominados extremófilos, organismos que sobreviven en hábitats extremos, como o frío polar da Antártida, poden resultar moi útiles para o desenvolvemento de fármacos, por exemplo. Así mesmo, a especial xeoloxía antártica pode arroxar luz sobre a formación da Terra, e as burbullas de aire conxelado atrapadas no xeo fai miles de anos ofrecen datos sobre os cambios do clima. Neste sentido, a evolución do clima antártico, do cal depende o clima do planeta, é fundamental para os seres humanos. As correntes mariñas, os ventos, a reflexión da luz solar, a formación de témpanos ou a espesura da capa de xeo inflúen directamente na agricultura mundial.
Por iso, os científicos están a tratar de chamar a atención sobre as instancias gobernamentais para poder protexer á Antártida convenientemente. Por exemplo, o Consello Internacional da Ciencia (ICSU), unha organización non gobernamental que engloba institucións científicas nacionais e organizacións internacionais, anunciaba recentemente a celebración do Ano Polar Internacional 2007-2008, un ambicioso programa global de investigación no que poderían participar máis de mil científicos de todo o mundo.

A Antártida, un continente de paz e ciencia

O Tratado Antártico, en vixencia desde o 23 de xuño de 1961, establece que a área antártica só debe usarse con fins pacíficos, A área antártica só debe usarse con fins pacíficos favorecéndose a liberdade de investigación científica e a cooperación internacional. Ademais, existen unhas 170 recomendacións adoptadas polos estados asinantes, como o Protocolo sobre Protección Ambiental, en vixencia desde o 14 de xaneiro de 1998, que procura protexer o medio ambiente antártico mediante cinco anexos específicos. A pesar deste acordo pacífico internacional, sete dos estados membros consultivos do Tratado manteñen reclamacións sobre importantes sectores do territorio.

A “poboación” deste continente constitúeno un milleiro de científicos e militares -os cales só poden acudir en tarefas científicas e de mantemento- que poboan as preto de 100 estacións científicas duns 20 países, cifra que crece ata as 10.000 persoas no verán. Nos últimos anos, a esta poboación eminentemente científica uníuselle un número ascendente de turistas que visitan este continente a bordo de buques de pasaxeiros. Pola súa banda, España posúe na Antártida dúas estacións científicas, a Juan Carlos I e a Gabriel de Castela, e dous navíos científicos españois, o Hespérides e o As Palmas, financiados polo Plan Nacional de I+D+i , que visitan constantemente ese territorio e os seus mares en campañas de estudo.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións