Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

As especies móvense cara ao Norte

O cambio de temperaturas é dez veces máis rápido na actualidade

O aumento das temperaturas provoca que algunhas especies se despracen cara ao Norte ou a maiores alturas, a zonas que agora xa non resultan tan frías. No Mar do Norte, concretamente, os peixes de augas máis frías diríxense cara ao Polo norte; o Mediterráneo está a empezar a verse colonizado por especies tropicais como a alacha (adóitase confundir coa sardiña) mentres que especies de augas frías e de interese comercial, como a caballa, reducen a súa presenza. Os paxaros, pola súa banda, móvense tamén cara ao Norte e, ademais, modifican a súa conduta de emigración e reprodución. E en África observouse que os mosquitos portadores da malaria están a desprazarse a zonas máis elevadas aínda que, neste caso, crese que a razón non é só o aumento da temperatura. Neste sentido, din os expertos, non é certo que o cambio climático vaia supor una dispersión global desta enfermidade, aínda que a dispersión dalgunhas aves poidan pon en perigo ou facer desaparecer outras especies.

Adaptación de plantas e animais ao quecemento global

/imgs/2006/12/pajaros1.jpg

O outono que se acaba de pechar foi o máis cálido en Europa desde o século XVI. Segundo datos da NASA, o pasado outubro tivo una temperatura 1,8 graos superior á da media de todos os outubros dos últimos cinco séculos. Novembro, pola súa banda, foi 2,5 graos máis cálido que a media histórica e este outono superou os, até agora, outonos máis quentes da historia de Europa: os de 1772, 1938 e 2000. Os datos, que se deron a coñecer hai unhas semanas, revelan ademais que as temperaturas estiveron incrementándose 0,45 graos cada dez anos nas últimas tres décadas, que os últimos 30 anos foron os máis cálidos e que, deles, a última década presentou as temperaturas máis elevadas.

Os datos da NASA mostran, ademais, una nova tendencia: que os outonos se alargan. O comportamento dos animais e das plantas, que se rexe polas temperaturas, verase afectado. Segundo explican os investigadores, bolboretas e outros animais poden perder os sinais que lles indican que deben reducir a actividade paira pasar o inverno. A principios deste último decembro, aparecía nas axencias e medios de comunicación a noticia de que os osos en Siberia e en Suecia aínda non se retiraron a hibernar. Paira os animais, as temperaturas actúan como indicador de que vai haber escaseza de comida. Paira os animais, as temperaturas actúan como indicador de que vai haber escaseza de comida da mesma forma que paira as árbores é una sinal de que deben entrar no período de latencia, necesario paira preservar as sementes e garantir que a germinación da árbore coincida con períodos do ano en que as condicións naturais son favorables paira a supervivencia. A alteración do patrón nos animais pode supor que se enfronten, si seguen activos, á falta de alimento e á aparición repentina das baixas temperaturas. No caso das árbores, pode supor enfermidades posteriores e malas colleitas.

O resultado non sorprende. Un estudo da Universidade de Stanford, en California (EE.UU.) xa afirmaba, fai un par de anos, que a primavera se está adiantando una media de cinco días cada dez anos no último século. Terry Root, da Universidade de Stanford e investigadora principal do estudo explica que “os animais e as plantas de diferentes especies de todo o planeta notaron os efectos dun quecemento global de 0,6 graos Celsios nos últimos 100 anos”. As especies fóronse adaptando até agora. O problema é que o “cambio actual de temperaturas é dez veces máis rápido”. Outonos máis cálidos, primaveras que empezan antes e ao aumento xeral das temperaturas debuxan un futuro incerto.

Así, un dos efectos máis visibles sobre a biodiversidade e que se empezou a rexistrar fai dúas ou tres anos é o desprazamento de especies de zonas máis cálidas cara ao norte. Un exemplo próximo é o que se viu coa aparición da alacha nas augas do Norte do Mediterráneo. Trátase dun peixe de aparencia similar á sardiña pero menos apreciada desde o punto de vista gastronómico (de feito, en España non se consome normalmente). Até agora achábase facilmente en augas orientais e do sur do Mediterráneo, así como en augas tropicais e subtropicales do océano Atlántico e Pacífico. Un traballo do CSIC revelou, en 2005, que a alacha desprazouse en 20 anos uns 214 quilómetros ao Norte. A nova distribución atribuíase ao aumento da temperatura da auga, que nos últimos 30 anos aumentou medio grao na superficie. “Fai 20 anos, o punto máis ao norte onde se detectaba a reprodución da alacha era o Delta do Ebro e, ocasionalmente, até Barcelona; máis aló as augas resultaban demasiado frías paira esta especie”, explicaban os investigadores o Instituto de Ciencias do Mar do CSIC. Agora, a alacha pódese atopar moito máis ao norte, até Blanes, na Costa Brava. As consecuencias deste desprazamento non están claras. Crese, por exemplo, que a alacha podería afectar á estructuración de comunidades e entrar en competencia con especies similares, como a sardiña e a anchoa. Pero aínda é una incógnita e, ademais, dada a gran presión pesqueira será moi difícil discernir que efectos prodúcense a causa do cambio de temperaturas e cales son debidos á sobrepesca.

Paxinación dentro deste contido


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións