Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

As mellores e peores costas de España

Un estudo sinala a destrución do litoral español cos municipios que mellor e peor conservaron a súa zona costeira
Por Alex Fernández Muerza 26 de Agosto de 2013
Img paisajesmar listado
Imagen: José B. Ruiz

Nas últimas dúas décadas, a costa española ha perdido unha superficie equivalente a oito campos de fútbol aodía . Así o indica un estudo de Greenpeace , que apunta os municipios que mellor e peor conservaron este patrimonio. Ademais de sinalar a destrución da costa no noso país, este artigo trata sobre a nova Lei de Costas, as praias en España e as bandeiras azuis.

Destrución da costa en España

“Cheguei a chorar ante a deterioración de zonas costeiras que fotografara hai 20 anos”, asegura José B. Ruiz, un dos fotógrafos españois de natureza máis aclamado a nivel internacional. Para dar a coñecer esta realidade, Ruiz puxo en marcha “S.Ou.S. Paisaxes de Mar“, un blogue con fotografías da costa española tomadas por voluntarios para identificar o seu estado e reivindicar a súa protección urxente.

Entre 1987 e 2005 construíuse na costa española unha cuarta parte de todo o feito ata agora
O traballo de Ruiz ilustra de forma gráfica a situación que a organización ecoloxista Greenpeace denuncia desde hai máis de 13 anos no seu informe anual “Destrución custe o que custe”. Nela os seus responsables analizan as principais ameazas do litoral español. Segundo este estudo, nas últimas dúas décadas a costa do noso país perdeu unha superficie equivalente a oito campos de fútbol ao día.

Na edición de 2013, Greenpeace examina por primeira vez a escala municipal, e céntrase na franxa dos primeiros 500 metros de costa entre 1987 e 2005. Nestes anos produciuse o máximo auxe da “burbulla inmobiliaria”: construíuse na devandita zona (representa o 0,55% do territorio) unha cuarta parte de todo o feito ata agora.

O informe ofrece unha listaxe, en orde alfabética, de 25 municipios “que poden servir como lección do que non hai que facer”: Calp (Alacante), Calvià (Mallorca), Chiclana de la Frontera (Cádiz), Cubelles (Barcelona), Cullera (Valencia), Los Alcázares (Rexión de Murcia), Marbella (Málaga), Mogán (Gran Canaria), Oliva (Valencia), Orpesa (Castelló), Pilar da Horadada (Alacante), Puerto del Rosario (Forteventura), Rota (Cádiz), Sagunt (Valencia), San Roque (Cádiz), Sant Lluís (Menorca), Sanxenxo (Pontevedra), San Bartolomé de Tirajana (Gran Canaria), Sant Josep de sa Talaia (Eivissa), Telde (Gran Canaria), Torredembarra (Tarragona), Torrevieja (Alacante), Beira (Almería), Vinaròs (Castelló) e Zierbena (Bizkaia).

Os autores do estudo destacan tamén os municipios menos urbanizados de España, en función da súa superficie municipal na franxa de 500 metros:

  • Menos de 200 hectáreas (ha): Sorvilán (Granada), Escalante (Cantabria) e Ispaster (Bizkaia).
  • Entre 200 e 500 ha: Caravia (Asturias), Cabana de Bergantiños (A Coruña) e Muros de Nalón (Asturias).
  • Entre 500 e 1.000 ha: Albuñol (Granada), Sant Jaume d’Enveja (Tarragona) e Carballo (Pontevedra).
  • Máis de 1.000 ha: Fuencaliente de la Palma (A Palma), Vallehermoso (A Gomera) e Villaviciosa (Asturias).

As comunidades autónomas que máis aumentaron a superficie artificial respecto da total na franxa de 500 metros foron Ceuta e Melilla (59%), Comunidade Valenciana (51%), Cataluña (44%), Andalucía (36%) e Rexión de Murcia (32%). No outro extremo atópanse Asturias (9%), Cantabria (14%), País Vasco (15%), Illas Canarias (18%) e Galicia (19%).

Nova Lei de Costas, mellorará a situación?

O Congreso aprobaba en febreiro a modificación da Lei de Costas de 1988. O Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente (MAGRAMA), impulsor da reforma, asegurou que servirá para evitar a destrución da costa española e xerar confianza en cidadáns e empresas.

Con todo, a reforma foi criticada en diversos ámbitos ambientais e institucionais. Asunción Ruiz, directora executiva de SÉ/BirdLife, asegura que “recorta un ben público, blinda concesións privadas e engade riscos financeiros e xurídicos ao Estado”.

Juan Carlos do Olmo, secretario xeral de WWF, considéraa “un retroceso de 40 anos, cando España soportaba os peores momentos do desenvolvismo urbanístico na costa”. Os expertos de WWF cren que profunda na desnaturalización dos ecosistemas costeiros e agrava a presión urbanística, ao priorizar os intereses particulares. Ademais dos mesmos puntos graves sinalados por SÉ/BirdLife, WWF engade que se desatende o risco de inundacións de determinados núcleos de poboación.

Segundo Greenpeace, “en 2013 non parece haber indicios de abandono da construción masiva nin do acoso aos últimos espazos virxes do litoral”. Por iso, os responsables desta ONG móstranse contrarios á reforma e propoñen diversas medidas fronte a esta situación: “Ladrillo cero, protección efectiva, participación ambiental, fiscalidade verde e cero construcións en zonas de risco”.

Praias en España e bandeiras azuis

Se a costa está degradada e a reforma da Lei de Costas empeorará a situación, por que España é un dos países con máis bandeiras azuis do mundo nas súas praias?

Francisco Torres, profesor de Análise Xeográfica Rexional da Universidade de Alacante (UA), explica que as bandeiras azuis asúmense como un distintivo supostamente ambiental, pero na práctica premian as dotacións e servizos.

Neste sentido, “unha praia paradisíaca nunha illa deserta do Pacífico non podería lograr unha bandeira azul”, apostila Víctor Yepes, profesor da E.T.S. de Enxeñeiros de Camiños, Canles e Portos da Universidade Politécnica de Valencia (UPV).