Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Aumenta o consumo de peixe de acuicultura

Máis da metade dos peixes que se consumen no mundo vén de granxas. Este auxe, que irá a máis, débese ao impulso de actividades máis sustentables paira garantir a alimentación
Por Verónica Palomo 7 de Outubro de 2021
pescado de acuicultura y sostenibilidad
Imagen: Getty Images

A pesar de que o 54 % dos alimentos de orixe acuática que consumimos no mundo procede de granxas de cultivo, paira moitos cidadáns a acuicultura é aínda una gran descoñecida. Esta actividade constitúe un sector en auxe que se presenta capaz de facer fronte a uno dos grandes desafíos do século XXI: alimentar á humanidade de maneira sustentable. Así se está fraguando a revolución azul.

O cultivo de peces e plantas acuáticas é una actividade que existe desde a antigüidade, pero é agora cando este sector vive todo o seu esplendor. Segundo datos da FAO (Organización das Nacións Unidas paira a Agricultura e a Alimentación), só o 46 % dos alimentos acuáticos que comemos proveñen da pesca tradicional, o resto achégaos a acuicultura. Estímase que antes do 2030, esta actividade copará o 65 % do consumo de especies acuáticas. Porcentaxes aparte, as expectativas que se teñen postas na acuicultura son moitas e en grao sumo optimistas.

Xa o avisou a ONU hai dous anos: “Tendo en conta que a poboación mundial crecerá até os 9.700 millóns de persoas en 2050, que demandará un 60 % máis de alimentos dos que producimos na actualidade e que a agricultura, gandaría e pesca extractiva están ao límite das súas posibilidades, a acuicultura está chamada a ter un papel relevante neste desafío: alimentarnos en equilibrio coa natureza”.

Máis de 500 especies cultívanse en acuicultura

A acuicultura abarca moi variadas prácticas e una ampla gama de especies. Na actualidade, cultívanse 580 en todo o mundo, o que representa una enorme variedade de alimentos e una alta diversidade xenética. Destes especímenes, o 56,6 % prodúcese no mar e o 43,4 % en auga doce. As macroalgas, o lagostino (tigre e branco), os salmóns, as troitas, as carpas, as tilapias, as ameixas e as ostras son as especies que máis se cultivan.

Segundo os datos recolleitos na ‘Memoria da Sustentabilidade da Acuicultura de España 2021’*, o 91,8 % da acuicultura mundial realízase en Asia, un continente que tamén é o maior produtor en pesca tradicional. A Unión Europea sitúase no noveno posto, pero non se conforma con esta posición. Como indica Garazi Rodríguez, responsable dos plans de produción e comercialización en Apromar, asociación que agrupa ao 95 % das empresas produtoras no noso país, a acuicultura europea é das máis seguras e con maior calidade do mundo.

Acuicultura: una actividade en auxe en España

“Dentro da UE, España é o Estado membro coa maior colleita de acuicultura: 347.825 toneladas, con datos do 2018, un 25,5 % do total do producido por todo o continente”, explica a experta. Con todo, cando as toneladas pásanse a euros, perdemos postos. En valor económico de produción, Reino Unido é o número uno, cunha recadación de 1.075,3 millóns de euros (24,7 % do valor total), seguido por Francia e Grecia. España ocupa a cuarta posición, con 478,8 millóns (11 %).

Estas cantidades dítanas os prezos da primeira venda das especies dentro do territorio da Comunidade Europea e, neste contexto, o salmón atlántico –especie que domina a produción no Reino Unido– véndese máis caro que o mexillón, do que somos os maiores produtores. Pero ademais deste molusco, España produce robaliza, troita, dourada, esturión, rodaballo, corvina, besugo, anguía, linguado, microalgas… Una das principais características da nosa acuicultura é a gran variedade de especies cultivadas e de sistemas de cultivo empregados no seu cría.

A estratexia de Crecemento Azul

A produción de alimentos non resulta só un servizo vital paira a supervivencia, senón tamén una fonte de ingresos e de xeración de emprego. A produción de acuicultura da Unión Europea en 2018, segundo a ‘Memoria de Sustentabilidade’, foi de 1,37 millóns de toneladas, cun valor de 4.357 millóns de euros. Pero Europa quere máis.

O potencial de crecemento que ten esta actividade é grande. Só o 10 % dos produtos do mar que consumimos en Europa provén da acuicultura dos países membros, a maioría son importados. Por iso, a Comisión Europea ha visto as posibilidades de crecer e adoptou una serie de directrices estratéxicas coas que se pretende construír una acuicultura europea máis sustentable; pero tamén máis competitiva, menos dependente e que motive o seu crecemento, creando máis postos de traballo.

A chamada Economía Azul abarca todas as actividades económicas que dependen do mar e a interdependencia entre elas: acuicultura, biotecnoloxía, pesca, turismo, navegación e transporte marítimo, entre outros. “Todas elas teñen competencias comúns e comparten numerosas infraestruturas (portos, redes de loxística…). O Crecemento Azul é una estratexia a longo prazo de apoio ao crecemento sustentable destes sectores, que recoñece a importancia dos mares e océanos como motores da economía europea polo seu gran potencial paira a innovación e o crecemento”, explica Garazi Rodríguez.

A acuicultura como espazo paira a innovación

Todo iso ten a súa orixe na Estratexia Europa 2020. E aquí entra en escena a acuicultura española, que está recoñecida como una parte esencial da Economía Azul e do Pacto Verde Europeo. “Somos un país historicamente envorcado ao mar. Froito diso xorde a nosa rica gastronomía e cultura asociadas ao peixe, pero é certo que foi recentemente cando se comezou a pór en valor toda a actividade económica e social ligada a el. Grazas a un acordo de fomento da Economía Azul co Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación están a sacarse adiante varias liñas de traballo innovadoras como son a acuicultura oceánica, biotecnoloxías baseadas no cultivo de especies de interese, a promoción do cultivo de macroalgas nas costas españolas e a enxeñaría das infraestruturas dos viveiros no mar nos que criamos peces”, indica Garazi.

Todos estes proxectos, ademais de que se enfilan perfectamente cara aos obxectivos nacionais de sustentabilidade dos océanos e de crecemento azul, están a ser referentes paira as políticas europeas. Neste contexto, a acuicultura postúlase como una actividade con posibilidades de crecer de maneira sustentable. Un crecemento que vai da man dos Obxectivos paira o Desenvolvemento Sustentable (ODS) da Axenda 2030 da ONU.______

(*) Aquí podes consultar o documento ‘Memoria da Sustentabilidade da Acuicultura de España 2021‘.