Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Cambio climático en España: sete puntos que nos deixan en mal lugar

España aumentou as súas emisións de CO2 nos últimos anos, a pesar de ser un país moi vulnerable ao cambio climático
Por Alex Fernández Muerza 29 de Febreiro de 2016
Img co
Imagen: Ian Britton

España encabeza a Unión Europea (UE) en aumento de emisións de dióxido de carbono (CO2), principal gas implicado no cambio climático, mentres os países membros conseguiron reducilas. É unha das conclusións dun informe recente sobre este problema ambiental no noso país, que apunta a un maior uso de carbón e ao parón das enerxías renovables entre as principais causas. O estudo tamén destaca a dez compañías españolas que emiten o 65% de todo o sector ou como se cumpriu o Protocolo de Kioto comprando dereitos de emisión a empresas do Leste europeo que os cidadáns ao final tiveron que pagar. Este artigo sinala sete puntos que deixan en mal lugar a España na loita contra o quecemento global.

1. España, á cabeza en emisións de CO2 en Europa

Dez compañías españolas emiten o 65% do CO2 de todo o sector empresarial
España está á cabeza da UE en incremento de emisións de CO2 desde 1990, ano de referencia para o Protocolo de Kioto. En 2015, as emisións aumentaron no noso país un 4% respecto ao ano anterior, mentres en Europa rexistraron “fortes” reducións. Así o destaca un informe recente sobre cambio climático en España elaborado polo Observatorio de Sustentabilidade (VOS), entidade independente e sen ánimo de lucro integrada por un equipo científico multidisciplinar. “Trátase de estimacións realizadas desde hai anos polo experto José Santamarta, que coinciden cos datos oficiais do Ministerio, os cales se publican cun atraso de dous anos”, explica Carlos Alfonso, geógrafo e un dos responsables do informe.

As emisións españolas entre 1990 e 2013 incrementáronse un 11%, mentres que na Europa dos 28 diminuíron un 20,7% (na Europa dos 15 un 16,3%), segundo datos de Eurostat. España foi o país europeo que máis aumentou as súas emisións en valores absolutos (29 millóns de toneladas). Aínda que Portugal, Chipre, Irlanda e Malta tamén as elevaron no devandito período, a suma de todos non chega nin ao terzo das españolas.

2. Queima de carbón e parón das renovables, culpables do aumento

O factor crave para devandito incremento é a maior xeración de electricidade con carbón. No que vai de ano é case un 20%, segundo o VOS, que tamén apunta un maior consumo de produtos petrolíferos (en torno ao 2%), o estancamento do gas natural e o parón sufrido polas enerxías renovables. “Non se entende como un país punteiro en renovables a nivel mundial hai uns anos foi superado por países da nosa contorna con menos potencial”, subliña Alfonso.

3. Dez empresas, responsables do 65% das emisións fixas de CO2

As emisións de CO2 divídense en dous grandes grupos: sectores fixos (industrial, eléctrico, cementero, siderúrxico e refinero) e difusos (transporte e residencial). O Rexistro Nacional de Emisións de 2014 revela que o 55% corresponde aos difusos e 45% aos fixos. Sobre o 55% son responsables os 45 millóns de habitantes de España, mentres que sobre o outro 45% un milleiro de empresas, lembra o VOS, aínda que dez delas xeran o 65% de todo o sector difuso: Endesa (31%), Gas Natural Fenosa (10,3%), Hidrocantábrico (8,3%), Repsol (7,1%), ArcelorMittal (5,5%), Cepsa (4,8%), E.ON (3,8%), Iberdrola (2,8%), Cemex (2,7%) e Petronor (2,3%). O seguinte mapa mostra as principais instalacións de emisións en 2014.

Img cambioclimatico espana
Imaxe: Observatorio de Sustentabilidade

4. Emisións do transporte, tamén crecen máis que en Europa

O transporte por estrada produce o 25% das emisións domésticas totais en España (en Europa o 20%). “Somos o país cuxas emisións por transporte creceron máis de Europa”, asegura Alfonso, quen destaca a necesidade de evolucionar cara a un transporte de mercadorías baseado no ferrocarril.

5. O Protocolo de Kioto cumpriuse comprando dereitos de emisión

A compra de dereitos de emisión, que deixa ás compañías superar as súas cotas de emisións se outras con menores emisións véndanlles as súas, permitiu a España cumprir os seus compromisos con Kioto. Segundo Carlos Alfonso, España é un dos países que máis dereitos de emisións adquire de Europa, sobre todo a empresas dos países do Leste. Este experto critica que “o pagamos os cidadáns, porque as eléctricas o repercutiron nas facturas“.

6. España, unha das zonas máis afectadas, xa evidencia os efectos

O informe ofrece un mapa (na imaxe) coas evidencias do cambio climático en España. Os impactos ambientais e económicos son moi variados: na produción de mexillón, nas áreas vitivinícolas, na redución de especies en perigo como o urogallo, regresión das aves acuáticas en zonas como as táboas de Daimiel, elevación do nivel do mar, afección do réxime de choivas no Mediterráneo, etc. “A xente non é consciente da gravidade, e máis España, xa que o IPCC (o grupo internacional de expertos de Nacións Unidas para estudar este problema) di que o Mediterráneo é un dos puntos quentes do planeta“, subliña Alfonso.

Img cambioclimatico espana
Imaxe: Observatorio de Sustentabilidade

7. As comunidades autónomas non asumiron políticas contra o cambio climático

As comunidades autónomas “non asumiron a gravidade do reto”, asegura Alfonso. O informe sinala que os mercados de carbono para a dita compravenda de emisións non funcionaron e en políticas de adaptación “non se fixeron en xeral os deberes, aínda que algunhas como Cataluña, Andalucía, Comunidade Valenciana e Estremadura desenvolveron un maior volume de traballo político, á vez que Asturias e Murcia parecen bastante pouco centradas”.