Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Consumo de gas natural: fallará a subministración?

Aínda que seguen aparecendo novos xacementos, a especulación do mercado ou a falta de infraestruturas poderían producir problemas de abastecemento
Por Alex Fernández Muerza 20 de Abril de 2009
Img gasnatural port
Imagen: Jayesh Nair

A demanda de gas natural crece ano tras ano de forma espectacular: se a produción mundial total de enerxía aumentou nun 87% desde 1973, a de gas natural fíxoo nun 240%. Con todo, a recente crise causada por Rusia ao cortar a subministración a Europa puxo de manifesto a vulnerabilidade do sistema. Mentres os seus defensores lembran as vantaxes de consumir gas natural e sosteñen que aínda quedan reservas paira décadas, algúns expertos sinalan diversos problemas que poderían pór en perigo o abastecemento paira os próximos anos.

Por que aumenta o uso do gas natural

/imgs/2008/02/gasnatural-port01.jpg

As previsións paira os próximos anos indican que a demanda de gas natural continuará en ascenso, paira xerar calor e electricidade tanto a nivel doméstico como industrial, ou mesmo como combustible paira vehículos. A Administración de Información de Enerxía de Estados Unidos (EIA nas súas siglas en inglés) prevé que podería incrementarse nun 50% de 2005 a 2030, mentres que en Europa podería crecer un 43%, segundo Eurogas. Estímase que os maiores incrementos daranse nas economías emerxentes dos países asiáticos e do leste de Europa, que triplicarán o seu uso do gas durante o período 2002-2025. En España, o Ministerio de Economía cre que dita demanda multiplicarase por 2,2 en 2011, até alcanzar os 44 bcm (miles de millóns de metros cúbicos).

Só cos xacementos coñecidos, as reservas contabilizadas de gas natural a finais de 2008 aseguran una dispoñibilidade no mundo durante uns 62 anos

Varias razóns explican este favorable escenario. O incremento do consumo enerxético mundial, os problemas de contaminación e o cambio climático, ou a necesidade de diversificar as fontes de enerxía paira non depender só do petróleo xogan a favor do gas natural.

Neste sentido, segundo datos da empresa Gas Natural, na súa combustión prodúcese dun 40 a un 45% menos dióxido de carbono (CO2) que na do carbón, e entre un 20 e un 30% menos que na dos produtos derivados do petróleo. Ademais, non emite partículas sólidas nin cinzas, as emisións de dióxido de xofre son practicamente nulas e as de óxidos de nitróxeno son inferiores ás do carbón e os produtos petrolíferos.

/imgs/2008/04/gas01.jpgMarta Margarit, secretaria xeral da Asociación Española do Gas (Sedigas), afirma que só cos xacementos coñecidos, as reservas contabilizadas a finais de 2008 aseguran una dispoñibilidade no mundo durante uns 62 anos. Pero esta cifra podería ser mesmo maior: as reservas nos últimos 40 anos aumentaron grazas a novas prospeccións, de maneira que se multiplicaron por 4,6. Por exemplo, una información publicada en Oil and Gas Journal a finais de 2008 sinalaba que as reservas mundiais “probadas” de gas natural creceron un 1,2%.

Haberá dificultades de subministración?

/imgs/2009/02/gasoduto.xl01.gif

Algúns expertos sinalan diversas razóns que poderían producir nos próximos anos dificultades e mesmo paróns na subministración. René Snijder, consultor en temas de enerxía e membro do Comité de Estratexia e Regulación da Unión Internacional do Gas, sostén que desenvolver novas reservas custa moito diñeiro e que, a miúdo, estas non poden empezar a explotarse até transcorrido un longo prazo de transición.

Snijder lembra tamén que a maior parte dos recursos de gas natural localízanse nuns poucos países e fóra das principais rexións consumidoras, de maneira que poden elixir que mercado resúltalles máis conveniente paira os seus intereses económicos e xeopolíticos. Por iso, este experto sostén que está a empezar a haber problemas comparables aos expostos polo petróleo.

A maior parte dos recursos de gas natural localízanse nuns poucos países e fóra das principais rexións consumidoras

Así mesmo, o sistema de abastecemento tamén podería pór en serias dificultades aos seus consumidores. Hoxe día utilízanse dous métodos: mediante gasodutos, desde os xacementos de gas até as propias plantas, ou mediante buques gaseros que o transportan licuado, en estado líquido, a temperaturas criogénicas (-162º C), o que se denomina gas natural licuado (GNL).

Segundo a asociación Ferrolterra-Cidadáns Aliados paira Protexer a súa Contorna (F-CAPE), o GNL ten a vantaxe de non depender dun subministrador determinado, xa que se pode comprar a outros de calquera parte do mundo, e permite a entrada no mercado mundial de novos produtores. En caso dunha emerxencia, como a recente crise rusa, son una boa solución. Por iso, na última década, o comercio de GNL practicamente duplicouse.

/imgs/2008/05/gnauto02.jpgCon todo, o uso do GNL presenta tamén diversos inconvenientes que poderían frear o seu comercio. Os responsables de F-CAPE explican que a importante demanda de GNL por parte de Xapón, Corea do Norte e India, xunto coa escasa dispoñibilidade de plantas de licuefacción, as cuestións xeopolíticas e a falta de diñeiro nos mercados están a provocar una forte especulación que continuará a medio prazo, o que provocará que os consumidores sigan pagando caro o gas e a electricidade. A xestora de investimentos Sanford C. Bernstein & Co aseguraba no último Congreso Mundial do Petróleo, celebrado en Madrid, que o GNL podería volverse mesmo máis caro que o cru, porque a demanda de Asia e Europa sobe máis rápido que a oferta.

Por outra banda, algúns expertos lembran que as materias primas e os materiais de construción e de equipamento das plantas de gas creceron a gran ritmo nos últimos anos, e que hai una escaseza mundial de capacidade de enxeñaría e man de obra cualificada. Por todo iso, a creación e posta en marcha da maior parte das plantas de licuefacción planeadas atópase no aíre.

Así mesmo, os expertos lembran que o GNL é a opción máis cara polos custos adicionais dos procesos de licuefacción, transporte en barco e regasificación, e que só é máis rendible que o gasoduto a distancias superiores a 3.000 quilómetros. Con todo, Snijder afirma que na actualidade non se dispón de capacidade sobrante paira a produción de GNL e que mesmo se está volvendo máis competitiva a utilización de gasodutos por encima dos 3.000 quilómetros de distancia.

España, un caso especial

/imgs/2008/08/petroleo-artico01.jpg

O consumo de gas natural tamén se incrementou nos últimos anos en España. En concreto, os responsables da asociación F-CAPE sinalan o peso cada vez maior das centrais térmicas de ciclo combinado que utilizan devandito combustible.

En canto á subministración, Marta Margarit, de Sedigas, lembra que España, do mesmo xeito que a maioría dos países europeos é un país energéticamente dependente. En relación co gas natural, a principal diferenza entre España e o resto de países da Europa Continental é a diversidade de fontes. Margarit sinala que mentres cerca do 70% dos países de Europa depende dun único subministrador, España recibe gas natural de dez países: en 2008, Alxeria, cunha cota do 35%, foi o principal provedor; despois seguíronlle Nixeria (18,9%); os Países do Golfo (13,4%); Exipto (12,4%); e Trinidad e Tobago (10,9%).

Mentres cerca do 70% dos países de Europa depende dun único subministrador, España recibe gas natural de dez países

Á hora de transportalo, cerca do 70% chegou en forma de gas natural licuado (GNL), segundo a responsable de Sedigas. Por iso, España conta con seis das catorce plantas de regasificación de Europa. O gas natural restante, segundo a asociación F-CAPE, chega por gasoduto desde Alxeria a través do estreito de Xibraltar e desde Noruega a través da conexión Lacq-Calahorra. No entanto, a responsable de Sedigas lembra que a próxima entrada en funcionamento do Medgaz, o gasoduto que xa une Alxeria coa Península (Beni Saf-Almería), incrementará desde finais de 2009 a capacidade anual de subministración por gasoduto en 8 bcm (miles de millóns de metros cúbicos), – ampliables a 16 bcm- o equivalente a un 20% do actual consumo español.

/imgs/2008/06/gas.jpgCon todo, os responsables de F-CAPE aseguran que o novo gasoduto servirá tamén paira prover de gas a Francia e probablemente ao resto de Europa. Por tanto, razoan, España verá reducida a súa capacidade paira fornecerse a través deste gasoduto e continuará dependendo en gran medida do GNL, cos inconvenientes anteriormente sinalados. Por exemplo, Tan Sri Dato Sri Mohd Hassan Marican, presidente e conselleiro delegado de Petronas, a compañía de gas e petróleo de Malaisia, auguraba en 2007 que a subministración de GNL en España vivirá una crise en 2010.