Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Enerxías renovables e emprego

Paira o ano 2010 crearanse máis de 200.000 postos de traballo neste sector
Por EROSKI Consumer 4 de Decembro de 2002

As enerxías renovables son xa una alternativa ás fontes de enerxía tradicionais. O seu uso estendeuse por varias razóns: favorecen a conservación do medio ambiente sen contaminar e contribúen a diminuír a dependencia económica de terceiros países. Pero, ademais, o continuo desenvolvemento destas enerxías incide na creación de novos empregos. O goberno español marcouse como obxectivo que paira o ano 2010, o 12% da enerxía que se consuma en España obtéñase de fontes de enerxías renovables. Isto suporía a creación de máis de 200.000 empregos neste sector.

Buscando solucións

Con menos horas de luz solar e coa posta en marcha das calefaccións, a chegada do inverno provoca o aumento do gasto enerxético en cada fogar. Nos últimos anos, tomou forza a aposta polas enerxías renovables, que permitirán manter as necesidades de consumo actuais, pero sen prexudicar tanto ao medio ambiente como as convencionais e sen o temor a que se esgoten as fontes de orixe. Neste ámbito, España adquiriu o compromiso de non aumentar as súas emisións de gases de efecto invernadoiro en 2010 máis aló do 15% do que emitía en 1990.

Por enerxías renovables enténdese aquelas que se producen de forma continua, e que son inesgotables e respectuosas co medio ambiente. O IDAE (Instituto paira a Diversificación e Aforro da Enerxía) divide ás enerxías renovables en eólica, solar (pode ser térmica ou fotovoltaica), minihidráulica, biomasa (cultivos enerxéticos), biogás e biocarburantes. Nalgunhas ocasións tamén se inclúen os residuos (ben urbanos ou ben agrícolas). Outros autores engaden á lista a geotermia e a enerxía das mareas e as ondas.

Vantaxes ambientais e económicas

Aproveitar recursos naturais como o vento ou o sol paira producir enerxía favorece a conservación do medio ambiente. Entre as principais vantaxes, una das máis relevantes é que as enerxías renovables non producen emisións de CO2 ou outros gases contaminantes á atmosfera, algo que si ocorre cos combustibles fósiles como o petróleo ou o carbón. Ademais, non xeran residuos de difícil tratamento, ao contrario que a enerxía nuclear. Como se sinalou na súa definición, son inesgotables, mentres que os combustibles convencionais, os fósiles, non o son. Como dato, o estudo do IDAE “Impactos Ambientais da Produción Eléctrica”, do ano 2000, indica que a xeración de 1 kW/h nunha planta de carbón produce un dano entre 250 e 350 veces superior ao de 1 kW/h nunha pequena central hidroeléctrica.

Outras vantaxes son as referidas ao campo socioeconómico. As enerxías son autóctonas e non dependen dun comercio focalizado, como é actualmente o do petróleo. Países de clima parecido ao español, con sol e zonas de vento importantes, poderían minimizar así a súa dependencia económica do exterior e favorecer o desenvolvemento de tecnoloxías propias. España non ten petróleo, pero si suficiente superficie de terreo, quilómetros e quilómetros de costa, moitas horas de sol e vento.

Por outra banda, a eficiencia enerxética en termos de enerxía primaria da xeración con fontes renovables é comparativamente alta, próxima ao 100% paira a hidráulica, a eólica e a solar, e ao 60% paira a biomasa, fronte ao 35% do parque convencional, segundo o Plan de Fomento das Enerxías Renovables 2000-2010 publicado polo IDAE.

Debido á propia localización deste tipo de produción enerxética en zonas rurais, as renovables contribúen ao equilibrio interterritorial e á creación de emprego.

Xeradoras de emprego

Estas vantaxes son as que permitiron que a promoción destas enerxías contémplense como política de Estado, tanto na Unión Europea como en España. O sector enerxético do noso país depende en máis dun 75% do exterior, segundo datos recolleitos polo Club Español da Enerxía. Esta política de promoción fixou como obxectivo que o 12% da enerxía proveña de fontes renovables no ano 2010; así o especifica a Lei do Sector Enerxético de 1997 e diversos textos europeos, como o Libro Branco das Enerxías Renovables ou a Directiva 2001/77 paira a Promoción da Electricidade Renovable no Mercado Interior da Electricidade.

De cumprirse este obxectivo, o sector albergaría a creación de máis de 200.000 empregos, segundo a Asociación de Produtores de Enerxías Renovables (APPA), 50.000 empregos directos e 150.000 inducidos, é dicir, os que desempeñan algunha actividade ligada ás empresas produtoras deste tipo de enerxía. Iso suporía quintuplicar os postos de traballo que xeran as fontes convencionais. Neste aspecto, o Club Español da Enerxía incrementa a estimación de novos empregos en 265.000 paira o mesmo período.Nos últimos anos, o sector xa xerou 20.000 empregos directos e 75.000 inducidos. En 2001, ano no que o consumo de fontes renovables representou en España o 6,5% do consumo total de enerxía, puxéronse en marcha máis de 8.000 novos proxectos de aproveitamento das enerxías renovables, o que supuxo una investimento de 938 millóns de euros.

As empresas apúntanse

Segundo o IDAE, España conta con case 700 empresas dentro deste sector. Delas, máis dun 52% teñen menos de 25 empregados, e só o 3,8% supera a cifra de 500. Este reducido tamaño medio das compañías débese en parte á descentralización e dispersión dos proxectos de aproveitamento das fontes renovables, que se localizan onde se acha o recurso.De todas as empresas, máis de 400 dedícanse ao desenvolvemento de proxectos e 370 ocúpanse da instalación de equipos, aínda que é normal que as propias compañías dedíquense a varios ámbitos á vez: servizo e asistencia técnica, mantemento, etc. Ao redor de 290 firmas traballan tamén no estranxeiro, principalmente en América Latina, na Unión Europea, sobre todo en Portugal, e no norte de África.Por áreas tecnolóxicas, o maior número de empresas acapárao a enerxía eólica, con 310, seguida da enerxía solar fotovoltaica, con 285, e a solar térmica de baixa temperatura, con 283. A geotermia é a que menos empresas abarca, con 41.

En Madrid e Cataluña están situadas a maioría destas compañías, 154 e 132, respectivamente, sendo Andalucía a terceira comunidade autónoma en leste desglose, con 69 empresas.

Paira a APPA, o factor que desencadeou este desenvolvemento foi a decidida aposta dalgúns promotores, case todos independentes, que creron nas posibilidades destas tecnoloxías, así como na necesidade de contribuír á mellora do medio ambiente.

Formación e iniciativas continuas

Segundo a APPA, a maioría das persoas que traballan no sector teñen una formación técnica (enxeñeiros, químicos, biólogos…), aínda que as titulacións e a formación que posúen as persoas que traballan no sector son moi diversas. A priori, os máis indicados son os enxeñeiros industriais. A súa preparación en enxeñaría química e medio ambiente, enxeñaría eléctrica ou enxeñaría mecánica perfílalles como candidatos paira estas empresas.

Tamén hai oco paira os licenciados en Ciencias Ambientais. Esta nova carreira pódese estudar en diferentes puntos de España, como na Universidade do País Vasco ou na Universidade de Almería.

Outras universidades ofertan seminarios, cursos e mesmo masters dedicados de maneira específica ás enerxías renovables. É o caso da Universidade Complutense de Madrid, a través do Instituto Universitario de Ciencias Ambientais, ou da Universidade de Zaragoza, que promoveu paira este curso o Master de Enerxías Renovables.Pola súa banda, a Escola de Negocios (EOI), con sedes en Madrid e Sevilla, tamén programou paira este curso, por terceiro ano consecutivo, un Master de Enerxías Renovables e Mercado Enerxético, dirixido a licenciados en ciencias ou enxeñarías.

Mentres, a Fundación Universitaria Iberoamericana ofrece a realización de dúas masters como Xestión e Auditorías Ambientais e Enxeñaría e Tecnoloxía Ambiental, ambos paira titulados universitarios.

A maioría das empresas renovables están asociadas na APPA. Aínda que a asociación non conta cunha bolsa de traballo, é interesante a que ofrece a revista especializada Enerxías Renovables, de distribución mensual, á que tamén se pode acceder a través da páxina web www.energiasrenovables-larevista.es.

Iniciativas continuas

O futuro tanxible destas fontes de enerxía percíbese día a día a través de diversas iniciativas. Entre as últimas propostas deuse a coñecer que a nova Feira de Mostras de Ansio, en Barakaldo (Biscaia), estará cuberta por paneis solares fotovoltaicos, constituíndo a central fotovoltaica máis grande situada sobre un inmoble. Convén lembrar que xa existen empresas, como BioEbro, que utilizan biomasa paira nutrir as caldeiras de calefacción. Substitúese o carbón por elementos como cascas de piñones, pebidas de uva ou ósos de oliva.

As propostas feitas públicas este outono son varias. Entre elas atópase a planta situada na localidade madrileña de Pinto, que aproveitará o gas que desprenden os residuos orgánicos paira producir enerxía eléctrica. Outra é o estudo de aforro enerxético desenvolvido en Burgos paira instalar placas solares nas residencias de anciáns da provincia.Todas elas, dada a súa variedade e peculiaridade, outorgan ao sector o seu actual dinamismo empresarial e confírenlle un bo futuro, un futuro limpo.