Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Especies españolas en perigo de extinción

Un total de 174 especies poderían desaparecer en breve en España, segundo o novo Catálogo Español de Especies Ameazadas
Por Alex Fernández Muerza 16 de Marzo de 2011
Img lince iberico
Imagen: Enrique A.

O novo Catálogo Español de Especies Ameazadas (CEEA) inclúe 898 especies (327 máis que a edición anterior) con diversos graos de ameaza. Delas, 174 considéranse “en perigo de extinción”. Especies tan emblemáticas como a aguia imperial ibérica, o drago de Gran Canaria, a foca monxe do Mediterráneo, o lince ibérico ou o oso pardo poderían desaparecer en breve para sempre. A concienciación ecolóxica e os labores de conservación e recuperación son imprescindibles para evitalo.

Especies que poderían extinguirse en breve

O CEEA agrega 898 especies, subespecies e poboacións da fauna e flora españolas que necesitan medidas específicas de protección por parte das Administracións públicas.

A lista é un instrumento para determinar que especies están en maior perigo e, por tanto, requiren a avaliación periódica do seu estado de conservación, a prohibición de captura, morte e destrución das súas áreas de reprodución, invernada ou repouso, así como a adopción de plans de recuperación ou conservación.

A prioridade se cerne sobre as especies, subespecies ou poboacións consideradas “en perigo de extinción”, é dicir, cando os factores negativos que inciden sobre elas fan que a súa supervivencia sexa pouco probable a curto prazo. Algunhas son emblemáticas e únicas da Península Ibérica, como as citadas a continuación:

Aguia imperial ibérica (Aquila adalberti): descuberta en 1860 polo naturalista alemán Brehm, o seu nome científico fai honra ao príncipe Adalberto de Baviera, que financiou as primeiras investigacións sobre esta especie. A comezos do século XX era un animal moi abundante, pero nas últimas décadas o seu número reduciuse ata quedar ao bordo da súa desaparición. En España habitan unhas 200 parellas adultas e un número indeterminado de mozos nómades, na súa maioría nos parques nacionais de Cabañeros e Doñana.

Drago de Gran Canaria (Dracaena tamaranae): esta especie endémica, emparentada co famoso drago milenario da veciña Tenerife, describiuse por primeira vez en 1998 como unha especie diferente. Do mesmo xeito que o CEEA, a Lista Vermella da Flora Ameazada Española tamén a cataloga como unha especie en perigo de extinción.

ImgEstrela dos Pireneos (Aster pyrenaeus): esta planta perenne herbácea localízase en España na zona de Bulnes (Cabrales, Asturias). A alteración do hábitat e a recolección indiscriminada nalgunhas poboacións leváronlle a estar ameazada de extinción. Os Directiva Hábitats considéraa unha especie de interese comunitario e prioritaria.

Foca monxe do Mediterráneo (Monachus monachus): aínda que pareza incrible, o Mare Nostrum alberga focas nas súas augas. É a especie Monachus monachus, coñecida como foca monxe do Mediterráneo. Resulta sorprendente porque é difícil atoparse cunha, xa que só quedan uns poucos centenares. É un do dez mamíferos en maior perigo de extinción da actualidade.

Lagartos xigantes canarios: As Illas Canarias contan con varias especies de lagartos xigantes ao bordo da extinción, como o da Gomera (Gallotia gomerana), o de Tenerife (Gallotia intermedia) e o del Hierro (Gallotia simonyi). A destrución do seu hábitat é unha das súas principais ameazas, do mesmo xeito que o cambio climático, que podería levar á extinción ao 20% de todas as especies de lagartos , segundo un estudo publicado na revista ‘Science’.

Img linceLibélulas: aínda que son máis pequenos e pasan desapercibidos, os insectos son unha parte importante da natureza, que tamén está ameazada. Como mostra, o CEEA sinala o perigo de extinción para as especies de libélula Macromia splendens e Ophiogomphus cecilia. E é que como apunta a última Lista Vermella de Especies Ameazadas da Unión Internacional para a Conservación da Natureza (UICN), o 14% das libélulas están ameazadas de extinción en Europa.

Lince ibérico (Lynx pardinus): hai séculos, este felino moraba en varios montes mediterráneos europeos, pero o seu número diminuíu ata quedar relegado á Península Ibérica. Na actualidade, quedan menos de 200 linces ibéricos e entre eles só un puñado de femias con capacidade para criar. É o felino máis ameazado do planeta. Vive en núcleos moi reducidos de Sierra Morena, Montes de Toledo e Doñana.

ImgMorcego patudo (Myotis capaccinii): o Programa de Nacións Unidas para o Medio Ambiente (PNUMA) declarou 2011 como “Ano do Morcego“, para concienciar aos cidadáns de todo o mundo de que, a pesar dos beneficios destes mamíferos para os seres humanos e a natureza, máis da metade das 1.100 especies está en perigo. España acolle case unha trintena destas especies, algunhas en perigo de extinción, como o morcego patudo.

Oso pardo (Ursus arctos): hai séculos, o oso pardo estendíase por toda Europa. Con todo, esta situación cambiou de forma drástica nas últimas décadas. Tanto é así, que España, xunto con Italia e Francia, alberga as poboacións máis ameazadas do mundo desta especie en perigo de extinción. A xa de seu preocupante situación agrávase no caso dos osos españois, posto que son os únicos representantes puros dunha do tres liñas evolutivas en Europa e do cinco que parece haber no mundo.

Quebrantahuesos (Gypaetus barbatus): esta especie de voitre recibe o seu nome polo costume de remontar ósos e caparazones ata grandes alturas, co obxectivo de soltalos para que se esnaquicen contra as rocas e poder comer así o tuétano do seu interior. O quebrantahuesos está considerado como unha especie rara e en regresión, catalogada “en perigo de extinción” non só en España, senón en toda Europa.

Tartaruga mediterránea (Testudo hermanni): na actualidade, todas as tartarugas mariñas sofren algún grao de ameaza, e algunhas, como a tartaruga mediterránea, están ao bordo da extinción. O impacto do ser humano no seu hábitat ou a caza, tanto a accidental como a ilegal, son algunhas das principais causas.

Urogallo cantábrico (Tetrao urogallus cantabricus): é a maior das gallináceas españolas, que recibe o seu nome polo son que emite durante o celo, parecido ao do “uro”, antepasado salvaxe dos bóvidos domésticos. É unha reliquia da época glacial. Das dúas subespecies que habitan na Península, a Cantabricus está en peor situación, ata o punto de que en Galicia se dá practicamente por extinguido.

Visón europeo (Mustela lutreola): a mediados do século XX, este pequeno mamífero era moi común e estendíase polas zonas fluviais de case toda Europa, desde o norte de España ata Romanía e Rusia. Na actualidade, a Lista Vermella da UICN sinala que este mustélido está “en estado crítico”. No entanto, o Ministerio de Medio Ambiente e Medio Rural e Mariño (MARM) afirma que a poboación ibérica é a única da súa área de distribución mundial que aínda ten posibilidades de salvarse, grazas aos labores de recuperación.