Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Estas son as comunidades de España que máis avanzan en desenvolvemento sustentable

España ocupa o posto 21 de entre os 162 países que se apuntaron aos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable da ONU, pero non todas as comunidades autónomas son igual de eficientes
Por María Huidobro González 30 de Xullo de 2019

Aínda queda moito paira o ano 2030, data límite paira facer realidade os 17 Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable (ODS) de Nacións Unidas. De momento, o tirón de orellas é maiúsculo. Ningún país alcanzou aínda os Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable da Axenda 2030. E, segundo os datos de tendencias dispoñibles, ningún está en vías de facelo paira dentro de una década, alertan no balance anual da Rede de Solucións paira o Desenvolvemento Sustentable (SDSN) e a Fundación Bertelsmann. O informe sitúa a España no posto 21, da lista de 162 países que presentaron a avaliación de cumprimento. Una posición bastante mellorable. Pero non todas as comunidades autónomas achegan da mesma forma paira avanzar na acción polo clima, a redución de emisións de CO2, a contaminación e as ameazas á biodiversidade, entre outros aspectos. Como revela outro estudo recente, hai diferenzas entre rexións. Coñezamos como estamos nesta loita contra a pobreza e a protección do medio ambiente.

Dinamarca, Suecia e Finlandia lideran o ranking do cuarto informe de avaliación do cumprimento dos ODS adoptados en 2015 polos 193 Estados membros das Nacións Unidas. Dos 162 analizados, España ocupa una posición alta (21) por encima de Portugal, Italia, Estados Unidos ou China.

O noso país obtén os seus mellores resultados no ODS 6 (auga limpa e saneamento), o 7 (enerxía alcanzable e non contaminante), o 3 (saúde e benestar) e o 4 (educación de calidade), pero debe facer maiores esforzos en mellorar no 2 (fame cero), 9 (industria, innovación e infraestrutura) e 13 (acción polo clima). De feito, en todos os SDG Index elaborados até a data, os dous obxectivos que se manteñen en negativo paira España son o 9 e o 13. E é que, do mesmo xeito que noutros países de altos ingresos, os altos niveis de emisións de CO2 e a contaminación e as ameazas á biodiversidade requirirán grandes transformacións paira alcanzar os ODS.

A pesar do suspenso que os esforzos gobernamentais esfórzanse en querer superar con políticas activas nese sentido, como recoñecen neste balance, España mostra una tendencia moi positiva. Non ten ningunha frecha de tendencia en cor vermella e 12 de 16 mostran que se están realizando esforzos de mellora. En relación co SDG Index de 2018, mellora en 8 dos 16 obxectivos analizados. Con todo, tamén mostra un estancamento en catro: 10 (redución das desigualdades), 13 (acción polo clima), 15 (vida de ecosistemas terrestres) e 17 (alianzas paira lograr obxectivos).

Os ODS por comunidades autónomas

Ademais deste balance que se fai desde que se adoptaron os ODS, desde leste mesmo ano hai outro que mide o seu cumprimento por comunidades autónomas: ‘17X17 Análise sobre a sustentabilidade en España 2019 nas 17 CC.AA.’ realizado polo Observatorio da Sustentabilidade (VOS), AIS Group e Fundación Cidadanía. E xa ten os seus resultados. Paira iso baséase en case 200 indicadores e manexa estatisticamente as posicións relativas das rexións en cada un deles mediante a integración simple entre 0 e 1 e dividida en cinco estratos: mellor (verde), aceptable (verde claro), neutral (amarelo), mellorable (laranxa) e moi mellorable (vermello). Con eles, ademais de avaliar o comportamento territorial na aplicación deses ODS, permítese detectar carencias e focalizar o grao de cohesión territorial na transición cara aos orzamentos de sustentabilidade e de equidad establecidos na Axenda”.

Entre as súas principais conclusións están a falta de homogeneidad no cumprimento dos ODS e o gran desequilibrio territorial entre as diversas rexións, “empezando pola España baleirada, onde existen graves deficiencias en sanidade (ODS 3), emprego (ODS 8) e infraestruturas (ODS 9) como Internet”, apuntan os seus autores. “Ningunha comunidade pode afirmarse que sexa totalmente sustentable e que teña os preto de 200 indicadores en valores positivos”, afirman. Aínda así, hai tres que destacan por encima do resto: País Vasco, Navarra e Aragón.

  • País Vasco

Lidera a clasificación. Mesmo se se desestimase o ODS correspondente ao de medio mariño (14) -pois constitúe un indicador non avaliable en todas as autonomías-, Euskadi seguiría o primeiro. A cor verde é predominante. “O País Vasco acumula un 88,24 % de posicións moi favorables fronte a un 11,76 % de malas situacións; non mostra ningunha posición no estrato intermedio”, resalta o informe. Ente esas malas situacións está que falla en ecosistemas terrestres (bosques, desertificación e biodiversidade) e xestión enerxética, pois pica no referente ás enerxías renovables.

  • Navarra

O verde tamén prevalece, pero asoman outras cores. A loita contra o cambio climático, as enerxías e sobre todo os ecosistemas terrestres son os principais cabalos de batalla da Comunidade Foral. Mentres, hai que fixarse en que os ODS relativos a igualdade de xénero e cooperación tamén pintan amarelo.

  • Aragón

Figura a unha distancia considerable dos primeiros clasificados. A desigualdade de xénero principalmente e outros aspectos como a enerxía, os apartados de industria, innovación e infraestruturas (ODS 9) e o de produción e consumo responsable (ODS 12) son os culpables. Pero tamén ten como puntos non tan positivos (amarelo neutral) ámbitos tan importantes como a educación ou a auga. No entanto, é de admirar os seus logros en pobreza, áreas urbanas e clima.

  • Outras comunidades

Asturias, Castela e León, Cataluña, A Rioxa e Madrid están nunha zona intermedia no seu avance cara aos ODS. Pola súa banda, Tiroteares, Cantabria, Castela-A Mancha, Comunidade Valenciana, Estremadura e Galicia necesitan mellorar. Pero sobre todo isto é imperante en Andalucía, Canarias e Murcia. Con todo, no informe apréciase que case todas destacan nalgún ODS.

Canarias, ao final do ranking, é a comunidade con menor desigualdade por xénero e móstrase forte no ODS 14 (medio mariño) e en cooperación (ODS 17). Andalucía figura como a mellor nese mesmo obxectivo e sitúase ben en xestión de ecosistemas terrestres. Asturias, pola súa banda, é a primeira no ODS 2 (nutrición e sustentabilidade da agricultura e a gandaría), o ODS 6 (xestión da auga) e a xestión dos ecosistemas mariños (ODS 14). Castela e León está entre as mellores no ODS 7 (enerxía) e no ODS 13 (cambio climático), mentres Castela-A Mancha lidera o ODS 13 e Estremadura, a sustentabilidade das áreas urbanas. Cantabria destaca en sanidade (ODS 3), educación (ODS 4) e paz e xustiza (ODS 16)

E por ODS claves?

No caso da enerxía (ODS 7), na mellor situación desta clasifiación atópanse Castela e León, Galicia, Andalucía ou Estremadura e, no peor, País Vasco ou Tiroteares.

Outro ODS importante é o do cambio climático (13). No informe obsérvase que un cidadán asturiano ou vasco emiten da orde de cinco veces máis que un habitante de Madrid, Navarra ou Murcia.

E noutra clave paira o futuro como a biodiversidade (ODS 15), tamén se observa que as que posúen peor valoración son Galicia pola súa política forestal ou Cantabria por falta de planificación, mentres  as que mellor figuran Cataluña, Andalucía, Tiroteares ou Canarias.