Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

José B. Ruiz, fotógrafo de natureza e escritor

Cheguei a chorar ante a deterioración de zonas costeiras que fotografara hai 20 anos

José B. Ruiz (Alacante, 1966) é un dos fotógrafos españois de natureza máis aclamado a nivel internacional. Gañador de premios como o Wildlife Photographer of the Year, o máis prestixioso da súa categoría, as súas imaxes publicáronse en National Geographic ou Geo internacional, e traballou en diversas fonotecas de todo o mundo, como a da BBC de Londres. Pero este fotógrafo alacantino non só quere ser recoñecido pola beleza das súas fotografías, senón tamén polo seu compromiso para conservar a natureza. Forma parte da liga Internacional de Fotógrafos Conservacionistas e dirixe o proxecto “S.Ou.S. Paisaxes do Mar”. Nesta última iniciativa, José B. Ruiz reúne fotografías da costa española tomadas por voluntarios co obxectivo de identificar o estado das diferentes áreas e reivindicar a súa protección urxente.

/imgs/2009/08/paisajesmar04.jpg

En que consiste “S.Ou.S. Paisaxes de Mar“?

“Barcelona, a Comunidade Valenciana, a rexión de Murcia e, en especial, Alacante, están á cabeza en destrución da paisaxe”É un proxecto no que participan de forma voluntaria moitas persoas: científicos, bloggers, deseñadores, fotógrafos, xuristas, ecoloxistas, biólogos, arqueólogos, xornalistas, etc. A nosa análise e toma de imaxes realízase por provincias. Partimos dun coñecemento previo de cada zona, de moita documentación e dunha visita de entre sete e dez días para percorrer minuciosamente a costa. Contamos cun apoio social sen precedentes, máis de 50 organizacións, asociacións, fundacións e empresas, algunhas mesmo do ámbito internacional. Miles de persoas visitan o blogue a diario desde 35 países. E o proxecto apenas acaba de empezar.

Onde atoparon as paisaxes máis deterioradas?

Todas as provincias teñen zonas da súa costa deterioradas e outras mellor conservadas. Con todo, os datos recolleitos apuntan a que Barcelona, a Comunidade Valenciana, a rexión de Murcia e, en especial, Alacante, están á cabeza en irregularidades, casos denunciados e destrución da paisaxe.

Cales son os lugares da costa mellor conservados?

“A Lei de Costas debe ampliar moito a franxa de dominio público e, sobre todo, debe facerse cumprir e respectar”O norte peninsular, en particular, Cantabria, Asturias e Euskadi, así como as illas, sobre todo, Menorca, a Gomera, A Palma e El Hierro.

Greenpeace publica desde 2001 o seu informe “Destrución custe o que custe”, no que se ofrece unha imaxe dun litoral español moi deteriorado. Considera correcta esta percepción?

Como fotógrafo de natureza percorrín desde hai máis de 20 anos o noso litoral. Con algunhas das imaxes conseguín premios e recoñecemento internacional. Cando regresei a certas localizacións cheguei a chorar de rabia e impotencia ao ver como se destruíu a beleza que perduraba durante miles de anos. Os nosos fillos xa non coñecerán moitos destes lugares. A gravidade do problema é alarmante e precisa unha implicación urxente. Aos cidadáns que o dubiden, rógolles que lean o “Informe Auken” do Parlamento Europeo sobre o impacto da urbanización extensiva en España.

/imgs/2009/08/paisajesmar03.jpg

Que medidas serían necesarias para cambiar ou, polo menos, frear esta tendencia destrutora?

“As políticas actuais de rexeneración de praias céntranse en achegar area de forma artificial”As medidas non son difíciles de adoptar se hai vontade. Con todo, chegamos tarde en moitos casos e hai problemas maiores detrás da nosa forma de vida actual. As medidas dependen dunha reforma da Lei de Costas, que debe ampliar moito a franxa de dominio público e, sobre todo, debe facerse cumprir e respectar. Ademais, hai que crear unha rede de zonas costeiras protexidas ampla, como demandan moitas organizacións conservacionistas.

As políticas actuais de rexeneración de praias céntranse en achegar area de forma artificial ao que quedou das mesmas; crean espigóns emerxidos e mergullados para frear a erosión, provocada ao aproximarnos tanto ao mar coas construcións, estradas e infraestruturas, e constrúen paseos marítimos. Todo isto faise de face a un turismo estranxeiro que deixou de vir para sempre porque sabe que moitas das nosas praias son artificiais en boa parte, presentan graos alarmantes de contaminación na area e na auga, non ofrecen ningún valor paisaxístico, etc.

Ao cidadán diríalle que non subestime a súa capacidade, que esperte e tome partido. Pode apoiar iniciativas como esta con só visitar un blogue, escribir unhas palabras de ánimo, afiliarse a algunha iniciativa para a conservación da natureza. Son as persoas quen moven o mundo. Necesitamos a esas persoas que queren vivir nun mundo mellor. Desde “S.Ou.S. Paisaxes de Mar” imos propor unha listaxe cos lugares de maior beleza que aínda é posible protexer e recuperar, e unha serie de medidas que permitirán facelo.

/imgs/2009/08/paisajesmar02.jpg

Do seu traballo dedúcese que un fotógrafo de natureza non só pode achegar ao público as marabillas deste medio, senón tamén denunciar os posibles danos ambientais. Cre que hoxe en día se ofertan este tipo de traballos?

Só unas poucas entidades teñen a sensibilidade suficiente como para permitir que o cidadán poida gozalas e coñecelas mediante proxectos. “S.Ou.S. Paisaxes de Mar” baséase en redes sociais e está autofinanciado, aínda que aberto a posibles patrocinadores.

Pódese vivir da fotografía de natureza? Que consellos daríalle a alguén que queira empezar (e manterse) nesta profesión?

“A profesión de fotógrafo de natureza está en risco”Recibo a diario ducias de correos con esta mesma inquietude. Os meus consellos son que se valoren as grandes dificultades do mercado, a necesidade de dispor con anterioridade dun gran arquivo (por encima das 500.000 imaxes) e que se expoña unha incesante procura de clientes para poder recibir encargos. No meu caso, acepto moi poucos encargos ao ano e baseo a miña estratexia en grandes proxectos en España e en axencias no estranxeiro.

Cal é o nivel dos fotógrafos de natureza españois?

Ao fotógrafo de natureza español sálvalle a intuición. Hai grandes fotógrafos con pouco dominio da técnica ou da composición. Se se unise esa intuición con coñecementos, o resultado sería demoledor. Hai unha ducia de fotógrafos de moi gran nivel e unha canteira prometedora. O futuro da actividade, que non da profesión, está asegurado.

/imgs/2009/08/paisajesmar01.jpg

Cre que a profesión de fotógrafo de natureza está en risco?

“Cando unha fotografía se altera na súa esencia e falséase a realidade, debe considerarse arte dixital e non fotografa”Sen dúbida. Houbo un gran declive nas publicacións e tarifas. Só uns poucos vivimos en exclusiva desta actividade, nin sequera chegamos á decena. Cada vez é máis difícil dignificar este traballo e a actividade debe ser complementada no estranxeiro, onde hai máis oportunidades, variedade de axencias e respaldos a proxectos.

Cales son os seus fotógrafos preferidos? Que traballos destacaría?

Por centrarme na natureza, témome que algúns son moi descoñecidos. De Ansel Adams quedo co seu romanticismo e excelente traballo metódico; de John Shaw, coa divulgación de técnicas; de Laurie Campbell, coa honestidade que respira o seu mundo. Hai moitos fotógrafos que destacan a diario con imaxes memorables. En España, resalto a obra de Isabel Díez, Cristóbal Serrano, Eduardo Branco, Paco Mingorance, Javi Ramos, Ricardo Vila, Enrique Aguirre, etc. Hai moitos autores sensitivos dos que se fala e aínda se falará máis no futuro.

Vostede recibiu diversos premios por algúns dos seus traballos. Que cre que valoraron os xurados?

“En canto fanse varias fotos aceptables, a xente empézase a autoproclamar fotógrafo”O meu defensa da excelencia e o purismo, en contra do retoque e a falsificación da fotografía. Cando unha fotografía se altera na súa esencia e falséase a realidade, debe considerarse arte dixital e non fotografía. Son cousas moi diferentes.

Que se valora máis nunha fotografía para ser premiada?

Unha fotografía para ser memorable e, por tanto, ter opción a conseguir un premio en concursos cun xurado de nivel, debe:

  • Ter unha boa composición, é dicir, unha distribución dos elementos lograda cun coidadoso posicionamento no momento da toma para que permita un bo impacto visual.
  • Plasmar un momento único e especial, un instante irrepetible que valorice a imaxe. Pode ser unha treboada ou unha floración, momentos meteorolóxicos, biolóxicos, de comportamento, de luz, etc.
  • Estar ben realizada desde o punto de vista técnico. Ha de ser nítida, cunha adecuada profundidade de campo, contraste, etc.

Polo xeral, este tipo de imaxes só se obteñen con regularidade cando un fotógrafo foi formado de maneira correcta e preconcibiu o resultado.

Como autor acaba de publicar unha guía para a fotografía da paisaxe e imparte cursos. Que consellos ofrece para lograr boas imaxes?

“As boas imaxes só se obteñen con regularidade cando un fotógrafo foi formado de maneira correcta e preconcibiu o resultado”A fotografía é como calquera outra disciplina, necesita aprendizaxe. Sen formación non podemos pretender realizar unha gran imaxe.

Con todo, vostede desenvolveu os seus coñecementos e experiencia de forma autodidacta.

É a forma máis lenta e ineficaz de chegar a ser un bo fotógrafo. Por desgraza, na miña época non había formación, pero agora, con libros, cursos, conferencias, etc., non hai escusa. Nas miñas presentacións adoito destacar o seguinte símil: cando unha persoa se compra un piano, non pasa a ser pianista. Con todo, cunha cámara, en canto fanse varias fotos aceptables, a xente empézase a autoproclamar fotógrafo. É unha das poucas profesións nas que che preguntan se es profesional.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións