Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Marta Escapa, experta en Economía Ambiental

Unha reforma fiscal ambiental reduciría o desemprego e a economía mergullada, ademais de mellorar o medio ambiente

Mellorar o medio ambiente mediante unha reforma fiscal que reduza o desemprego e a economía mergullada. Diversos estudos económicos demostran que este obxectivo é posible. Marta Escapa, profesora da Universidade do País Vasco (UPV-EHU) e experta en Economía Ambiental, participou en varios dos devanditos traballos, xunto con investigadores do BC3 (Basque Center for Climate Change). Segundo esa experta, os gobernos deberían ver máis aló do curto prazo electoral e pensar nuns impostos que melloren o medio ambiente e sirvan ademais para reducir outros.

Nun dos seus estudos analiza a reforma fiscal ambiental e o desemprego. Poderíanse crear máis postos de traballo con outro tipo de sistema recadatorio?

Unha reforma fiscal ambiental busca reducir os impostos sobre “bens” como o traballo e aumentar os impostos sobre “males” como a contaminación ou as emisións de dióxido de carbono (CO2). Os impostos sobre a contaminación mellorarían o medio ambiente e os ingresos obtidos permitirían reducir outros impostos como os do traballo.

Unha reforma fiscal ambiental reduciría o desemprego?

“Os impostos sobre a contaminación mellorarían o medio ambiente e permitirían reducir outros impostos”Hai moitos traballos académicos que, desde os anos 90 do século pasado, estudaron as condicións necesarias para que unha reforma fiscal ambiental consiga, de forma simultánea, reducir o desemprego e mellorar o medio ambiente. Os impostos permiten ao goberno ofrecer os bens e servizos públicos (educación, sanidade, seguridade, etc.) que a sociedade demanda e que os mercados, por diferentes razóns, non ofrecen ou o fan de maneira insuficiente. Unha reforma fiscal ambiental ten por obxecto fundamental non tanto modificar a contía dos ingresos como a súa procedencia.

Noutro dos seus estudos conclúen tamén que unha reforma fiscal ambiental reduciría a economía mergullada. Que relación teñen?

A relación entre medio ambiente e economía mergullada xorde cando a través dunha reforma fiscal ambiental preténdese conseguir, ao mesmo tempo, unha redución da economía mergullada, unha mellora ambiental e unha baixada do desemprego. O elevado e persistente volume de economía mergullada en España, que non deixou de crecer coa crise económica, supón unha importante diminución de ingresos fiscais. De aí o interese de incluír no noso estudo sobre a reforma fiscal ambiental á economía mergullada, o traballo “informal” non declarado e polo que non se pagan impostos.

Que sinala o seu estudo?

O noso estudo mostra que reducir o imposto ao traballo formal xera unha baixada do desemprego e un transvasamento do sector “informal” cara ao formal, xa que minguan os incentivos para o primeiro. O imposto ambiental consegue que o sector informal pague impostos pola vía indirecta do consumo. Ademais dos beneficios habituais dunha reforma fiscal ambiental (diminución do desemprego e mellora ambiental), obtemos un beneficio adicional, a redución da economía mergullada.

Que lles diría a quen ven o medio ambiente como unha carga que dificulta o desenvolvemento económico?

“O medio ambiente non é unha carga, porque é indispensable se queremos un desenvolvemento económico sustentable”O medio ambiente non pode supor unha carga, porque é indispensable se queremos un desenvolvemento económico sustentable no tempo para nós e as xeracións futuras. Toda actividade económica precisa do medio ambiente para obter recursos ou depositar residuos. O problema é que, desde o punto de vista económico, o coidado e protección do medio ambiente é un ben público global, do que todos nos beneficiamos independentemente de quen asuma os custos dese coidado e protección. A nivel individual todos temos incentivos a que sexan os demais quen asuman eses custos.

A Comisión Europea suxeriu a España hai ano e medio, cando se falaba dun rescate, que entre outras medidas aumentase os impostos ambientais. Que sucedeu?

Un recente informe de Economics for Energy conclúe que España ten unha imposición enerxético-ambiental por baixo da media dos países da súa contorna. Queda marxe para a actuación, por tanto, aínda que para os gobernos os impostos ambientais son unha forma máis de recadar, e non contabilizan a mellora ambiental porque non a poden rendibilizar politicamente. Os impostos ambientais supoñen un custo actual para os cidadáns, pero as melloras ambientais non adoitan ser inmediatas. No caso do cambio climático, un imposto sobre o CO2 conseguirá beneficios, en termos de danos evitados, sobre todo a medio e longo prazo; nada que ver co catro anos do mandato dun goberno que aspira a ser reelixido.

Cal é a súa opinión acerca das recentes reformas no aspecto enerxético?

É unha cuestión complexa onde se mesturan as regulacións sobre a tarifa eléctrica (o que os consumidores pagamos pola electricidade) e as regulacións sobre as fontes de enerxía que as empresas utilizan para producir a dita electricidade (térmicas de carbón, ciclos combinados, centrais nucleares, centrais hidráulicas, renovables como a eólica, a solar, etc.). A regulación destes mercados estivo suxeita a intereses concretos dos gobernos de cada momento, sen ter en conta os aspectos económicos, técnicos e ambientais de producir electricidade. Unha boa regulación esixiría, ante todo, consenso entre os partidos políticos para que non estea suxeita a intereses particulares do partido no goberno en cada momento, e debe facerse con criterios de medio prazo.

España era ata 2013 o país da Unión Europea (UE) que menos ingresaba por impostos ambientais en relación co PIB, segundo datos de Eurostat. Como explicar aos cidadáns que fan falta máis impostos ambientais, cando subir os impostos nunca é unha medida ben recibida, e menos na actual situación de crise económica?

“Os gobernos non contabilizan a mellora ambiental porque non a poden rendibilizar politicamente”As reformas fiscais ambientais, como a que nós estudamos, non analizan se hai que pagar máis ou menos impostos. Proponse que esa recadación, considerada como adecuada, obtéñase aumentando os impostos aos “males” como a contaminación e reducindo os impostos sobre os “bens”, como o factor traballo. Trátase de que os consumidores e empresas paguen polo dano que a contaminación xera sobre a sociedade. Así se consegue que diminúa o nivel de contaminación e que cos ingresos obtidos redúzanse outros impostos.

Segundo a lexislación actual, o que contamina paga, pero na práctica é verdade?

Non sempre é verdade, porque na práctica “vixiar” que se cumpra a lexislación ten un custo. Os axentes comparan os custos de non contaminar cos de pagar a multa dada a probabilidade de que sexan detectados. Fronte a unha política ambiental baseada en normativas e estándares, propomos instrumentos económicos para solucionar problemas ambientais.

Que medidas serían necesarias para mellorar o medio ambiente e, de paso, a situación económica dos cidadáns?

Todos os estudos sobre economía mergullada sinalan que en España (e algún outro país) hai un problema de moralidade co pago de impostos e unha cultura defraudadora, onde non está mal visto non pagar o IVE ou tentar non declarar todos os ingresos. Os cidadáns deberían percibir que eses comportamentos prexudican á colectividade. Como suxiren desde Gestha (Sindicato de Técnicos do Ministerio de Facenda), a Axencia Tributaria debería promover campañas informativas, como as da DXT para reducir os accidentes de tráfico, sobre a necesidade de pagar impostos e alertar dos efectos da fraude. Ademais, é necesario que os impostos estean ben deseñados para que empresas e consumidores paguen polo dano ambiental xerado e, á vez, que poidan pagar menos impostos, se modifican as súas tecnoloxías ou os seus hábitos de consumo para que sexan menos prexudiciais co medio ambiente.


Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto