Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Medusas: este ano haberá menos?

Estamos nun momento de baixo número de medusas, pero convén non baixar a garda

Img medusa Imaxe: Jessica S.

Verán, calor, praias… e medusas. Esta asociación prodúcese na mente de moitos bañistas, en especial nas costas mediterráneas. Con todo, na actualidade atopámonos nun período de menos cantidade de medusas. En calquera caso, ao tratarse dun fenómeno difícil de predicir xa que require de moita información, convén non relaxarse e estar alerta. Os investigadores reclaman máis apoio paira realizar traballos que permitan coñecer mellor este problema e combatelo. Este artigo sinala cantas medusas espéranse este ano, as características das especies máis perigosas e que facer si una pícanos.

Cantas medusas espéranse

/imgs/2015/06/medusas.art.jpgIgnacio Franco, investigador do Centro Oceanográfico de Murcia – Instituto Español de Oceanografía (COMU-IEO), explica que, así como outros anos houbo moitas medusas, “na actualidade atopámonos nun período de menos cantidade”. Agora ben, trátase dun fenómeno cíclico e dependente de moitos factores, algúns deles aleatorios, como o vento, as correntes mariñas ou os temporais nas costas afectadas, e non só do tamaño da súa poboación. Segundo o investigador do COMU-IEO, “houbo veráns que a cantidade de medusas bateu marcas, pero apenas se viron nas praias ao quedar a unhas cinco millas de terra”.

A chegada de medusas ás praias españolas non se pode precisar, e por iso convén estar alertaEn calquera caso, subliña Franco, “a chegada de medusas ás praias españolas non se pode precisar con tanta anticipación como nos gustaría, e por iso convén estar alerta“. Josep María Gili, profesor de investigación do departamento de Bioloxía Mariña e Oceanografía do Institut de Ciències do Mar (CSIC), recomenda tamén non baixar a garda: “Fai uns catro ou cinco anos observáronse moitas medusas en momentos puntuais, pero a súa abundancia non foi moi elevada. Con todo, estamos no inicio dun novo período de moitas medusas e pode empezar de maneira inesperada”.

Os medios paira facer fronte ás medusas melloraron nos últimos anos. Gili destaca a adecuada formación dos socorristas e de proxectos como Medjelly, una aplicación de móbil gratuíta na que se pode seguir cada día durante todo o verán a presenza ou non de medusas nas praias, ou o proxecto Reclaimed, paira previr e tratar as lesións causadas por este animal no litoral catalán.

/imgs/2015/06/medusas.02.02.jpg

As medusas máis perigosas

Segundo o experto do ICM-CSIC, as medusas que non faltan ningún ano son as especies costeiras que proliferan un ou dous meses coincidindo cos momentos de maior calor: Ryzontoma pulmo, especie de picadura perigosa e Cotylorhiza tuberculata de picadura pouco perigosa. A peor especie é a Pelagia noctiluca, que vén arrastrada de mar aberto polas correntes e ventos superficiais. O seu rozamento pode producir una lesión cutánea, cunha sensación similar á de queimarse cun arame a lume vivo.

A “carabela portuguesa” (Physalia physalis), procedente do Atlántico, non foi detectada este ano no Mediterráneo e por tanto non se espera que apareza nas nosas praias ou si fixéseo sería algún individuo illado. Esta especie pode producir unha dor máis intensa e síntomas que poden acabar na hospitalización do afectado.

A alarma social ante a chegada de especies máis perigosas é esaxerada, segundo os investigadores. Grazas á Rede de Alerta de Medusas do IEO, cada ano faise un “perfecto” seguimento dos individuos de carabela portuguesa que entran polo Estreito de Xibraltar procedentes do Atlántico.

O investigador do IEO explica que en febreiro algúns exemplares de carabela portuguesa penetran ocasionalmente no Mediterráneo e pódese seguir o seu avance día a día e nos meses posteriores. Estas medusas poden alcanzar as costas de Murcia a finais de maio ou principios de xuño, mentres un pouco máis tarde poden chegar mesmo a Eivissa ou Formentera. “Este ano descártase a súa aparición, xa que non se detectou nin a súa entrada no mes de febreiro nin até o momento apareceu en ningunha praia do Mediterráneo”, sinala Franco. Igualmente nos últimos anos a súa aparición en augas canarias e da costa cantábrica foi en grandes cantidades, habéndose detectado só exemplares illados no que vai de ano.

Una cubomedusa da especie Carybdea marsupialis, propia de augas tropicais e orixinaria do Mar Vermello, causou outros anos alerta nas praias de Denia (Alacante). Un estudo da Universidade de Alacante (UA) daba a coñecer a súa presenza, difícil de detectar polo seu pequeno tamaño pero de picadura dolorosa. Estudos do IEO verificaron como a partir de entón esténdese polo resto do litoral. No entanto, trátase dun exemplar moi difícil de ver e que en cantidades pequenas non causa problemas, pois é a propia medusa a que evita o contacto cos bañistas.

/imgs/2015/06/medusas.03.03.jpg

Que facer si una medusa pícanos

Os síntomas máis comúns dunha picadura de medusa son unha dor e picor inmediato, ardor, inflamación, enrojecimiento e mesmo sangrado. É básico saír da auga, lavarse con auga salgada (nunca doce, xa que podería romper as células urticantes e liberarse máis veleno), non rascarse nin fregarse a pel con area ou toallas, sacar os restos de tentáculos si son aínda evidentes e aplicarse una bolsa de plástico enche de xeo durante uns 15 minutos.

Ignacio Franco explica que a aplicación de frío intenso “aliviaranos e fará que o veleno se degrade en parte e reduza a intensidade da lesión, si aínda non transcorreu demasiado tempo desde a picadura. Non é aconsellable aplicar sustancias como o amoníaco, que irrita a pel e só é efectivo paira determinadas especies”.

Josep María Gili recomenda una disolución de bicarbonato sódico en auga de mar que se aplicaría despois do frío. “O vinagre é bo nalgunhas especies, especialmente paira a carabela portuguesa, pero deberíase evitar nas outras”, matiza.

En calquera caso, é recomendable acudir aos socorristas, que contan con formación e materiais de primeiros auxilios. Paira afinar o tratamento é moi útil identificar a especie. Paira Pelagia noctulica, a máis común en augas españolas, aconséllase una solución acuosa concentrada 1:1 de bicarbonato sódico. Ante a dúbida, a aplicación de frío é o máis eficaz.

Si o estado da vítima empeora pasada media hora, débese ir canto antes a un centro sanitario, do mesmo xeito que si os síntomas que aparecen exceden aos locais da picadura. A aparición de mareos, vómitos, taquicardias, desmaios, etc. estarían a indicar que a picadura é ou ben dalgunha das especies máis perigosas ou ben que se está desenvolvendo una resposta de tipo alérxico ante a mesma.

Ao tratarse dunha ferida, hai que coidala despois para que non se infecte. A aplicación dun antiséptico, como a tintura de iodo, e una cobertura mediante vendas axudan a cicatrizar a ferida.

Paxinación dentro deste contido

  •  Non hai ningunha páxina anterior
  • Estás na páxina: [Pág. 1 de 1]

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións