Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Os cumes nevados do planeta en perigo polos graves efectos do desxeo e a deforestación

O Ano Internacional das Montañas trata de concienciar sobre os problemas que sofren os grandes sistemas alpinos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 07deMaiode2002

As montañas son un barómetro da saúde do planeta e os efectos do cambio climático. Os case nove quilómetros de altura máxima da cordilleira do Himalaya establecen as marxes de vida natural. E, segundo os climatólogos, o barómetro está a recoller perigosos datos que ofrecen un panorama anticipado do que podería ocorrer ladeiras abaixo. Durante moitos séculos, as montañas foron áreas inaccesibles, protexidas polo seu propio illamento. Agora, co planeta convertido nunha autoestrada polo seu catro custados, nin a montaña máis alta (Everest, 8.846 metros) pode evitar ser a “gran vía do alpinismo”. Vémolas lonxe, pero uno de cada dous humanos sacia a súa sede cada día con auga chegada dalgunha montaña, o 10% da poboación (600 millóns) vive en zonas montañosas e outro 40% relativamente cerca.

Esta realidade levou a Nacións Unidas (ONU) a declarar 2002 como Ano Internacional das Montañas. Con evidente atraso pero con certo consenso, o Comité Español (no que están representados administracións, ONG´s e organismos da montaña) acaba de constituírse no país que é o segundo máis montañoso de Europa, cun 20% do seu territorio por encima do mil metros de altitude e outro tanto en zonas asimilables a economías de altura. Durante os próximos meses multiplicaranse por España e o mundo as conferencias, ciclos, exposicións ou charlas de destacados expertos e alpinistas paira sensibilizar sobre a necesidade de coidar o monte. A primeira cita reúne en Turín desde onte a representantes do cinco maiores cumes de cada continente.

O futuro dos ecosistemas de montaña está en perigo. “Os achados sobre o Himalaya revelan a gravidade dunha nova e alarmante ameaza”, dixo hai unhas semanas o director do Programa da ONU sobre o Medio Ambiente (UNEP), Klaus Toepher. Foi o seu resumo do estudo realizado polos científicos do UNEP no que se avisa do perigo de desbordamento de polo menos 44 lagos do Himalaya, debido ao quecemento planetario.


Xeo en retirada

“Os glaciares das montañas están derritiéndose a unha velocidade nunca vista. De seguir estas tendencias, a finais de século desaparecerían por completo moitos”, advirte a ONU. Os expertos calculan que o planeta se quentará entre un e 3,5 graos antes de 2100. As súas consecuencias notaranas primeiro tanto os veciños da montaña como os que sobreviven ao nivel dos océanos.

“A ninguén lle é alleo o papel crave das montañas, por iso os programas de biodiversidade xurdidos do Cume de Río (1992) converteron ás áreas de altura nunha das súas zonas básicas de conservación”, lembra o portavoz de Ecoloxistas en Acción no Comité Español, Theo Oberhuber.

Mentres a secretaria xeral de Medio Ambiente e presidenta do Comité, Carmen Martorell, afirma que “o que ocorra despois do 2002 xa o decidiremos”, hai no seo do organismo recentemente creado una vontade de ir máis aló. “Non queremos que pase como outro ano internacional deses que tanto abundan. Aspiramos a que se amplíe e quede un comité permanente”, insiste Oberhuber, recollendo o sentir de gran parte do sector “non oficial” do Comité español.

Cidade e montaña

Despois de séculos de crecemento demográfico e explotación intensiva da terra, os bosques reducíronse a parcelas verdes. Neste caso, as persoas das montañas foxen ladeiras abaixo. É sintomático que os grandes “mantos verdes” retíranse a medida que as grandes urbes crecen. Desde 1950 até agora, as cidades con máis dun millón de habitantes no mundo pasaron de 79 a 290. Cando os bosques das montañas tállanse de forma insustentable ou cando se desboscan demasiadas terras paira cultivalas, criar gañado ou explotar a minería, a auga que adoita chegar ás concas hidrográficas se escurre por ladeiras espidas. A erosión transforma así a promesa de vida nun una nova ameaza en forma de avalanchas mortais. As prácticas forestais e agrícolas insustentables (a roturación de montes que se abandonan en canto dan un par de colleitas e a esquilmación de madeiras tropicais son as máis graves) fan o resto.

Fronte a outras ciencias, nunca se estudaron de forma científica e coordinada as decisivas relacións entre as concas hidrográficas, os bosques das montañas e os pasteiros de montaña, os pobos das montañas e a poboación urbana das terras baixas. Se existe a vulcanología ou a bioloxía mariña, por que non a montañología?, pregúntase os seus defensores.

De aí o obxectivo de parte destes Comités do Ano Internacional das Montañas de crear Seminarios sobre o desenvolvemento sustentable paira lograr que o interese polos cumes sexan tan duradeiro como os seus impoñentes perfís.

Plan Reitor de Picos

Con cinco parques nacionais e alto interese como ecosistemas de montaña (Aigüestortes, Caldera de Taburiente, Ordesa e Monte Perdido, Sierra Nevada, Teide e Picos Europa), España presume dunha ben gañada fama de protexer as súas zonas altas. Un esforzo que non é de hoxe xa que Picos de Europa e Ordesa están protexidos como parque desde 1918.

Picos de Europa, berce dos últimos osos españois, ten desde fai una semana Plan Reitor de Uso e Xestión, un polémico documento contestado por todas partes. O proxecto, paira o que se avaliaron 67 millóns de euros (once mil millóns de pesetas) paira os próximos seis anos, contempla, entre outras polémicas decisións, o mantemento da caza e a pesca. Os aldeáns queren algo máis que parques temáticos da natureza. O alcalde de Posada de Valdeón, capital dos Picos leoneses, Luís Angel Alonso, anunciou que “impugnaremos o proxecto se non contempla as alegacións presentadas por consenso de todos os grupos políticos”.

Os debates nestas zonas son case sempre os mesmos. Mentres os veciños reclaman infraestruturas (desde estacións de esquí a parques de montaña e accesos paira os turistas), os conservacionistas claman contra “programas de desenvolvemento insustentables”, explica Oberhuber.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións