Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Os insectos representan o 70% dos animais coñecidos no planeta

En Logroño comezou un curso de iniciación ao estudo deste grupo animal

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 19deXuñode2003

Representan máis do 70% dos animais coñecidos, están presentes en todos os ecosistemas terrestres e son esenciais paira a vida de numerosas especies. Son os insectos, uns “bichos” pouco coñecidos e xeralmente molestos paira a maioría. Estes días a Casa das Ciencias de Logroño, en colaboración coa Asociación paira o Desenvolvemento da Bioloxía na Rioxa (ADEBIR), imparte un curso de iniciación ao estudo deste grupo animal, “o máis grande e diverso que existe”.

O seu tres pares de patas e a presenza dun par de antenas, por minúsculas que sexan, caracterizan a estes animais de corpo dividido en tres partes (cabeza, tórax e abdome) e dotados, na maior parte dos casos, de ás voadoras. Coñécense unhas 800.000 especies distintas en todo o planeta e cada ano descóbrense varios miles máis. “Entre os insectos existe una diversidade moi elevada -explica Ignacio Pérez Moreno, vicepresidente de ADEBIR- e iso fai que as súas funcións ecolóxicas, dentro dos ecosistemas nos que habitan, sexan tamén moi variadas”.

Estas funcións están relacionadas de forma directa co tipo de alimentación de cada especie. Así, as que se alimentan de pole e néctar contribúen á polinización das plantas, até tal punto de que en ocasións, como ocorre con algunhas orquídeas, a forma e cor da flor simula a do insecto, neste caso una abella, paira atraer ao animal.

Outros insectos aliméntanse de cadáveres, contribuíndo á súa descomposición, ou de excrementos (coprófagos), co cal favorecen o ciclo dos nutrientes e evitan que as deposiciones acumúlense. Hainos depredadores que devoran a outros congéneres, parásitos, e chupadores de sangue, como os mosquitos (só as femias pican). Algunhas polillas prefiren inxerir la e outras atopan o seu festín na fariña da despensa ou, como os gurgullos, nos cereais e os legumes.

Un numeroso grupo de insectos aliméntase de plantas (fitófagos), de modo que axudan a controlar a expansión dos distintos vexetais. Á súa vez, son capturados por outros animais insectívoros, de modo que o ecosistema tende a equilibrarse. Con todo, cando as condicións naturais son alteradas, como ocorre cos cultivos controlados polo home, algunhas especies ven máis favorecidas que outras e poden chegar a constituír una praga. Isto sucede cando o número de individuos supera determinado limiar e causa danos severos nas plantacións.

“Sen os insectos -sinala Ignacio Pérez- desaparecerían moitas plantas ligadas a eles e tamén paxaros, réptiles, anfibios, artrópodos e algúns mamíferos que se alimentan deles, e que á súa vez son alimento doutros”.

Vida curta

Outra característica dos insectos é a curta duración que parece ter a súa vida. Na súa fase adulta adoitan vivir entre un día e un par de meses, tan só o tempo necesario paira repor forzas e reproducirse. Mesmo hai especies, como a bolboreta da seda, que só se dedican a aparearse. Nin sequera aliméntanse, xa que teñen o aparello bucal atrofiado.

Con todo, a súa vida inmatura pode ser moi longa. A cigarra, por exemplo, pasa 17 anos en estado de larva, aínda que a súa vida como adulto sexa moito máis curta. Algo parecido sucede coas denominadas “efémeras”, que poden permanecer en fase larvaria até tres anos, mentres que como adultas apenas resisten unhas horas.

Moitos insectos pasan en forma de ovo ou en período de larva o inverno. Trátase dunha estratexia que lles permite sobrevivir mellor que en estado adulto, xa que ao ser animais de sangue frío non poden regular a súa temperatura. En ocasións segregan un capullo ao seu ao redor, ou constrúen un estoxo no que refuxiarse, como ocorre con algunhas larvas que viven na auga. Outros permanecen inactivos durante o período de frío, ocultos nalgún agocho onde é difícil localizalos.

Bioindicadores

Os insectos forman parte fundamental da maior parte dos ecosistemas que coñecemos, desde os desertos até as selvas pluviais, e constitúen un elemento esencial da biodiversidade.

Ademais das súas funcións ecolóxicas, “os insectos pódennos dar idea da calidade ambiental dun determinado lugar, do estado dun bosque ou de si una formación vexetal seguiu a súa evolución natural ou foi máis ou menos alterada polo home”, explica Ignacio Pérez. Así, por exemplo, hai especies que se alimentan de madeira morta (saproxílicos), polo que a súa presenza adoita indicar que nos atopamos nun bosque maduro, de certa idade, no que hai exemplares vellos e alcanzouse certo equilibrio.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións