Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente > Enerxía e ciencia

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Poderá a xenética salvar ás especies en perigo de extinción?

A secuenciación do xenoma de especies emblemáticas ameazadas contribúe a salvarlles da súa extinción

Img lince iberico Imaxe: Enrique A.

Os científicos descifraron nos últimos anos o xenoma, a información xenética básica de calquera ser vivo, de especies en grave perigo de desaparición como a cuadrilla, o lince ibérico ou o gorila. Este traballo, cuxos custos se reduciron cen veces no últimos cinco anos, contribúe ao resto de labores de salvación das devanditas especies. Este artigo sinala como axuda a xenética ás especies en perigo, as especies en perigo con xenomas xa descifrados e se é moi caro investigar o xenoma de especies en perigo.

Como axuda a xenética ás especies en perigo

Img lince
Imaxe: Enrique A.

Un dos problemas comúns das especies en perigo son as súas poboacións reducidas con baixa variabilidade xenética, de maneira que teñen maiores dificultades de adaptación ao cambio e problemas asociados á consanguinidade, como a baixa natalidade ou o aumento de enfermidades congénitas.

Os custos para descifrar o xenoma de especies en perigo baixaron cen veces no últimos cinco anosUn coñecemento exhaustivo da xenética das poboacións das devanditas especies contribúe a salvarlles da súa extinción. Grazas a estes traballos pódense planificar accións como as cruces en catividade ou as translocaciones de individuos entre poboacións, para maximizar o mantemento da diversidade existente.

“Non é a panacea, senón que son accións complementarias a outras como a protección do hábitat ou a eliminación das causas de mortaldade”, explica Toni Gabaldón, director do grupo de Xenómica Comparada do Centro de Regulación Xenómica (CRG), profesor da Universidade Pompeu Fabra (UPF) e un dos responsables do proxecto “Xenoma lince ibérico”, que ha decodificado a información xenética básica do felino máis ameazado do mundo.

Segundo este experto, o coñecemento do xenoma dunha especie en perigo permite varias medidas importantes:


  • Entender a historia recente da especie e as bases xenéticas dos seus problemas de adaptación.

  • Expor estratexias novas para a súa conservación baseadas na xenética, como a selección de embrións para eliminar variantes xenéticas deletéreas.

  • Realizar un mellor seguimento das dinámicas actuais das poboacións en perigo, o fluxo xenético entre elas e o efecto das presións actuais sobre as distintas poboacións, mediante técnicas de monitorización xenética.


Img oso panda 01
Imaxe: vitoria white2010

Especies en perigo con xenomas xa descifrados

Cada vez ponse en marcha máis proxectos de descodificación do xenoma de especies en perigo moi diversas, sobre todo de especies de vertebrados. O xenoma do oso panda foi un dos primeiros, en concreto en 2009 por parte dun equipo de investigadores do Instituto de Xenómica de Pequín. Con posterioridade puidéronse descifrar os xenomas de varios primates, como o gorila ou o orangután; felinos, como o guepardo ou o lince ibérico; e outros como o lemur aye-aye de Madagascar, a tartaruga das Galápagos ou o cóndor californiano.

Ademais das especies en perigo máis emblemáticas, investigadores de todo o mundo traballan na secuenciación dos xenomas de especies de plantas ou insectos ou outros grupos de organismos. “Os resultados están a obterse dunha maneira menos rápida, en parte pola dificultade de conseguir financiamento dos proxectos”, sinala Gabaldón.

Outras iniciativas interesantes a nivel global son as que pretenden cartografiar os xenomas de miles de especies dun grupo taxonómico. i5K trata de secuenciar 5.000 xenomas de insectos e outros artrópodos, mentres que o proxecto Genome 10K aspira a descifrar a información xenética de 10.000 vertebrados.

O avance máis inmediato destes traballos é o coñecemento a gran detalle sobre a situación actual destas especies: canta variabilidade xenética queda, que zonas do xenoma son máis variables ou poden estar adaptadas a condicións locais, se existe fluxo xenético recente entre diferentes poboacións ou se están xeneticamente illadas. “É unha información útil para establecer prioridades e accións de conservación, aínda que aínda é pronto para coñecer o seu impacto concreto na conservación, xa que é un elemento máis e o avance ou non nunha especie concreta dependerá de leste e outros moitos factores”, asegura o investigador do proxecto sobre o lince ibérico.

Img gorilas
Imaxe: Jenny Rolo

É moi caro investigar o xenoma de especies en perigo?

A secuenciación do xenoma dunha especie é un labor que require de certo investimento e recursos científicos e depende do tamaño e complexidade do xenoma. No caso do lince ibérico, a Fundación Xeral do Consello Superior de Investigacións Científicas (FGCSIC) destinou en 2010 uns 350.000 euros, que na súa maioría pagaron as reaccións de secuenciación, aínda que o custo real foi bastante maior, explica o científico do CRG-UPF, “xa que habería que contar as horas de investigación e a infraestrutura (secuenciadores, computación) dos centros implicados”.

Por fortuna, o prezo da secuenciación é agora un 1% do que era fai cinco anos, é dicir, abaratouse 100 veces. No entanto, subliña Gabaldón, “existe un problema de falta de apoio decidido, xa que as prioridades seguen sendo estudar xeneticamente as especies con interese clínico ou agronómico”.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións